Kryeministri hungarez Viktor Orban ka thirrur një takim urgjent të Këshillit Kombëtar të Mbrojtjes pasi u gjetën eksplozivë pranë një tubacioni që transporton gazin rus në Hungari.
Zbulimi në një zonë kufitare me Serbinë fqinje vjen ndërsa partia e Orbanit është shumë prapa në sondazhet e opinionit përpara zgjedhjeve vendimtare të dielën e ardhshme.
Udhëheqësi i opozitës Peter Magyar e akuzoi atë për “nxitje paniku” të orkestruar nga “këshilltarët rusë”, disa ditë pasi ekspertët e sigurisë paralajmëruan për një operacion të mundshëm “me flamur të rremë” që mund t’i hidhet fajin Ukrainës.
Orban, një aleat i Presidentit rus Vladimir Putin, i ka rezistuar thirrjeve të BE-së për të hequr dorë nga importet e energjisë ruse që nga pushtimi i plotë i Ukrainës.
Në javët e fundit, ekspertët hungarezë të sigurisë kanë ngritur mundësinë e një operacioni të inskenuar, qoftë në territorin hungarez apo serb, që synon të ngjallë simpati të mjaftueshme për Orbanin për të ndihmuar partinë e tij Fidesz të fitojë zgjedhjet – ose për t’i dhënë Orbanit një justifikim për të shpallur gjendje të jashtëzakonshme dhe për të shtyrë ose anuluar votimin.
Presidenti serb Aleksandër Vuçiç, një aleat i ngushtë i Orbanit, e informoi udhëheqësin hungarez për zbulimin të dielën në mëngjes.
Dy çanta shpine plot me eksplozivë dhe detonatorë u gjetën nga ushtria serbe pranë fshatit Tresnjevac në rrethin Kanjiza, rreth 20 km nga pika ku tubacioni TurkStream kalon në Hungari.
“Njësitë tona gjetën një eksploziv me fuqi shkatërruese”, tha Vuçiç në një postim në Instagram. “I thashë kryeministrit Orban se do ta mbanim të informuar mbi hetimin.”
Hungaria merr midis pesë dhe tetë miliardë metra kub gaz rus në vit përmes tubacionit TurkStream, nga i cili varen si Hungaria ashtu edhe Sllovakia për gazin rus.
Balint Pasztor, president i Shoqatës Hungareze të Vojvodinës dhe një tjetër aleat kyç i Orbanit, postoi në Facebook: “Nëse hetimi vërteton se ne nuk ishim objektivi kryesor, por linjat e furnizimit të Hungarisë, atëherë kjo e bën edhe më të qartë: sulmi terrorist ishte planifikuar me qëllim rrëzimin e Viktor Orbanit.”
Fidesz e ka bërë armiqësinë ndaj Ukrainës një gur themeli të fushatës së saj zgjedhore.
Në tubimet zgjedhore, Orban u ka thënë mbështetësve të tij se çmimet e ulëta të ngrohjes dhe karburantit në Hungari janë të mundura vetëm falë naftës dhe gazit të lirë rus, të cilët mbërrijnë në Hungari me tubacion – nafta përmes Ukrainës dhe gazi përmes Ballkanit.
Orban pretendon se një bosht “Kiev-Bruksel-Berlin” po komploton për të ndaluar Hungarinë të marrë karburant të lirë rus, për të imponuar kryeministrin e tyre “kukull” hungarez në zgjedhjet e ardhshme . Një qeveri Tisza, thotë Orban, do ta tërhiqte gjithashtu Hungarinë në një luftë evropiane kundër Rusisë.
Orban e ka akuzuar tashmë presidentin ukrainas Volodymyr Zelensky për vendosjen e “një bllokade nafte” ndaj Hungarisë, sepse që nga fundi i janarit nuk ka mbërritur asnjë naftë ruse përmes tubacionit Druzhba, i cili kalon nëpër territorin ukrainas.
Ukraina thotë se tubacioni u dëmtua në një sulm rus dhe duhet të jetë funksional përsëri në mesin e prillit.
Deri më tani nuk ka pasur akuza zyrtare për përfshirjen e Ukrainës në incidentin e tubacionit. Por një burim serb i informuar mirë i tha BBC-së se kjo mund të ndodhë që të hënën, kur autoritetet serbe pritet të publikojnë rezultatet e para të hetimit të tyre.
Qeveria ukrainase i parapriu çdo akuze për përfshirje të dielën. “Ukraina nuk ka të bëjë fare me këtë”, tha zëdhënësi i ministrisë së jashtme Heorhiy Tykhyy në një postim në X. “Me shumë mundësi, një operacion rus me flamur të rremë si pjesë e ndërhyrjes së rëndë të Moskës në zgjedhjet hungareze”.
Më 2 prill, eksperti hungarez i sigurisë Andras Racz paralajmëroi në Facebook se një “sulm i rremë” ndaj tubacionit TurkStream mund të organizohej brenda Serbisë.
Racz parashikoi gjithashtu se eksplozivët do të identifikoheshin si ukrainas, duke i lejuar Orbanit të drejtonte përsëri gishtin e fajit nga Kievi.
“Ne kishim disa informacione paraprake të forta në lidhje me këtë operacion, duke përfshirë detaje rreth vendit dhe kohës së mundshme”, tha për BBC-në ish-oficeri i lartë i kundërzbulimit hungarez, Peter Buda.
“Është e qartë se interesat e Ukrainës nuk janë në rrezik këtu. Një operacion si ky do ta ndihmonte Orbanin para zgjedhjeve duke ndikuar në opinionin publik në favor të tij.”
Qeveria hungareze këmbëngul se kërcënimi është real. “Në ditët dhe javët e fundit, i kemi parë të gjitha”, shkroi në Facebook Ministri i Jashtëm hungarez Peter Szijjarto.
“Ukrainasit organizuan një bllokadë nafte kundër nesh. Pastaj u përpoqën të na impononin një bllokadë totale energjetike duke qëlluar dhjetëra dronë drejt tubacionit TurkStream ndërsa ai ishte ende në territorin rus.
“Dhe tani kemi incidentin e sotëm, në të cilin kolegët serbë gjetën eksplozivë të aftë për të hedhur në erë tubacionin.”
Lideri i opozitës Peter Magyar akuzoi Orbanin, në bashkëpunim me presidentin serb, për organizimin e incidentit të fundit.
“Ai nuk do të jetë në gjendje të parandalojë zgjedhjet e së dielës së ardhshme. Ai nuk do të jetë në gjendje të parandalojë miliona hungarezë që t’i japin fund dy dekadave më të korruptuara në historinë e vendit tonë.”
