Gara për kontrollin e infrastrukturës dixhitale globale po zhvendoset nga Toka në hapësirë, me dy protagonistë kryesorë: Elon Musk dhe Jeff Bezos. Sipas zhvillimeve të fundit, ambicia nuk është më thjesht interneti satelitor apo rikthimi në Hënë, por ndërtimi i “trurit” digjital të botës në orbitë.
Musk ka epërsinë përmes rrjetit Starlink, që numëron mijëra satelitë aktivë dhe synon zgjerim masiv. Projekti i tij parashikon jo vetëm transmetim interneti, por edhe integrimin e kapaciteteve përpunuese në orbitë, duke i kthyer satelitët në mini-qendra të dhënash. Ulja e orbitës së disa satelitëve synon reduktimin e vonesës së sinjalit, element kyç për zhvillimin e Inteligjencës Artificiale në kohë reale.
Nga ana tjetër, Bezos po avancon përmes Blue Origin dhe projektit Orbital Reef, një stacion hapësinor privat që synon të shërbejë si park industrial në orbitë. Vizionit të tij i shtohet edhe rrjeti satelitor i Amazon, i lidhur ngushtë me infrastrukturën e cloud-it global.
Arsyeja kryesore e kësaj gare lidhet me kërkesat në rritje për energji, ftohje dhe fuqi përpunuese që kërkojnë modelet e avancuara të IA-së. Në hapësirë, energjia diellore është më efikase, ndërsa ftohja realizohet natyrshëm përmes vakumit.
Ekspertët theksojnë se kontrolli i qendrave orbitale të të dhënave mund të përkthehet në ndikim të jashtëzakonshëm ekonomik dhe strategjik. Gara mes Musk dhe Bezos mund të përcaktojë se kush do të menaxhojë infrastrukturën kryesore digjitale të së ardhmes.
