Ministria e Mbrojtjes e Austrisë, në analizën “Vlerësimi i Rrezikut 2026”, paralajmëron se bota ka hyrë në një rend të ri botëror, në të cilin nuk zbatohet më e drejta ndërkombëtare, por ligji i më të fortit, dhe se kërcënimi i luftës bërthamore është shumë i lartë, sepse bota po bëhet gjithnjë e më e pasigurt dhe gjithnjë e më imperialiste.
“Bota po bëhet gjithnjë e më e pasigurt, dhe në të njëjtën kohë gjithnjë e më e ndjeshme ndaj tendencave imperialiste dhe darviniste”, tha Sekretari i Përgjithshëm i Ministrisë së Mbrojtjes së Austrisë, Arnold Kamel.
Rreziku i një lufte bërthamore është “shumë, shumë i lartë”, theksoi koloneli Bernhard Richter, në prezantimin e analizës. Një analizë e kërcënimeve e kryer nga departamenti i “Politikës dhe Strategjisë së Mbrojtjes” i Ministrisë së Mbrojtjes për 12 deri në 18 muajt e ardhshëm identifikon tre aktorë dominues globalë, SHBA-në, Kinën dhe Rusinë, që e shohin gjithnjë e më shumë Evropën si një sfidë.
Lufta bërthamore
Megjithatë, vetë Rusia përballet me sfida të mëdha, si ndryshimet demografike, vështirësi ekonomik. “Rreziku që paraqet Rusia nuk është forca e saj, por dobësia e saj”, tha Richter. Rusia zotëron “potencial të madh bërthamor, si dhe potencial për përçarje dhe kaos”. “Rreziku i luftës bërthamore nuk ka qenë kurrë aq i madh sa, për shembull, gjatë kulmit të Luftës së Ftohtë në vitin 1983. Në atë kohë, stërvitja e NATO-s “Capable Marksman” pothuajse çoi në një luftë bërthamore”, kujton Richter. Vlerësimi i rrezikut titullohet “Fundi i Rendit?”, dhe Gjeneral Major Ronald Wartok iu përgjigj kësaj pyetjeje duke deklaruar se “duhet ta braktisim idenë se mund të vazhdojmë të mbështetemi në një rend botëror liberal dhe demokratik të bazuar në rregulla”.
Tre fuqitë e mëdha
Tre fuqi të mëdha me “ambicie imperialiste” duan ta ndajnë botën midis tyre: Kina, SHBA-ja dhe Rusia dhe Bashkimi Evropian është “lënë jashtë”, theksoi ai. BE-ja në tërësi, sipas analizës, nuk luan asnjë rol në bisedimet që synojnë t’i japin fund luftës ruse në Ukrainë dhe t’i japin Kievit garanci sigurie. Vetëm vende të veçanta evropiane, si Franca dhe Britania e Madhe, janë të përfshira në mënyrë aktive. Lufta në Ukrainë mbetet “me rëndësi qendrore” për Austrinë, theksoi Vartok.
BE si rrezik
Analiza thekson se SHBA-të e shohin BE-në si një kërcënim, dhe kjo ndodh sepse BE-ja është “tregu më i fortë i vetëm”, shpjegoi Vartok. Presidenti amerikan Donald Trump e bëri të qartë se, sipas mendimit të tij, BE-ja përfaqëson një rrezik për ekonominë amerikane. “Prandaj, ambicia e SHBA-së, dhe veçanërisht e Donald Trump dhe këshilltarëve të tij, është të minojë kohezionin e BE-së, ashtu siç Rusia po përpiqet, për arsye të tjera, të gjenerojë një humbje të mbështetjes për Ukrainën”, theksoi ai. Evropa, siç u tha, duhet të përgatitet për “rritjen e flukseve të migracionit në fushën e migracionit të paligjshëm”. Fillimi i migrimit është pjesë e luftës hibride, dhe në këtë kontekst, Vartok theksoi rëndësinë e madhe të bashkëpunimit për zhvillim në Lindjen e Mesme dhe në Jugun Global.
Dominimi i më “të fortëve”
Ai deklaroi se aktualisht po përjetojmë një lloj mbijetese të më të fortit. “Të fortët bëjnë çfarë të duan, të dobëtit vuajnë atë që u takon. Dhe në fund, ligji i më të fortit duket se mbizotëron mbi sundimin e ligjit. Austria nuk është një ishull i të bekuarve dhe nuk është e përjashtuar nga ngjarjet ndërkombëtare”, tha Kamel dhe shtoi se Evropa përballet edhe me çështjen se si të pozicionohet në këtë konkurrencë globale në mënyrë që të rifitojë pozicionin e saj të forces. Çelësi, beson ai, është të “arrihet përparim i mëtejshëm me kapacitetet evropiane”. Në të njëjtën kohë, Kamel beson se nuk ka arsye për panik në dritën e rendit të ri botëror, por, përkundrazi, ka arsye për “një shkallë të caktuar optimizmi”.
