Vizita e Sir Keir Starmer në Kinë këtë javë është shenja më e qartë deri më tani se të dy vendet po kërkojnë t’i japin fund “epokës së akullit” diplomatike që ka përcaktuar marrëdhënien e tyre.
Të dy udhëheqësit përballen me presione ekonomike në vend dhe po kërkojnë mundësi të reja për tregti dhe investime.
Për Sir Keir, kryeministrin e parë të Mbretërisë së Bashkuar që viziton Kinën që nga Theresa May në vitin 2018, udhëtimi ishte një shans për të nxjerrë në pah forcën e firmave britanike në financë, farmaceutikë, kujdes shëndetësor, energji të pastër dhe prodhim makinash.
Ndërkohë, Presidenti Xi Jinping synonte të tregonte se Kina mund të jetë një partnere e besueshme për ekonomitë perëndimore, ndërsa Presidenti i SHBA-së Donald Trump vazhdon të tronditë sistemin tregtar global.
Edhe pse nuk u arrit asnjë marrëveshje gjithëpërfshirëse për tregtinë e lirë, vizita shënoi një rivendosje të kujdesshme, por të prekshme të lidhjeve ekonomike Britani-Kinë.
Marrëveshjet mbi vizat, shërbimet, kujdesin shëndetësor, teknologjinë e gjelbër dhe financat, të kombinuara me dialogun e ringjallur, mund të çojnë në akses më të mirë për firmat britanike në tregjet kineze dhe në investime më të mëdha kineze në Mbretërinë e Bashkuar.
Çfarë marrëveshjesh u arritën?
Njoftimi më i madh komercial erdhi nga AstraZeneca, e cila premtoi të investojë 15 miliardë dollarë (11 miliardë paund) në Kinë gjatë katër viteve të ardhshme, për të zgjeruar kërkimin dhe prodhimin e ilaçeve – investimi më i madh i kompanisë në Kinë deri më sot.
Në sektorin e energjisë, firma britanike Octopus Energy po hyn në tregun kinez për herë të parë nëpërmjet një partneriteti me kompaninë vendase PCG Power për të zhvilluar një platformë dixhitale për tregtimin e energjisë elektrike.
Projekti synon të përmirësojë efikasitetin në sistemin energjetik dhe të mbështesë përpjekjet e Kinës për të rritur përdorimin e energjisë së rinovueshme.
Për Octopus, e cila është rritur me shpejtësi në Mbretërinë e Bashkuar, marrëveshja lejon hyrjen në tregun e madh dhe në rritje të energjisë në Kinë, ku kërkesa për energji të pastër dhe tregti dixhitale është në rritje.
Greg Jackson, CEO i Octopus Energy, i cili ishte pjesë e delegacionit të biznesit të Mbretërisë së Bashkuar në Kinë, vuri në dukje se shkalla dhe inovacioni i vendit e kanë bërë energjinë diellore, të erës dhe bateritë më të lira.
“Tani ekziston një mundësi e madhe që Britania të ketë sukses, ndërsa ndërtojmë zgjidhjet që përdorin këto produkte për të ulur koston e energjisë elektrike”, shtoi ai.
Kina gjithashtu ra dakord të përgjysmojë tarifat për uiskin skocez, një marrëveshje që qeveria e Mbretërisë së Bashkuar tha se mund të gjenerojë 250 milionë paund për ekonominë britanike gjatë pesë viteve të ardhshme.
“Distileritë tona të uiskit janë xhevahiri në kurorën e Skocisë”, tha Sir Keir. Kjo është “provë se angazhimi ynë pragmatik dhe i vendosur ndërkombëtar sjell përfitime në vend”, shtoi ai.
Uiski skocez është një eksport kyç për sektorin e pijeve në Britani, me më shumë se 5 miliardë paund eksporte vjetore. Në vitet e fundit, Kina ka qenë një nga tregjet e saj me rritjen më të shpejtë.
Grupet e industrisë e mirëpritën këtë veprim, duke thënë se kjo do t’i ndihmonte distiluesit skocezë të konkurronin në një treg të mbushur me njerëz ku firmat amerikane, evropiane dhe japoneze po konkurrojnë gjithashtu për klientë.
Një tjetër rezultat i udhëtimit ishte udhëtimi pa viza për qytetarët britanikë që vizitojnë Kinën deri në 30 ditë për pushime dhe biznes, duke e vendosur Mbretërinë e Bashkuar në të njëjtin nivel me rreth 50 vende të tjera, përfshirë Francën, Gjermaninë, Australinë dhe Japoninë.
Të dyja palët ranë gjithashtu dakord të bashkëpunojnë për të shkatërruar rrjetet e kontrabandës së emigrantëve, një përparësi kryesore për qeverinë e Sir Keir.
Çfarë fiton Kina?
Për Pekinin, lidhjet e ripërtërira me Mbretërinë e Bashkuar – një ekonomi e madhe evropiane dhe aleate e ngushtë e SHBA-së – sinjalizojnë se Kina mbetet një partnere e besueshme për Perëndimin pavarësisht tensioneve tregtare të Trump.
Ekonomikisht, rivendosja siguron akses për eksportuesit kinezë të mallrave me vlerë të lartë, siç janë automjetet elektrike, panelet diellore dhe energjia e pastër, ndërkohë që krijon mundësi për investime kineze në shërbimet britanike, financat dhe teknologjinë e gjelbër.
Mediat shtetërore kineze e cilësuan vizitën si një hap drejt shndërrimit të “potencialit të bashkëpunimit Kinë-Mbretëri të Bashkuar në arritje reale që u sjellin dobi të dy popujve dhe botës”.
Firmat britanike gjithashtu nxituan të theksonin përfitimet për të dy vendet përmes partneriteteve të zgjeruara.
“Vizita e kryeministrit, e para në tetë vjet, është një moment i rëndësishëm, që sinjalizon rëndësinë e marrëdhënieve ekonomike midis Mbretërisë së Bashkuar dhe Kinës”, tha për BBC-në nga Kina Chris Fitzgerald, drejtor i grupit për çështjet ndërkombëtare në Octopus Energy.
“Partneritete të tilla nënkuptojnë se ne mund t’u ofrojmë energji të përballueshme, të sigurt dhe të pastër klientëve britanikë… Dhe ne mund të përdorim teknologjinë dhe njohuritë tona për t’u sjellë disa nga të njëjtat përfitime klientëve kinezë.”
Cilat sfida mbeten?
Bizneset e huaja janë ankuar prej kohësh për vështirësitë e të bërit biznes në Kinë, burokracinë e madhe, rregulloret komplekse dhe mungesën e transparencës.
Këto mund të ndërlikojnë vendimet e investimeve dhe të krijojnë pasiguri për kompanitë.
“Çdo treg ka sfidat e veta, kështu që sigurisht që duhet të jemi të kthjellët dhe të kërkojmë këshilla nga ekspertët”, tha Fitzgerald.
“Kemi pasur diskutime të mira me zyrtarët kinezë të cilët e kanë mirëpritur hyrjen tonë. Dhe kemi qenë të kujdesshëm për të zgjedhur një partner të shkëlqyer… Pra, jemi të emocionuar që të shfrytëzojmë mundësinë e jashtëzakonshme që ofron tregu më i madh i energjisë së rinovueshme në botë.”
Qeveria laburiste e Sir Keir ka luftuar për të arritur rritjen ekonomike që premtoi, duke e bërë vizitën në Kinë një provë me rreziqe të larta.
Pavarësisht shqyrtimit në vend, përmirësimi i marrëdhënieve me ekonominë e dytë më të madhe në botë ka qenë një përparësi për kryeministrin britanik.
Megjithatë, ky veprim kërkon një akt delikat balancimi diplomatik.
Presidenti i SHBA-së, Trump, paralajmëroi së fundmi se Kanadaja mund të përballet me tarifa 100% për shkak të marrëveshjeve të arritura me Kinën gjatë vizitës së Mark Carney-t, dhe ai e ka paralajmëruar Mbretërinë e Bashkuar për thellimin e lidhjeve të saj tregtare me Pekinin.
Sir Keir ka këmbëngulur që Britania nuk ka nevojë të zgjedhë midis Uashingtonit dhe Pekinit, duke e cilësuar rivendosjen si një mënyrë pragmatike për të mbështetur rritjen në vend, ndërkohë që menaxhon rrezikun gjeopolitik.
Në Forumin e Biznesit Britani-Kinë në Pekin të premten, ai i përshkroi takimet me Xi si “shumë të ngrohta” dhe theksoi rëndësinë e marrëveshjeve për udhëtimin pa viza dhe tarifat e uiskit.
Këto u ofrojnë firmave britanike “qasje vërtet të rëndësishme” dhe janë “simbolike të asaj që po bëjmë me marrëdhënien”, tha ai. “Kjo është mënyra se si ne ndërtojmë besimin dhe respektin e ndërsjellë që është kaq i rëndësishëm.”
Vizita e Sir Keir është një nga një mori udhëtimesh në Pekin, ndërsa udhëheqësit nga Franca, Kanadaja dhe Finlanda kërkojnë të mbrohen nga një SHBA gjithnjë e më e paparashikueshme.
Ndërsa Uashingtoni ndjek politika agresive tarifore dhe madje bën kërcënime për Groenlandën, këto të ashtuquajtura fuqi të mesme po kërkojnë të diversifikojnë partnerët tregtarë dhe të investimeve, duke siguruar njëkohësisht tregje të reja.
Në të njëjtën kohë, këto vende do të ndjekin nga afër marrëveshjet që Mbretëria e Bashkuar, Kanadaja, Franca dhe të tjerët po arrijnë me Kinën.
Të gjithë do të duhet të mbeten konkurrues në tërheqjen e investimeve kineze dhe në aksesin në ekonominë e dytë më të madhe në botë.
