Uashingtoni dëshiron të përqendrohet më shumë në teatro të tjera luftimesh, ndërsa evropianët janë të kujdesshëm ndaj natyrës së paqëndrueshme të administratës aktuale amerikane.
Ministrat e mbrojtjes të SHBA-së dhe Evropës dukeshin se ishin dakord të enjten se, për të mbijetuar, NATO duhet të bëhet më evropiane. Por arsyet e tyre për këtë ndryshim, megjithatë, ndoshta nuk janë plotësisht të përafërta.
Ajo që nevojitet është një ‘NATO 3.0’,” tha Zëvendës Sekretari i Luftës i SHBA-së, Eldridge Colby, para ministrave të mbrojtjes të NATO-s që u mblodhën në Bruksel. “Kjo NATO 3.0 kërkon përpjekje shumë më të mëdha nga aleatët tanë për të rritur përgjegjësinë dhe për të marrë përsipër përgjegjësinë kryesore për mbrojtjen konvencionale të Evropës.”
“Nga kjo rrjedh se Evropa duhet të përdorë shumicën e forcave të nevojshme për të penguar dhe, nëse është e nevojshme, për të mposhtur agresionin konvencional në Evropë”, shtoi ai.
Mesazhi nga Colby, i cili mori pjesë në takim në vend të Sekretarit të Mbrojtjes Pete Hegseth, nuk është aspak i ri. SHBA-të kanë kërkuar më shumë ndarje të barrës për vite me radhë, duke përmendur dëshirën e tyre për t’u kthyer drejt Indo-Paqësorit.
Evropa ndonjëherë është dukur jo shumë entuziaste për këtë. Megjithatë, ndërsa ministrat u mblodhën në Bruksel, ata ishin të gatshëm jo vetëm ta dëgjonin atë mesazh, por të tregonin se tashmë kishin filluar të merrnin masa.
Rezultati?
“Ky, për mua, ishte një nga takimet më të rëndësishme në të cilat kam marrë pjesë”, u tha Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, gazetarëve pas takimit. “Sot, pamë edhe prova të diçkaje tjetër: Një ndryshim të vërtetë në mentalitet. Një unitet vizioni. Një mbrojtje shumë më të fortë evropiane brenda NATO-s.”
Shefi i NATO-s vlerësoi një “ndryshim dhe rritje të madhe” në shpenzimet e mbrojtjes në vitin 2025, duke lavdëruar Danimarkën, Estoninë, Letoninë, Lituaninë dhe Poloninë për tejkalimin e objektivit të sapo dakordësuar për të shpenzuar 3.5% të PBB-së për mbrojtje çdo vit një dekadë përpara afatit.
Objektivi u diskutua verën e kaluar pas javësh retorike nga Presidenti i SHBA-së Donald Trump që hodhi dyshime mbi angazhimin e vendit të tij ndaj klauzolës së mbrojtjes kolektive të NATO-s, me sugjerime se Uashingtoni mund të vendosë të mos ndihmojë një aleat nën sulm nëse nuk po përmbushte pragun e shpenzimeve.
Bëjeni NATO-n më evropiane
Takimi i së enjtes vjen vetëm disa javë pasi Trump kërcënoi me veprime ushtarake kundër aleatit të NATO-s, Danimarkës, për të marrë me forcë kontrollin e Groenlandës. NATO tani ka nisur një aktivitet të shtuar vigjilence në Arktik për të zbutur këtë shqetësim, ndërsa bisedimet trepalëshe midis Danimarkës, Groenlandës dhe SHBA-së vazhdojnë.
“SHBA-të morën pjesën më të madhe të asaj që duhet bërë për parandalimin dhe mbrojtjen konvencionale evropiane”, u tha gazetarëve Ministri gjerman i Mbrojtjes Boris Pistorius përpara takimit. “Tani ka ardhur koha që evropianët të marrin përsipër gjithnjë e më shumë, hap pas hapi, në vitet që vijnë. Kjo është absolutisht normale dhe e natyrshme. Unë e kuptoj dhe e mbështes këtë drejtim.”
