Bota
Thesari legjendar i Habsburgëve gjendet në Kanada, del në dritë diamanti 137 karatësh
Në vitin 1918, teksa Luftës së Parë Botërore po i afrohej fundit, Çarlsi I – Perandori i Austro-Hungarisë dhe anëtar i dinastisë së Habsburgëve – e kuptoi se fundi i perandorisë ishte i pashmangshëm.
Në vitin 1918, ndërsa Lufta e Parë Botërore po i afrohej fundit, Çharlsi I – Perandori i Austro-Hungarisë dhe anëtar i dinastisë së Habsburgëve – e kuptoi se fundi i perandorisë ishte i pashmangshëm.
Nipi i Franz Ferdinandit, vrasja e të cilit ndezi konfliktin botëror, Çharlsi e kuptoi se rreziku nga bolshevikët dhe anarkistët po rritej çdo ditë. Për të mbrojtur xhevahiret që familja Habsburg i kishte zotëruar për shekuj, ai vendosi t’i zhvendoste ato në Zvicër.
Ndër to ndodhej një diamant i rrallë prej 137 karatësh, në formë dardhe dhe me ngjyrë të verdhë. Ky diamant, që dikur i përkiste familjes Medici – sundimtarëve të Firences – kishte një vlerë të jashtëzakonshme historike dhe artistike. Pas internimit të familjes perandorake në Zvicër, besohej se diamanti ishte zhdukur pa gjurmë, duke marrë një dimension legjendar.
Diamanti 137 karatësh del në dritë pas më shumë se një shekulli
Për dekada, qarkulluan thashetheme se diamanti ishte vjedhur ose ishte rishitur në tregun e zi. Shumë filma dhe romane, si “Të Papërsosurit”, u frymëzuan nga kjo zhdukje misterioze. Por historia e vërtetë, e zbuluar së fundmi nga pasardhësit e Çharlsit I, treguan se diamanti nuk ishte humbur kurrë.
Që nga Lufta e Dytë Botërore, familja Habsburg e kishte ruajtur diamantin dhe bizhuteritë e tjera në një kasafortë banke në Kanada. Tre të afërm të familjes ftuan muajin e kaluar gazetarët e The New York Times për ta parë nga afër këtë thesar.
Karl von Habsburg-Lothringen, nipi i Çharlsit I, tregoi se sekreti ishte mbajtur për shkak të dëshirës së Perandoreshës Zita, bashkëshortes së Çharlsit. Sipas tij, Zita ua kishte zbuluar vendndodhjen e diamantit vetëm dy djemve të saj, Robertit dhe Rodolfos, duke u kërkuar që ta mbanin sekret për 100 vjet pas vdekjes së Çharlsit në vitin 1922. Para se të ndërronin jetë, ata ua kaluan informacionin bijve të tyre.
“Sa më pak njerëz që dinë për të, aq më e madhe është siguria,” – tha von Habsburg-Lothringen, duke shtuar se vetëm kohët e fundit kishte mësuar për ekzistencën e këtyre xhevahireve nga dy kushërinjtë e tij.
Tani që premtimi shekullor është mbajtur, familja dëshiron që diamanti dhe bizhuteritë e tjera të ekspozohen në Kanada, si shenjë mirënjohjeje për vendin që strehoi Perandoreshën Zita dhe fëmijët e saj.
“Duhet të jetë pjesë e një fondi besimi këtu në Kanada,” – tha von Habsburg-Lothringen. “Duhet të vihet në ekspozitë që njerëzit të mund t’i shohin këto pjesë të historisë.”
Në një takim të fundit, familja u mblodh në bankën ku ruhet thesari. Karl von Habsburg-Lothringen hapi valixhen e vjetër, hoqi me kujdes letrën e verdhë që mbështillte bizhuteritë dhe zbuloi diamantin që ende shkëlqente si dikur. Për shumicën prej tyre, ishte herë e parë që e shihnin me sytë e tyre.
Sipas The New York Times, ekspertët konfirmuan autenticitetin e diamantit, përfshirë Christoph Kochert, pasardhës i argjendarëve të dikurshëm të oborrit perandorak austriak.
“Dizajni i prerjes përputhet pothuajse saktësisht me përshkrimet në burimet historike,” – tha ai.
Koleksioni përfshin edhe bizhuteri të tjera mbretërore. Diamanti dikur zbukuronte kurorën e Francis Stefanit, gjatë kurorëzimit të tij si Perandor i Shenjtë Romak në vitin 1745.
Historiani Richard Bassett nga Universiteti i Kembrixhit e përshkroi këtë zbulim si “një dritare të rrallë në historinë e dinastisë më të madhe të Evropës moderne”, duke shtuar se “historia e Evropës Qendrore sillet rreth Habsburgëve”.
Pas vdekjes së Çharlsit I nga pneumonia në Madeira, ku familja ishte zhvendosur nga Zvicra, Perandoresha Zita dhe fëmijët u larguan në Spanjë, më pas në Belgjikë në vitin 1929. Kur nazistët aneksuan Austrinë në vitin 1938, djali i saj kundërshtoi publikisht pushtimin dhe ofroi ndihmën e tij për Republikën Austriake.
Në vitin 1940, familja u detyrua të ikte në Shtetet e Bashkuara, me Zitën që mbante xhevahiret në një valixhe të vogël. Më vonë, ata u vendosën në Kanada, në provincën e Kebekut.
“Gjyshja ime ndihej shumë e sigurt – më në fund mundi të merrte frymë,” – kujton Karl von Habsburg-Lothringen. “Në atë fazë, valixhja e vogël shkoi në kasafortë banke… dhe aty mbeti për dekada.”
Policia holandeze njoftoi të enjten se gjatë festimeve të natës së Vitit të Ri është përballur me një valë dhune të paprecedentë. Oficerët e rendit u sulmuan me fishekzjarre dhe mjete shpërthyese, ndërsa incidente të shumta u regjistruan në qytete të ndryshme të vendit, duke përfshirë sulme ndaj policisë dhe zjarrfikësve.
Sipas BBC, në Amsterdam u përfshi nga flakët kisha historike Vondelkerk, e ndërtuar në vitin 1872 dhe e vendosur pranë parkut Vondelpark. Zjarri shpërtheu në orët e para të Vitit të Ri, duke shkaktuar shembjen e kullës 50 metra të lartë dhe dëmtime të rënda në çati. Autoritetet bëjnë të ditur se, megjithë dëmet, struktura e kishës pritet të mbetet e qëndrueshme.
Mediat lokale raportuan për dy viktima në Holandë si pasojë e incidenteve me fishekzjarre: një 17-vjeçar nga Nijmegen dhe një burrë 38-vjeçar nga Aalsmeer. Ndërkohë, në Rotterdam, spitali i specializuar për sëmundjet e syrit trajtoi 14 persona me lëndime të rënda okulare, mes tyre 10 të mitur, dhe dy pacientë iu nënshtruan ndërhyrjeve kirurgjikale.
Ngjarje të rënda u shënuan edhe në Gjermani, ku policia e qytetit Bielefeld konfirmoi se dy të rinj 18-vjeçarë humbën jetën pasi përdorën fishekzjarre të prodhuara artizanalisht.
Në qytetin jugor holandez Breda, forcat e policisë u sulmuan me bomba benzine. Kryetarja e Unionit të Policisë, Nine Kooiman, deklaroi se edhe vetë është goditur me fishekzjarre dhe eksplozivë gjatë shërbimit në Amsterdam, duke e cilësuar situatën si jashtëzakonisht të dhunshme dhe të paprecedentë.
Sipas Shoqatës Holandeze të Piroteknikës, shpenzimet për fishekzjarre këtë vit arritën në 129 milionë euro, shifër rekord. Autoritetet kanë bërë të ditur se ndalimi i fishekzjarreve jozyrtare pritet të hyjë në fuqi në vitin 2026.
Një shpërthim në një bar të quajtur Le Constellation në një bar skish në Zvicër, ka shkaktuar dhjetëra të vdekur dhe rreth 100 të plagosur, disa prej të cilëve janë në gjendje kritike.
Autoritetet po hetojnë për shkakun e zjarrit, i cili shpërtheu rreth orës 01:30.
Zjarri ka përfshirë një pjesë të madhe të lokalit dhe ka shkaktuar panik mes klientëve dhe punonjësve. Policia ka njoftuar se pas shpërthimit ka pasur shumë viktima, dhe disa kombësi janë të përfshira në këtë tragjedi.
Përhapja e zjarrit ka qenë e shpejtë dhe ka vështirësuar mundësitë e evakuimit. Dëshmitarët kanë raportuar për shpërthime të forta dhe shpërndarje të tymit të dendur.
Shkaku i zjarrit nuk është i qartë, por autoritetet fillimisht spekuluan për një shpërthim, ndërsa prokurori lokal ka theksuar se nuk ka dyshim që ky mund të jetë një akt i qëllimshëm.
Autoritetet zvicerane janë duke zhvilluar hetime për të zbuluar shkaqet e ngjarjes dhe për të identifikuar të gjithë viktimat dhe të plagosurit.
Një zjarr shkatërrimtar gjatë natës së Vitit të Ri në barin “Le Constellation” në restorant luksoz të skive Crans-Montana ka shkaktuar të paktën 47 viktima dhe 115 të plagosur, ndër të cilët janë edhe shumë shtetas italianë, disa prej të cilëve rezultojnë të zhdukur.
Shumica e të lënduarve janë të rinj, në moshat 16-26 vjeç.
Si shenjë nderimi për viktimat dhe solidariteti me familjet e tyre, qeveria zvicerane ka shpallur pesë ditë zie kombëtare, një vendim i jashtëzakonshëm për një tragjedi të këtij shkalle në vend.
Presidenti i Konfederatës Helvetike, Guy Parmelin, vizitoi vendin e ngjarjes dhe e cilësoi zjarrin si “një nga tragjeditë më të rënda që Zvicra ka përjetuar ndonjëherë”.
Ai premtoi se autoritetet do të bëjnë gjithçka për të zbardhur rrethanat e ngjarjes dhe për të parandaluar ngjarje të ngjashme në të ardhmen.
“Lutjet dhe mendimet tona janë me të gjithë të prekurit nga kjo tragjedi. Zvicra do të qëndrojë e bashkuar për të kuptuar se çfarë ka ndodhur dhe për të shmangur përsëritjen e një tragjedie të tillë”, tha Parmelin.
Ministri i Jashtëm italian, Antonio Tajani, konfirmoi se 12-15 shtetas italianë janë të shtruar në spitalet zvicerane, disa në gjendje të rëndë, ndërsa 16 italianë rezultojnë të zhdukur. Tre të plagosur rëndë do të transferohen në Milano për trajtim.
Komuniteti lokal ka vendosur lule dhe mesazhe ngushëllimi, ndërsa aktivitetet festive për Vitin e Ri janë anuluar.
Autoritetet paralajmërojnë se procesi i identifikimit të viktimave dhe trajtimi i të plagosurve do të zgjasë javë, ndërsa pesë ditët e zie janë një shenjë respekti dhe reflektimi kombëtar.
Aksident në aksin Peqin–Rrogozhinë, tre të plagosur dërgohen në spital
Aksident i fortë në Lushnjë, përfshihet familja me katër persona, makina u rrotullua disa herë
Qipro merr presidencën e BE-së, 2026-ta vit vendimtar për Shqipërinë
Çfarë është depresioni i Janarit dhe si ta trajtojmë?
Përgjaket 2026, 3 të rinj humbin jetën në një aksident tragjik në Tepelenë
Hyn në fuqi “paqja fiskale”, falen detyrimet tatimore e doganorë për bizneset
Nga sot paga minimale 50 mijë lekë, hyri në fuqi edhe rritja e pensioneve, afro 760 mijë përfitues
Kaos dhe dhunë në Holandë gjatë Vitit të Ri, viktima dhe të plagosur nga fishekzjarret
Dhjetëra njerëz të vdekur nga shpërthimi në Zvicër (video momentit te shperthimit)
Shenjat e zodiakut që bëhen më të bukura ndërsa plaken
Zakonet e vitit të ri nëpër botë, pse rumunët vishen si arinj dhe danezët thyejnë pjatat?
Tragjedia me 47 viktima, qeveria zvicerane shpall pesë ditë zije
Zohran Mamdani merr zyrtarisht postin si kryebashkiak i New Yorkut
Papa Leoni XIV nis Vitin e Ri me meshë solemne
Sigurimi i automjeteve/ Nga 2026 hyn në fuqi historiku i aksidenteve, sa do paguajnë qytetarët
“Wizz Air” le në mëshirë të fatit pasagjerët e linjës Londër-Tiranë
FOTO/ Nëna me dy fëmijët humbën jetën në një zjarr tragjik në Angli
U kap me kokainë me vlerë 230 mijë euro, shqiptari: Mos më dënoni, më lejoni të kthehem në Shqipëri
Shqiptari në Britani shpëton nga deportimi pasi “partnerja nuk i flet shqip”
Vizitorët, tarifë për të hyrë në Britani – Shtetasit që udhëtojnë pa viza duhet të aplikojnë për autorizim
Rrëzohet aeroplani në Britani, alarm në aeroportin Southend në Londër
Ish-kampioni i botës në boks Anthony Joshua plagoset në një aksident automobilistik në Nigeri, dy persona humbin jetën
Bllokohet hekurudha Angli-BE/ Probleme me energjinë elektrike, pezullohen udhëtimet për mijëra pasagjerë
Hetimet për atentatin e Rinasit, burime: Autorët pasi dogjën mjetin që përdorën në krim u larguan me ambulancë
Ironia e një dosje sekrete në Harvard: Amerikanë mbroni Trashëgiminë Ilire, Shqiptarët pas ’90-s e shkatërruan …
Bashkimi me euron do të kishte mbuluar koston e NHS-së
Mijëra vetë të ekspozuar ndaj fruthit, alarm në një prej aeroporteve më të ngarkuar në botë
Britania marrëveshje me Angolën dhe Namibinë për kthimin e emigrantëve
Emigrantët kthehen, por Shqipëria nuk i mban
Këta janë 10 kandidatët më të votuar në Vetëvendosjes
-
Albania1 day ago“Wizz Air” le në mëshirë të fatit pasagjerët e linjës Londër-Tiranë
-
UK4 days agoFOTO/ Nëna me dy fëmijët humbën jetën në një zjarr tragjik në Angli
-
Albania4 days agoU kap me kokainë me vlerë 230 mijë euro, shqiptari: Mos më dënoni, më lejoni të kthehem në Shqipëri
-
Albania5 days ago
Shqiptari në Britani shpëton nga deportimi pasi “partnerja nuk i flet shqip”
-
UK1 day agoVizitorët, tarifë për të hyrë në Britani – Shtetasit që udhëtojnë pa viza duhet të aplikojnë për autorizim
-
UK5 days ago
Rrëzohet aeroplani në Britani, alarm në aeroportin Southend në Londër
-
Sports3 days agoIsh-kampioni i botës në boks Anthony Joshua plagoset në një aksident automobilistik në Nigeri, dy persona humbin jetën
-
UK2 days agoBllokohet hekurudha Angli-BE/ Probleme me energjinë elektrike, pezullohen udhëtimet për mijëra pasagjerë