Kryenegociatori i Iranit në bisedimet me SHBA-në tha se është “e pamundur” që Ngushtica e Hormuzit të hapet për shkak të “shkeljeve flagrante të armëpushimit” nga SHBA-të dhe Izraeli.
Në një postim në X të mërkurën, Mohammad Bagher Ghalibaf tha se “shkeljet” përfshijnë bllokadën detare amerikane të porteve iraniane – të cilën ai e quajti “peng” të ekonomisë globale – dhe “nxitje të luftës” nga Izraeli “në të gjitha frontet”.
Irani mbetet i hapur për negociata, tha Presidenti iranian Masoud Pezeshkian, por shtoi se “shkelja e angazhimeve, bllokada dhe kërcënimet janë pengesat kryesore për negociata të vërteta”.
Të martën në mëngjes u duk se SHBA-të dhe Irani do të zhvillonin bisedime të reja paqeje në Pakistan këtë javë, por ato ende nuk kanë filluar.
Zëvendëspresidenti JD Vance – që pritet të udhëheqë delegacionin amerikan në ato bisedime – mbetet në SHBA.
Të martën në mbrëmje, Presidenti i SHBA-së Donald Trump njoftoi një zgjatje të armëpushimit SHBA-Iran që duhej të skadonte të mërkurën.
Sekretarja e Shtypit e Shtëpisë së Bardhë, Karoline Leavitt, sqaroi më vonë se zgjatja e mandatit të Trump është pa afat dhe nuk ka një afat të ri. Ajo shtoi se Trump është “i kënaqur” me bllokadën detare të vazhdueshme të SHBA-së kundër Iranit dhe “e kupton që Irani është në një pozicion shumë të dobët”.
“Kartat janë në duart e Presidentit Trump tani,” tha ajo.
I pyetur nga gazetarët se kur do të mbaronte lufta, Leavitt tha se i takon Trumpit të vendosë, “dhe ai do ta bëjë këtë kur të ndiejë se është në interesin më të mirë të Shteteve të Bashkuara dhe popullit amerikan”.
Komenti i fundit i negociatorit iranian vjen ndërsa përleshjet vazhdojnë në rrugën ujore të rrezikshme dhe rrugën jetësore globale të transportit detar, me Iranin që njofton se kishte “sekuestruar” dy anije në ngushticë.
Të mërkurën në mëngjes, Irani tha se dy anije mallrash u morën në Ngushticën e Hormuzit për “inspektim”. Njoftimi vjen pas raportimeve për sulme ndaj tre anijeve mallrash në ngushticë.
Zgjatja e armëpushimit SHBA-Iran lejon ‘hapësirë frymëmarrjeje’, raporton Lyse Doucet nga Teherani
Euphoria, një nga tre anijet kontejnerë të sulmuara më parë në Ngushticën e Hormuzit, duket se ka hedhur spirancën pranë një porti në Emiratet e Bashkuara Arabe, sipas të dhënave të gjurmimit të MarineTraffic të analizuara nga BBC Verify.
Anija Euphoria, në pronësi të Emirateve të Bashkuara Arabe, u sulmua tetë milje detare në perëndim të Iranit, sipas firmës së sigurisë detare Vanguard. Nuk u raportuan dëme në anije apo lëndime në ekuipazh.
Irani nuk ka komentuar për Euphoria-n, por ka thënë se ka sekuestruar dy anijet e tjera – MSC Francesca dhe Epaminondas – të cilat të dyja raportuan dëme që rezultuan nga sulmet.
Një deklaratë nga Marina e Korpusit të Gardës Revolucionare Iraniane (IRGC) tha se anijet “operonin pa autorizim” dhe kryenin “shkelje të përsëritura”, duke i akuzuar ato për përpjekje për t’u larguar nga Ngushtica e Hormuzit “fshehurazi” dhe për ndërhyrje në sistemet e navigimit.
Gjithashtu paralajmëroi se po “monitoron” lëvizjet përmes ngushticës dhe është zotuar për veprime “të forta” kundër “shkelësve”.
Portali iranian i lajmeve Tasnim, i cili është i lidhur me IRGC-në, më vonë postoi pamje dramatike të komandove iraniane që bastisnin dy anijet.
Pozicionet e tyre më të fundit në transmetim tregojnë se asnjëri prej tyre nuk është zhvendosur shumë që nga sulmet.
Megjithatë, të dhënat e MarineTraffic tregojnë se Euphoria u rikthye në lundrim drejt jugut pas kohës së raportuar kur u sulmua, duke përfunduar rreth 13 milje detare nga porti i Khor Fakkan rreth orës 14:00 BST.
Ministri i Jashtëm grek, Giorgos Gerapetritis, konfirmoi më vonë se Epaminondas, një anije në pronësi greke, ishte sulmuar.
“Mund të konfirmoj se pati një sulm kundër anijes greke mallrash, por nuk mund të konfirmoj që ajo është sekuestruar nga iranianët”, tha Gerapetritis për CNN.
Gjithashtu të mërkurën, Departamenti i Mbrojtjes i SHBA-së njoftoi se Sekretari i Marinës së SHBA-së do të largohej nga posti i tij “me efekt të menjëhershëm” .
Nuk u dha asnjë arsye për shkarkimin e John Phelan. Kjo vjen vetëm disa javë pasi Sekretari i Mbrojtjes i SHBA-së, Pete Hegseth, i kërkoi Shefit të Shtabit të Ushtrisë, Randy George, të jepte dorëheqjen nga posti i tij. Nënsekretari i Marinës, Hung Cao, do të shërbejë si sekretar në detyrë.
Mungesa e një afati kohor nga Shtëpia e Bardhë – qoftë për një rikthim në negociata në Pakistan apo për sulme kinetike kundër Iranit – ka të ngjarë të jetë strategjike. Kjo i jep administratës Trump fleksibilitet të konsiderueshëm për të lejuar bllokadën dhe kontrollin ekonomik mbi Iranin të ndikojë.
Leavitt tha se kjo do t’u lejojë “pragmatistëve” në Iran të dalin me një propozim paqeje pa kundërshtim nga përfaqësuesit e vijës së ashpër.
Në të njëjtën kohë, kjo i lejon Trumpit të shmangë një kthim në veprime ushtarake në shkallë të plotë, nga të cilat shumë amerikanë janë të lodhur dhe që mund të shqetësojë tregjet globale që janë tashmë nervoze.
Në fjalën e saj për gazetarët në Shtëpinë e Bardhë, Leavitt tha gjithashtu se SHBA-të nuk e konsiderojnë sekuestrimin e dy anijeve nga Irani në Ngushticën e Hormuzit si shkelje të armëpushimit.
“Këto nuk ishin anije amerikane, këto nuk ishin anije izraelite”, tha ajo.
