Nëse jeni mes rreth 17 milionë njerëzve që pritet ta nisin vitin me një pushim njëmujor nga alkooli, mund të frymëzoheni ta zgjasni këtë vendim pasi të lexoni se çfarë thonë ekspertët për përfitimet e një periudhe më të gjatë pa pije.

Efektet pozitive nisin që brenda javës së parë dhe variojnë nga gjumi më cilësor, ulja e rrezikut për kancer, deri te përmirësimi i funksioneve njohëse. Ekspertët theksojnë se pjesëmarrësit në Dry January do të vërejnë edhe përmirësim të funksionit të mëlçisë — por përfitimet reale dhe afatgjata shëndetësore vijnë nga heqja dorë përfundimtare nga alkooli.

Të dhëna të publikuara së fundmi tregojnë se britaniku mesatar konsumon më shumë alkool sesa niveli i rekomanduar. Sipas kompanisë kërkimore IWSR, një i rritur në Mbretërinë e Bashkuar ka konsumuar mesatarisht 10.2 pije alkoolike në javë vitin e kaluar, pavarësisht se NHS rekomandon jo më shumë se 14 njësi alkooli në javë.

Për krahasim:

– 10 gota birre me përmbajtje të ulët alkooli përbëjnë rreth 20 njësi

– 10 gota të mëdha vere arrijnë në rreth 30 njësi

Të dhëna të tjera nga IWSR tregojnë se millennials (të lindur mes viteve 1981–1996) mbeten brezi më i lidhur me konsumimin e alkoolit. Nuk është për t’u habitur që gati një në tre britanikë planifikon të marrë pjesë në Dry January — një fushatë e nisur në vitin 2013 nga Alcohol Change UK.

Interesant është fakti se shumica nuk motivohen kryesisht nga shëndeti:

– 21% e bëjnë për të kursyer para

– 20% për përmirësim shëndetësor

– 15% për humbje peshe

Për t’ju ndihmuar të merrni një vendim më të qëndrueshëm, ekspertët shpjegojnë çfarë ndodh me trupin kur hiqni dorë nga alkooli, muaj pas muaji.

Pas 1 jave

Brenda javës së parë pa alkool, shumë njerëz vërejnë më shumë energji në mëngjes, falë gjumit më cilësor.

“Ekziston një keqkuptim i përhapur se alkooli përmirëson gjumin,” shpjegon Dr. Tom Davis, drejtor mjekësor në platformën digjitale të shëndetit Livi.

“Alkooli mund t’ju ndihmojë të flini më shpejt, por ul ndjeshëm fazën REM — fazë thelbësore për rikuperimin e trupit dhe trurit.”

Pas vetëm një jave pa alkool, cikli REM normalizohet. Kjo shoqërohet me humor më të mirë, përqendrim më të lartë dhe funksion më të mirë njohës. Disa njerëz vërejnë edhe ëndrra më të gjalla.

Përfitime shfaqen edhe në lëkurë. Gjatë metabolizmit të alkoolit, trupi prodhon acetaldehid, një substancë toksike që shkakton dehidratim dhe përkeqëson problemet e lëkurës. Me uljen e alkoolit, skuqjet dhe irritimet (si rosacea) shpesh fillojnë të zbuten.

Pas 1 muaji

Nëse e përfundoni ‘Dry January’, ekspertët thonë se këtu fillojnë ndryshimet serioze biologjike.

Alkooli mund të shkaktojë mëlçi të yndyrshme, por pas një muaji pa pije, mëlçia nis procesin e rigjenerimit dhe një pjesë e dëmit fillon të riparohet.

“Pas dy javësh abstinence, mëlçia fillon të rikuperohet,” thotë Dr. Davis.

“Brenda 4–8 javësh, ajo mund të rikthehet plotësisht, në varësi të konsumit të mëparshëm.”

Përmirësime vërehen edhe në shëndetin mendor. Edhe pse alkooli mund të ulë përkohësisht ankthin, në afat të gjatë ai rrit rrezikun për depresion dhe çrregullime ankthi. Pas katër javësh pa alkool, humori stabilizohet dhe rritet rezistenca psikologjike ndaj stresit.

Përfitime të tjera brenda një muaji përfshijnë:

– përmirësim të tretjes dhe zhdukjen e fryrjeve, urthit apo diarresë

– ulje me rreth 25% të rezistencës ndaj insulinës

– ulje të tensionit të gjakut me rreth 6%

– reduktim të faktorëve që lidhen me rritjen e kancerit

Pas 6 muajsh

Për konsumatorët e moderuar, dëmtimet e mëlçisë mund të jenë plotësisht të rikuperuara. Edhe personat që pinin më shumë shpesh raportojnë sistem imunitar më të fortë, më pak infeksione dhe ndjenjë të përgjithshme shëndeti më të mirë.

Pas 1 viti

Presioni i lartë i gjakut — i quajtur shpesh “vrasësi i heshtur” — prek një në tre të rritur në Mbretërinë e Bashkuar dhe rrit ndjeshëm rrezikun për infarkt, goditje në tru, dështim të veshkave dhe demencë.

“Tensioni i lartë e ngarkon zemrën dhe rrit rrezikun kardiovaskular,” shpjegon Dr. Davis.

“Një vit pa alkool ul ndjeshëm tensionin e gjakut dhe redukton rrezikun për infarkt apo goditje në tru.”

Përfitime të mëdha vërehen edhe në tru. Alkooli ndikon negativisht në hipokampus, zonën përgjegjëse për kujtesën dhe mësimin. Konsumi i tepruar lidhet me dëmtime cerebrale dhe rrezik më të lartë për demencë.

Megjithatë, studimet tregojnë se pas ndërprerjes së alkoolit, një pjesë e dëmtimeve të trurit mund të kthehen mbrapsht.

Përfundimi i ekspertëve është i qartë: edhe një muaj pa alkool sjell përfitime, por një vit pa pije mund të transformojë rrënjësisht shëndetin fizik dhe mendor

Autoritetet shëndetësore në Shtetet e Bashkuara kanë lëshuar një paralajmërim urgjent pasi mijëra pasagjerë mund të jenë ekspozuar ndaj fruthit, sëmundjes më ngjitëse në botë, në aeroportin ndërkombëtar Neëark Liberty në New Jersey.

Sipas Departamentit të Shëndetësisë të New Jersey-t (NJDOH), një person i infektuar, jo rezident i këtij shteti, ka udhëtuar nëpër terminalet B dhe C më 19 dhjetor, mes orës 07:00 dhe 19:00, gjatë kulmit të udhëtimeve festive.

Zyrtarët paralajmërojnë se vendndodhja e saktë e personit nuk dihet, ndërsa po kryhet gjurmimi i kontakteve. Personat e ekspozuar mund të shfaqin simptoma deri më 2 janar 2026. Fruthi shfaqet me temperaturë të lartë, kollë, rrjedhje hundësh, sy të skuqur dhe skuqje të lëkurës, ndërsa mund të shkaktojë ndërlikime të rënda, si pneumonia dhe encefaliti.

Sipas CDC-së, në SHBA janë regjistruar mbi 2000 raste fruthi gjatë vitit 2025 dhe tre viktima, duke e bërë këtë shpërthimin më të madh që nga viti 1992.

Ekspertët fajësojnë rënien e normave të vaksinimit, duke theksuar se vaksina MMR mbetet mjeti më efektiv për parandalimin e sëmundjes. Autoritetet u bëjnë thirrje qytetarëve të vaksinohen dhe të kontaktojnë mjekun para çdo vizite shëndetësore në rast dyshimi për ekspozim. 

“Është si një çelës që ndizet dhe menjëherë vdes urie.”

Tanya Hall është përpjekur disa herë të ndalojë marrjen e ilaçeve për humbje peshe. Por sa herë që ndalon injeksionet, zhurma e ushqimit kthehet përsëri. Me zë të lartë.

Injeksionet për humbje peshe, ose GLP-1, kanë bërë për shumë njerëz atë që dietat nuk mund ta bënin kurrë. Ajo zhurmë e vazhdueshme në sfond, që u thoshte të hanë edhe kur ishin të ngopur, është shuar.

Ilaçet u kanë dhënë atyre që kurrë nuk mendonin se mund të humbnin peshë, një formë të re trupi, një perspektivë të re dhe në shumë raste, një jetë krejtësisht të ndryshme.

Por nuk mund t’i marrësh përgjithmonë, apo jo? Apo jo? Epo, ky është një nga problemet që askush nuk e di saktësisht.

Ato janë ilaçe të reja – të cilat imitojnë GLP-1, një hormon natyror që rregullon urinë – dhe efektet anësore të mundshme nga përdorimi i tyre në planin afatgjatë sapo kanë filluar të shfaqen.

Dhe me rreth 1.5 milion njerëz në Mbretërinë e Bashkuar që paguajnë privatisht për injeksionet, qëndrimi në to për një kohë të gjatë nuk është një përpjekje e lirë.

Pra, çfarë ndodh kur përpiqesh të ndalosh? Dy gra, me dy histori shumë të ndryshme, por me të njëjtin qëllim – të humbasin peshë dhe ta mbajnë atë larg – na tregojnë se si ka qenë për to.

“Ishte sikur diçka më hapi mendjen dhe më tha: ‘Ha gjithçka, vazhdo, e meriton sepse nuk ke ngrënë asgjë për kaq kohë’.”

Tanya, një menaxhere shitjesh për një kompani të madhe fitnesi, filloi të merrte Wegovy për të vërtetuar një pikë. Ajo ishte mbipeshë, ndihej si një “mashtruese” dhe mendonte se mendimi i saj nuk vlerësohej nga industria e saj për shkak të madhësisë së saj.

A do të merrej më seriozisht nëse do të ishte më e dobët?

Në fund, ajo thotë se dyshimet e saj dolën të vërteta. Pasi filloi të përdorte injeksionet, njerëzit i afroheshin dhe e uronin për humbjen e peshës. Ajo ndjeu se po trajtohej me më shumë respekt.

Megjithatë, gjatë muajve të parë të trajtimit, Tanya pati vështirësi të flinte, ndihej e sëmurë gjatë gjithë kohës, kishte dhimbje koke dhe madje filloi t’i binte flokët, gjë që mund të mos jetë drejtpërdrejt për shkak të ilaçit, por është një efekt anësor i mundshëm i humbjes së shpejtë të peshës.

“Flokët po më binin në tufa”, kujton ajo. Por për sa i përket peshës, ajo po merrte rezultatet që shpresonte. “Kisha humbur rreth 1.85 kg.”

Tani, më shumë se 18 muaj më vonë, ajo që filloi si një eksperiment i vogël është shndërruar në një ndryshim të plotë në jetë. Ajo ka humbur 38 kg dhe është përpjekur të heqë dorë nga Wegovy disa herë.

Por çdo herë, brenda vetëm pak ditësh, ajo thotë se ha aq shumë ushqim sa mbetet “plotësisht e tmerruar”.

A duhet të vazhdojë ta marrë ilaçin dhe të jetojë me të gjitha efektet anësore që vijnë me të, apo të hidhet në të panjohurën?

Çfarë ndodh kur ndaloni së marri ‘Skinny Jabs’?

Injeksionet për humbje peshe premtojnë rezultate të shpejta – por çfarë ndodh kur ndaloni? Pesha mund të kthehet, uria rritet dhe përmirësimet në shëndet mund të zbehen.

Prodhuesi i Wegovy, Novo Nordisk, tha se vendimet për trajtimin duhet të merren së bashku me një ofrues të kujdesit shëndetësor dhe se “efektet anësore duhet të merren parasysh si pjesë e kësaj”.

Ndërprerja e ilaçeve për humbje peshe mund të ndihet si “kërcim nga një shkëmb”, vëren mjeku i përgjithshëm i stilit të jetesës, Dr. Hussain Al-Zubaidi.

“Shpesh shoh pacientë që e ndërpresin kur marrin dozën më të lartë sepse e kanë arritur objektivin e tyre dhe pastaj e ndërpresin.”

Sipas Dr. Al-Zubaidi, kjo mund të jetë si të të godasë një “ortek ose një cunami”. Zhurma e ushqimit kthehet po aq shpejt sa të nesërmen.

Ai thotë se provat deri më tani sugjerojnë se, midis një dhe tre vjetësh pas ndërprerjes së ilaçit, njerëzit do të shohin një “pjesë të konsiderueshme të peshës” të kthehet përsëri.

“Diku rreth 60 deri në 80% të peshës që keni humbur do të kthehet.”

Ellen Ogley është e vendosur të mos e lejojë këtë të ndodhë. Ajo vendosi të fillojë të marrë ilaçe për humbje peshe sepse kishte arritur në një “pikë kthese kyçe” në jetën e saj. Ishte aq mbipeshë saqë iu desh të nënshkruante një deklaratë heqjeje dorë për të thënë se mund të mos ia dilte mbanë një operacioni jetësor.

Fillimi me Mounjaron ishte “mundësia e saj e fundit për ta bërë siç duhet”, thotë ajo.

«Isha një ngrënëse e tepërt emocionale», thotë ajo.

“Nëse isha i lumtur, haja pa pushim. Nëse isha i trishtuar, haja pa pushim. Nuk kishte shumë rëndësi, nuk kisha asnjë lloj filtri.”

Por kur ajo filloi të përdorte goditjet me gjilpëra, “e gjitha këto u fikën”.

Jeta pa zhurmën e ushqimit i dha Ellen hapësirën për të ridizajnuar marrëdhënien e saj me të ngrënit. Ajo filloi të lexonte më shumë rreth të ushqyerit dhe të krijonte një dietë të shëndetshme që e ndihmonte trupin e saj të furnizohej me energji.

Ajo e mori ilaçin për 16 javë përpara se të fillonte ta zvogëlonte gradualisht dozën, duke e ulur atë gjatë një periudhe prej gjashtë javësh. Ajo humbi 22 kg.

Ndërsa humbi më shumë peshë, ajo zbuloi se mund të ushtrohej më shumë dhe kur ndihej “poshtë”, në vend që “të shkonte te dollapët dhe të mbushte fytyrën”, ajo shkonte për vrap.

Por kur Ellen ndaloi së marri Mounjaro, ajo filloi të shihte që pesha e saj po rritej ndjeshëm, gjë që ajo thotë se “i ngatërroi pak mendjen”.

Kjo është arsyeja pse mbështetja e duhur është thelbësore, thotë Dr. Al-Zubaidi. Organizata mbikëqyrëse e mjekësisë në Mbretërinë e Bashkuar, Nice, ka rekomanduar që pacientët, i jashtëmtë marrin të paktën një vit këshilla të vazhdueshme dhe plane veprimi të përshtatura pasi të kenë ndërprerë trajtimin, duke i ndihmuar ata të bëjnë ndryshime praktike në jetën e tyre në mënyrë që të mbajnë peshën e humbur dhe, më e rëndësishmja, të qëndrojnë të shëndetshëm.

Por për ata që paguajnë për ilaçet privatisht, si Tanya dhe Ellen, ky lloj mbështetjeje nuk është gjithmonë i garantuar.

Gjatë muajve të fundit, pesha e Tanjës ka mbetur e njëjtë dhe ajo mendon se ilaçet po kanë pak ndikim. Por, thotë ajo, nuk do të heqë dorë prej tyre.

Më në fund ajo ka arritur një peshë me të cilën ndihet rehat dhe sa herë që është përpjekur të ndalojë, frika se mos e shtojë përsëri peshën në peshë shpejt bëhet shumë e madhe dhe ajo gjen një arsye për t’u rikthyer në ilaç.

“Gjatë 38 viteve të para të jetës sime, isha mbipeshë – tani jam 38 kg më e lehtë”, thotë Tanya.

“Prandaj, ka një pjesë të meje që ndihet sikur ka një varësi për ta vazhduar, sepse më bën të ndihem ashtu siç ndihem, më bën të ndihem në kontroll.”

Ajo ndalet për një sekondë. Ndoshta është e kundërta, mendon me vete, ndoshta është droga që e kontrollon.

“Ka të bëjë me të paturit e një strategjie daljeje,” shpjegon Dr. Al-Zubaidi. “Pyetja është: cilat janë përvojat e këtyre njerëzve pasi mbarojnë injeksionin?”

Ai është i shqetësuar se pa mbështetje shtesë për njerëzit që po bëjnë tranzicionin, marrëdhënia e pashëndetshme e shoqërisë me ushqimin do të thotë se pak gjëra do të ndryshojnë.

“Mjedisi në të cilin jetojnë njerëzit duhet të jetë një mjedis që nxit shëndetin, jo shtimin në peshë.

“Obeziteti nuk është mungesë e GLP-1”, thotë ai.

Në disa aspekte, shumë njerëz hyjnë në një lojë rulete për humbje peshe kur bëhet fjalë për ndërprerjen e ilaçeve për humbje peshe. Faktorë si stili i jetesës, mbështetja, mentaliteti dhe koha luajnë të gjithë rol në mënyrën se si zhvillohen të ardhmen pas GLP-1.

Tanya po vazhdon të marrë ilaçin dhe është plotësisht e vetëdijshme për të mirat dhe të këqijat e këtij vendimi.

Ellen mendon se ky kapitull tani është mbyllur. Ajo ka humbur më shumë se 51 kg deri tani.

«Dua që njerëzit ta dinë se jeta pas Mounjaros mund të jetë gjithashtu e qëndrueshme», thotë ajo.

Eli Lilly, kompania që prodhon Mounjaro-n, thotë se “siguria e pacientit është përparësia kryesore e Lilly-t” dhe se ajo “angazhohet në mënyrë aktive” në monitorimin, vlerësimin dhe raportimin e informacionit te rregullatorët dhe mjekët që përshkruajnë ilaçet.