Familjet e njerëzve të vrarë në protestat në Iran i kanë thënë BBC-së se autoritetet po kërkojnë shuma të mëdha parash për të kthyer trupat e tyre për varrim.
Burime të shumta i kanë thënë BBC Persian se trupat po mbahen në morgje dhe spitale dhe se forcat e sigurisë nuk do t’i lirojnë ata nëse të afërmit e tyre nuk dorëzojnë para.
Të paktën 2,435 persona janë vrarë gjatë më shumë se dy javësh protestash në të gjithë vendin.
Një familje në qytetin verior të Rashtit i tha BBC-së se forcat e sigurisë kërkuan 700 milionë tomanë (5,000 dollarë; 3,700 paund) për të liruar trupin e të dashurit të tyre.
Ata thanë se po mbahej në morgun e Spitalit Poursina, së bashku me të paktën 70 protestues të tjerë të vdekur.
Ndërkohë në Teheran, familja e një punëtori sezonal kurd në ndërtim shkoi për të marrë trupin e tij, vetëm për t’u thënë se duhet të paguanin një miliard tomanë (7,000 dollarë; 5,200 £) për ta marrë atë.
Familja i tha BBC-së se nuk mund ta përballonin tarifën dhe u detyruan të largoheshin pa trupin e djalit të tyre. Një punëtor ndërtimi në Iran zakonisht fiton më pak se 100 dollarë në muaj.
Në disa raste, stafi i spitalit u ka telefonuar të afërmve të të vdekurve për t’i paralajmëruar paraprakisht që të vijnë dhe të marrin trupat përpara se forcat e sigurisë të mund të zhvatin fonde.
BBC Persian ka marrë informacion për një grua – të cilën nuk e identifikojmë për sigurinë e saj – e cila nuk e dinte që burri i saj ishte vrarë derisa mori një telefonatë më 9 janar në telefonin e tij nga stafi i spitalit.
Ata i thanë asaj se duhej të vinte shpejt ta merrte trupin e tij përpara se të mbërrinin forcat e sigurisë dhe kërkuan pagesë për lirimin e tij.
BBC Persian u informua për këtë situatë nga një i afërm me qendër në Londër, i cili ka folur me të.
Gruaja më pas i çoi dy fëmijët e saj në spital për të gjetur trupin e burrit të saj. Ajo e futi në pjesën e pasme të një kamioni dhe udhëtoi për shtatë orë deri në qytetin e tyre të lindjes në Iranin perëndimor për ta varrosur atë.
«U ula në pjesën e pasme të kamionetës, duke qarë mbi trupin e tij për shtatë orë, ndërsa fëmijët e mi ishin ulur në sediljen e përparme», i tha ajo të afërmit të saj në Londër.
BBC Persian ka marrë gjithashtu raportime se zyrtarët në morgun Behesht-e Zahra të Teheranit po u thonë familjeve se nëse pretendojnë se fëmija i tyre ishte anëtar i forcës paraushtarake Basij dhe u vra nga protestuesit, trupi do të lirohet pa akuzë.
Anëtari i familjes i tha BBC-së në një mesazh: “Na u kërkua të merrnim pjesë në një tubim pro-qeveritar dhe ta portretizonim trupin si atë të një martiri. Ne nuk ramë dakord me këtë.”
Në një rast tjetër në Teheran, një burim i tha BBC Persian se disa familje hynë me forcë në një morg për të marrë trupat nga frika se do të merreshin nga autoritetet.
“Disa familje, nga frika se autoritetet mund t’i mbanin trupat ose t’i varrosnin pa dijeninë e tyre, hapën derën e morgut dhe i nxorën trupat nga ambulancat”, tha burimi për BBC-në.
Familjet më pas i ruajtën trupat për disa orë në tokë në oborrin e spitalit për të parandaluar marrjen e tyre derisa të gjenin ambulanca private për t’i transportuar, tha burimi.
Një ndërprerje e internetit dhe e komunikimit e ka bërë të vështirë marrjen e një pamjeje të plotë të asaj që po ndodh në terren. Grupet ndërkombëtare të të drejtave të njeriut nuk kanë qasje të drejtpërdrejtë në vend dhe, së bashku me organizata të tjera ndërkombëtare lajmesh, BBC-së nuk i lejohet nga qeveria iraniane të raportojë në terren.
Demonstratat filluan në kryeqytet, Teheran, më 29 dhjetor, pas një rënieje të ndjeshme të vlerës së monedhës iraniane kundrejt dollarit. Ndërsa protestat arritën në dhjetëra qytete të tjera, ato u kthyen kundër sundimtarëve klerikë të Iranit dhe forcat e sigurisë nisën një shtypje të dhunshme.
Protestat u përshkallëzuan ndjeshëm të enjten e kaluar dhe u përballën me forcë vdekjeprurëse nga autoritetet.
Sipas Agjencisë së Lajmeve të Aktivistëve të të Drejtave të Njeriut (HRANA) me seli në SHBA, të paktën 2,435 protestues janë vrarë që nga fillimi i trazirave, si dhe 13 fëmijë dhe 153 persona të lidhur me forcat e sigurisë ose qeverinë. Raportohet se janë arrestuar edhe 18,470 protestues të tjerë.
Ndërkohë, arrestimet kanë vazhduar në të gjithë vendin. Forcat e sigurisë dhe njësitë e inteligjencës së Gardës Revolucionare kanë ndaluar aktivistë, avokatë dhe qytetarë të zakonshëm.
