Albania
Andi Hoxhaj: Britania mund dhe duhet të luajë një rol më të madh në arsimin në Ballkanin Perëndimor
Britania e Madhe duhet të ketë një rol më aktiv në arsimin dhe mbështetjen e të rinjve në Ballkanin Perëndimor, deklaroi Dr. Andi Hoxhaj, ligjërues i së drejtës dhe ekspert për Ballkanin në King’s College London, në një intervistë për BalkanView, përcjell KDP.
Hoxhaj theksoi se Procesi i Berlinit mbetet një instrument kyç për lidhjen e rajonit me Evropën, duke shtuar se Samiti i këtij viti në Londër konfirmoi rëndësinë e rolit britanik pas Brexit-it.
“Ne dëshironim që diskutimet rreth Samitit të mos kufizoheshin vetëm në agjendën zyrtare”, tha Hoxhaj, duke shpjeguar se King’s College London organizoi një sërë ngjarjesh anësore me pjesëmarrjen e shoqërisë civile, mediave, akademisë dhe sektorit privat. Këto ngjarje u zhvilluan në partneritet me dy nga institucionet më të vjetra dhe më të respektuara të politikave publike në Mbretërinë e Bashkuar – Chatham House dhe Royal United Services Institute (RUSI).
Sipas tij, këto bashkëpunime ndihmuan në ngritjen e disa temave që nuk ishin trajtuar plotësisht në agjendën zyrtare, sidomos arsimi dhe të drejtat e njeriut.
Hoxhaj tha se Samiti në Londër ishte veçanërisht i rëndësishëm për shkak të rolit të Britanisë si vend mikpritës dhe përcaktues i agjendës, në një periudhë kur qeveria laburiste e zgjedhur në vitin 2024 po kërkon të forcojë marrëdhëniet me Evropën. Një nga temat kryesore ishte siguria rajonale – veçanërisht mënyra se si vendet e Ballkanit Perëndimor mund të kalojnë nga “konsumues sigurie” në “ofrues sigurie” për Evropën, në kontekstin e agresionit rus dhe luftës hibride në disa vende evropiane.
Ai kujtoi se Procesi i Berlinit, i krijuar fillimisht si forum joformal për të mbështetur agjendën e integrimit evropian, është shndërruar në një samit vjetor që trajton tema më të gjera, si menaxhimi i migracionit dhe kundërvënia ndaj luftës hibride.
Për Hoxhajn, edhe pas Brexit-it, Britania e Madhe mbetet një partner i rëndësishëm për rajonin dhe e përdor këtë forum si një platformë vjetore për dialog mbi interesat e përbashkëta.
Sipas tij, deri në vitin 2030 disa vende të Ballkanit Perëndimor, veçanërisht Shqipëria dhe Mali i Zi, mund të anëtarësohen në Bashkimin Evropian. “BE-ja kërkon një histori pozitive që tregon forcën dhe zgjerimin e saj të vazhdueshëm”, tha ai, duke shtuar se konteksti aktual gjeopolitik paraqet “një mundësi të artë” për rajonin.
Hoxhaj theksoi se Procesi i Berlinit mbetet një kornizë e dobishme për adresimin e çështjeve dypalëshe dhe për ruajtjen e momentit reformues, por paralajmëroi se faktorët politikë shpesh ndikojnë më shumë se kriteret teknike në ritmin e negociatave të anëtarësimit.
Duke folur për lidhjet rajonale dhe bashkëpunimin në fushën e sigurisë, Hoxhaj tha se infrastruktura e rajonit mbetet e kufizuar. “Në disa raste është më e shpejtë të udhëtosh drejt një vendi anëtar të BE-së sesa drejt një vendi fqinj në Ballkan”, tha ai, duke theksuar se mungesa e investimeve është një pengesë serioze.
Për çështjet e sigurisë, ai shtoi se Ballkani Perëndimor është ende në fazat e hershme të integrimit. Rreth gjysma e vendeve janë anëtare të NATO-s, por për bashkëpunim më të thellë nevojitet ndërtimi i besimit të ndërsjellë dhe përmirësimi i infrastrukturës.
Sa i përket ndikimit të luftës në Ukrainë, Hoxhaj tha se ajo nuk e ka ulur vëmendjen e BE-së ndaj rajonit por përkundrazi, ka ndihmuar në përparimin e disa proceseve, përfshirë hapjen e negociatave me Shqipërinë dhe Maqedoninë e Veriut dhe dhënien e statusit të kandidatit për Bosnjë dhe Hercegovinën.
Megjithatë, ai pranoi se nuk ka pasur përparim në dialogun Kosovë–Serbi për shkak të tensioneve politike dhe cikleve zgjedhore.
Hoxhaj theksoi se Britania po zhvillon një politikë të re ndaj Ballkanit Perëndimor, me fokus të veçantë në menaxhimin e migracionit, një çështje me ndjeshmëri të lartë në politikën e brendshme britanike.
Sipas tij, Procesi i Berlinit ka vlerë si forum politik dhe platformë për dialog që ka ndihmuar në afrimin e liderëve rajonalë. “Para këtij procesi, disa udhëheqës të Ballkanit Perëndimor nuk kishin pasur takime zyrtare për më shumë se shtatë dekada,” kujtoi ai.
Duke folur për Tregun e Përbashkët Rajonal, Hoxhaj e vlerësoi si nismë të vlefshme, por theksoi se mund të ngadalësojë procesin e integrimit të plotë në BE. “Është më efektive që vendet kandidate të bëhen pjesë e Tregut të Vetëm të BE-së sapo të nisin negociatat e anëtarësimit”, tha ai.
Në fushën e arsimit, Hoxhaj theksoi se Britania ka potencial për të kontribuar ndjeshëm, pasi është një fushë jo-kontroversiale krahasuar me sigurinë apo migracionin. Ai kujtoi se Britania planifikon të ribashkohet me programin Erasmus dhe Këshillin Evropian të Kërkimeve.
“Ka munguar nisma e vitit 2017 për krijimin e një Akademie Rajonale të Shkencës, një ide që Britania e kishte mbështetur, por që nuk u realizua kurrë. Është koha që ajo të rikthehet në qendër të agjendës”, shtoi Hoxhaj.
Ai tha se lufta kundër korrupsionit dhe forcimi i sundimit të ligjit nuk kanë marrë vëmendje të mjaftueshme në kuadër të Procesit të Berlinit, megjithëse forumi mund të shërbejë si hapësirë për shkëmbimin e përvojave dhe praktikave më të mira.
Duke parë nga e ardhmja, Hoxhaj vlerësoi se në pesë vitet e ardhshme disa vende të rajonit mund të anëtarësohen në BE, ndërsa Procesi i Berlinit mund të evoluojë në një format politik për zgjidhjen e çështjeve dypalëshe, i ngjashëm me modelin e vendeve nordike.
Në fund, ai dërgoi një mesazh për të rinjtë në rajon: “Të rinjtë kanë arsye të ndihen të pasigurt, por Bashkimi Evropian është më shumë se një qëllim – është një udhëtim drejt stabilitetit dhe prosperitetit. Udhëheqësit duhet t’i përfshijnë të rinjtë dhe t’u japin atyre zë në këtë proces.”
Samiti i ardhshëm i Procesit të Berlinit do të mbahet në Mal të Zi në vitin 2026, dhe sipas Hoxhajt, të rinjtë duhet të jenë në qendër të agjendës.
Albania
Dallgët rrezikojnë përplasjen e tragetit, rreth 1000 pasagjerë priten të udhëtojnë me këtë linjë drejt Italisë
Porti i Vlorës vijon të mbetet i ekspozuar ndaj motit të keq pasi kalata ku ankorohen tragetet sa here ka det me dallge rrezikon përplasjen e tragetit.
Sot trageti “European Star” ka arritur të hyjë në kalatë e portit me ndihmën e rimorkiatorëve.
Sipas njoftimit zyrtar, trageti pritet të niset drejt Italisë, ndërsa procesi i imbarkimit do të fillojë menjëherë. Rreth 1000 pasagjerë pritet të udhëtojnë me këtë linjë.
Ndërkohë, kompania bën me dije se gjatë ditës së nesërme do të njoftojë pasagjerët për çdo ndryshim të mundshëm të orarit të lundrimit, pasi parashikimet meteorologjike tregojnë për përkeqësim të mëtejshëm të kushteve të motit.
Albania
Merr fund epoka e qirave të lira, arsyet e shtrenjtimit
SHARE
Qiratë ishin grupi me rritjen më të lartë të çmimeve në muajin nëntor 2025, me 6.7 për qind duke forcuar më tej tendencën që nisi nga vera e këtij viti. Ato ishin përbërësi kryesor i inflacionit në nëntor, duke zhvendosur ushqimet.
Të dhënat zyrtare të INSTAT tregojnë për një trend rritës të fortë gjatë vjeshtës 2025 që po vazhdon. Ekspertët e lidhin ecurinë ë e shtrenjtimit të qirave me një seri faktorësh që lidhen me kërkesën dhe ofertën.
Kryesorja lidhet me faktin se rritja e çmimeve të banesave ka bërë të papërballueshëm blerjen e një apartamenti të ri për shumicën e të punësuarve. Kur blerja e një shtëpie bëhet më e shtrenjtë, njerëzit detyrohen të qëndrojnë më gjatë me qira ose të kërkojnë shtëpi me qira në vend që të blejnë. Kjo rrit numrin e qiraxhinjve dhe për pasojë çmimet ngrihen. Edhe pronarët që kanë kredi të shtrenjta shpesh rrisin qiranë për të mbuluar pagesat e tyre mujore.
Gjithashtu kërkesa për qira po përballet me një presion në rritje për vizitorët e huaj. Shqipëria është atraktive për turistët edhe për shkak se çmimet e qirave ditore janë të lira, me vetëm 50 euro nata në zonën e qendrës. Dhënia me qira ditore e shumë apartamenteve për turistët ka çuar në rritjen e çmimeve për qiratë afatgjata jashtë trendëve normale.
Ekspertët e tregut pohojnë se një pjesë e apartamenteve të shituara janë bosh dhe përdoren vetëm pak ditë në vit nga emigrantët dhe huajt, duke bërë që të mos hidhen në tregun e qirave.
Familjet me buxhete të kufizuara po e shtyjnë blerjen e shtëpisë dhe detyrohen të paguajnë qira gjithnjë e më të larta, ndërsa agjentët imobiliarë pohojnë se edhe në zonat periferike janë të pakta apartamentet me çmime të lira.
Agjentët e tregut të qirasë nënvizojnë se shumë pak prona listohen me çmime 300–350 euro, kryesisht në periferitë “Astir” ose “Fresku”, të cilat merren menjëherë nga qiramarrësit.
Në segmentin e qirave rezidenciale, sivjet çmimet për apartamente 1+1 në Tiranë kanë arritur deri në 900 euro në muaj në zonat më të kërkuara të qytetit. Të dhënat nga agjencitë e pasurive të patundshme tregojnë se tregu i qiradhënies po shënon rritje të vazhdueshme, me çmime që janë rritur mesatarisht 6 deri në 57% në vetëm një vit.
Në Tiranë, zona më e shtrenjtë për qiratë e apartamenteve vijon të mbetet pranë stadiumit “Air Albania”. Për banesa 2+1, çmimi mesatar arriti në 1,800 euro në muaj. Krahasuar me vjet çmimet u rritën me 13%.
Në zonën e ish-Bllokut, çmimi për apartamente 1+1 në shtator të këtij viti arriti 650 euro në muaj. Krahasuar me vjet, çmimet e qirasë janë rritur me 16%. Për apartamentet 2+1, çmimi i qirasë ka arritur 900 euro apo 6% më shumë se 2024.
Në Rrugën e Elbasanit, çmimi i qirave për apartamentet 1+1 është 700 euro në muaj në 2025 apo rreth 8% më shumë se vjet. Rritje të ndjeshme në këtë zonë kanë shënuar qiratë për prona 2+1.
Qiratë për apartamentet 1+1 në zonën e Komunës së Parisit vazhdojnë të qëndrojnë në të njëjtat nivele si gjatë vitit 2024, mesatarisht rreth 650 euro në muaj. Për apartamentet 2+1, çmimet e qirave arritën 800 euro në muaj apo 14% më shumë se në vitin 2024.
Ndryshime çmimesh janë shënuar edhe për qiratë në zonën e Liqenit Artificial. Çmimet e qirave për apartamente 1+1 arritën në 900 euro në muaj. Krahasuar me vjet, çmimet u rritën 13%. Për apartamentet 2+1, çmimet arritën në 1,400 euro në muaj, nga 1,200 euro në muaj që ishin vjet. Krahasuar me vjet, çmimet janë shtrenjtuar 17%.
Në kontrast, turistët që marrin me qira për periudha afatshkurtra, mund të gjejnë shtëpi me qira në kryeqytet përmes platformave online edhe në 40-60 euro/ditë, shumë më lirë sesa në kryeqytete të njohura europiane, ku mesatarisht në ditë duhet të paguajnë më shumë se 100 euro.
Të dhënat e AirDNA, njësia analitike e platformës së qiradhënies Airbnb, bënë të ditur se në fund të 2024-s, në gjithë vendin kishte rreth 21 mijë njësi të listuara, nga të cilat rreth 3 mijë në Tiranë.
Inflacioni i përgjithshëm ka luajtur gjithashtu rol. Kostoja e materialeve të ndërtimit, taksat, shërbimet dhe mirëmbajtja e banesave është rritur, dhe pronarët e transferojnë këtë rritje tek qiramarrësit. Në disa qytete, situata rëndohet edhe nga përdorimi i shumë apartamenteve për qira afatshkurtër turistike, të cilat janë më fitimprurëse.
Edhe në vijim çmimet e qirave pritet të vijojnë rritjen për shkak të kërkesës së lartë, dhe mungesës së ofertës të përballueshme.
Nëse qeveria dhe bashkitë nuk ndërhyjnë duke promovuar ndërtim banesash me çmime të përballueshme dhe të aplikohen politika për banesa sociale barra për qiramarrësit nuk do të lehtësohet, përndryshe rritja do të jetë edhe me agresive lajmërojnë aktorët e tregut.
Monitor
Albania
Programi, “take-away” pa mbetje, bar-restorantet drejt enëve të ripërdorshme
Programi Kombëtar i Parandalimit të Krijimit të Mbetjeve parashikon një paketë masash që synojnë uljen e mbetjeve në disa sektorë kyç të ekonomisë, nga ushqimi te ndërtimi, me afate të ndryshme zbatimi.
Mes tyre, sektori i hotelerisë, restoranteve dhe kateringut (HoReCa) shihet si një nga fushat me potencial të lartë për të reduktuar ndjeshëm mbetjet që gjenerohen çdo ditë.
Fokusi vihet te ushqimet dhe pijet “take-away” (me vete), ku përmes dy masave të veçanta parashikohet futja e enëve të ripërdorshme si alternativë ndaj ambalazheve njëpërdorimshe.
Masa e parë, ajo me numër 38, e titulluar “Vendosja e detyrimit për rimbushje për sektorin e ushqimit që ambalazhohet me vete (take-away)”, vendos rregulla të detyrueshme për operatorët e HoReCa-s. Sipas saj, shitësit me pakicë që ofrojnë pije të nxehta apo të ftohta dhe/ose ushqime të gatshme për t’u marrë me vete, do të duhet të krijojnë sisteme që u lejojnë klientëve të sjellin enët e tyre për rimbushje.
Në këto raste, produktet duhet të shiten me të njëjtin çmim dhe në kushte po aq të favorshme sa ato të ofruara në ambalazhe njëpërdorimshe. Po ashtu, operatorët do të jenë të detyruar të informojnë qartë konsumatorët në pikat e shitjes, përmes njoftimeve të dukshme dhe lehtësisht të lexueshme, mbi këtë mundësi.
Ndërkohë, masa e dytë, ajo nr. 39, e parashikon këtë praktikë si opsionale. E titulluar “Vendosja e opsionit për ofrimin e ripërdorimit në sektorin e ushqimit që ambalazhohet me vete (take-away)”, ajo u kërkon operatorëve të HoReCa-s t’u ofrojnë klientëve mundësinë e zgjedhjes së produkteve të ambalazhuara në enë të ripërdorshme, përmes një sistemi të dedikuar ripërdorimi.
Edhe në këtë rast, shitësit do të duhet të afishojnë njoftime të qarta për të informuar konsumatorët mbi disponueshmërinë e këtij opsioni. Për më tepër, programi përcakton që të paktën 10% e produkteve të shiten në formate ambalazhi të ripërdorshme, ndërsa çmimi dhe kushtet e shitjes të jenë të njëjta me ato të ambalazheve njëpërdorimshe.
Plani i qeverisë parashikon që aktet nënligjore që do të detajojnë këto masa të miratohen gradualisht përgjatë disa viteve, ndërsa dy masat që lidhen me enët e ripërdorshme për ushqimet dhe pijet “take-away” pritet të hyjnë në fuqi në vitin 2027.
Monitor
-
Albania3 days ago“Wizz Air” le në mëshirë të fatit pasagjerët e linjës Londër-Tiranë
-
UK5 days agoFOTO/ Nëna me dy fëmijët humbën jetën në një zjarr tragjik në Angli
-
Albania5 days agoU kap me kokainë me vlerë 230 mijë euro, shqiptari: Mos më dënoni, më lejoni të kthehem në Shqipëri
-
Albania1 week agoShqiptari në Britani shpëton nga deportimi pasi “partnerja nuk i flet shqip”
-
UK3 days agoVizitorët, tarifë për të hyrë në Britani – Shtetasit që udhëtojnë pa viza duhet të aplikojnë për autorizim
-
UK1 week agoRrëzohet aeroplani në Britani, alarm në aeroportin Southend në Londër
-
Sports5 days agoIsh-kampioni i botës në boks Anthony Joshua plagoset në një aksident automobilistik në Nigeri, dy persona humbin jetën
-
UK4 days agoBllokohet hekurudha Angli-BE/ Probleme me energjinë elektrike, pezullohen udhëtimet për mijëra pasagjerë
