Britania e Madhe dhe Franca kanë nënshkruar një deklaratë qëllimi për të vendosur trupa në Ukrainë nëse arrihet një marrëveshje paqeje me Rusinë, njoftoi kryeministri i Mbretërisë së Bashkuar, Sir Keir Starmer.
Pas bisedimeve me aleatët e Ukrainës në Paris, ai tha se Mbretëria e Bashkuar dhe Franca do të “krijojnë qendra ushtarake në të gjithë Ukrainën” për të penguar pushtimin e ardhshëm, ndërsa presidenti francez Emmanuel Macron më vonë tha se mijëra trupa mund të vendosen.
Aleatët gjithashtu ranë dakord kryesisht për garanci të forta sigurie për Ukrainën dhe propozuan që SHBA-të të merrnin drejtimin në monitorimin e një armëpushimi. Por çështja kryesore e territorit është ende duke u diskutuar.
Rusia ka paralajmëruar vazhdimisht se çdo trupë e huaj në Ukrainë do të ishte një “objektiv legjitim”.
Moska ende nuk ka komentuar mbi njoftimet e bëra në kryeqytetin francez.
Presidenti rus Vladimir Putin nisi një pushtim në shkallë të plotë të Ukrainës në shkurt të vitit 2022, dhe Moska aktualisht kontrollon rreth 20% të territorit ukrainas.
Krerët e shteteve dhe zyrtarët e lartë nga “Koalicioni i të Vullnetshmëve” morën pjesë në bisedimet e së martës në Paris.
Duke folur në një konferencë të përbashkët për shtyp pas takimit, Starmer tha: “Ne nënshkruam një deklaratë qëllimi për vendosjen e forcave në Ukrainë në rast të një marrëveshjeje paqeje.”
“Kjo është një pjesë thelbësore e angazhimit tonë për të qëndruar me Ukrainën në planin afatgjatë.
“Kjo hap rrugën për kuadrin ligjor sipas të cilit forcat britanike, franceze dhe partnere mund të veprojnë në tokën ukrainase, duke siguruar qiellin dhe detin e Ukrainës dhe duke rigjeneruar forcat e armatosura të Ukrainës për të ardhmen.”
Kryeministri i Mbretërisë së Bashkuar shtoi se Londra do të merrte pjesë në çdo verifikim të udhëhequr nga SHBA-të të një armëpushimi të mundshëm.
Kryenegociatori amerikan Steve Witkoff tha se “garancitë e qëndrueshme të sigurisë dhe angazhimet e forta për prosperitet janë thelbësore për një paqe të qëndrueshme” në Ukrainë – duke iu referuar një kërkese kyçe të bërë nga Kievi.
Witkoff tha se aleatët “e përfunduan kryesisht” punën e tyre për të rënë dakord për protokollet e sigurisë “në mënyrë që populli i Ukrainës të dijë se kur kjo [luftë] të mbarojë, ajo do të mbarojë përgjithmonë”.
Jared Kushner, i dërguari special dhe dhëndri i Presidentit të SHBA-së Donald Trump, tha se pas një marrëveshjeje, ukrainasit duhej të dinin se ishin vendosur “masa të vërteta mbrojtëse” për të siguruar që lufta “nuk do të ndodhte përsëri”.
Ndërkohë, Presidenti Macron tha se aleatët e Ukrainës kishin bërë “përparim të konsiderueshëm” në bisedime.
Ai tha se ishin rënë dakord për garanci “të forta” sigurie për Kievin në rast të një armëpushimi të mundshëm.
Presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky tha se në Paris ishte bërë një “hap i madh përpara”, por shtoi se ai do t’i konsideronte përpjekjet “të mjaftueshme” vetëm nëse ato rezultonin në fund të luftës.
Ajo që Ukraina e quan “garanci” sigurie dhe ajo që zyrtarët amerikanë e kanë përshkruar si “protokolle” sigurie mund t’i lënë Trumpit njëfarë hapësire veprimi në rast se ai do të dalë në mbrojtje të Kievit pas një sulmi të ardhshëm rus – por nuk ka dyshim se Zelensky mendon se ai dhe aleatët e tij evropianë kanë siguruar një lëshim të rëndësishëm nga Uashingtoni.
Dëgjuam pak, nëse dëgjuam ndonjë, detaje të reja rreth vendit ku do të hartohej një vijë e ardhshme armëpushimi dhe se cilin territor, aktualisht të pushtuar nga forcat ruse, do të pranonte të dorëzohej Ukraina.
Kjo perspektivë është ende diçka që shumë ukrainas do ta kishin të vështirë ta pranonin, veçanërisht pasi Rusia vazhdon të sulmojë qytete dhe infrastrukturë kritike në të gjithë Ukrainën çdo ditë.
Por, ndërsa bie bora dhe fryjnë erëra të forta nga lindja, Zelensky e di se e vetmja alternativë ndaj një armëpushimi dhe marrëveshjes pasuese të paqes është një tjetër dimër i kushtueshëm dhe rraskapitës lufte me humbjen e pashmangshme të jetëve, që do ta godasë Ukrainën shumë më rëndë se Rusinë.
Presidenti i Ukrainës shpreson qartë se garancitë për monitorimin amerikan, një forcë shumëkombëshe në tokën ukrainase dhe më shumë mbështetje me armë për forcat e tij të armatosura, do ta bindin një popullsi ndonjëherë skeptike se ai ka të drejtë të kërkojë paqe, i mbështetur nga një koalicion ndërkombëtar në rritje.
Por, në përfundim të konferencës për shtyp në Paris, Zelensky pranoi se “momenti historik” i së martës nuk garantonte domosdoshmërisht paqen. Progresi i vërtetë ende ka nevojë për mbështetjen e Rusisë dhe Moska ka heshtur dukshëm ditët e fundit në lidhje me përpjekjet diplomatike për t’i dhënë fund luftës.
Putini njihet për kundërshtimin e perspektivës së një force ndërkombëtare të udhëhequr nga Evropa në çdo zonë të diskutueshme dhe do të ngurrojë të ndalë përparimin e trupave të tij, megjithëse të ngadaltë, nëse objektivat e luftës së Moskës nuk janë realizuar.
Por padyshim që presioni po rritet nga të dyja palët për të bërë kompromise dhe për t’i dhënë fund luftës.
Javën e kaluar, Zelensky tha se një marrëveshje paqeje ishte “90% e gatshme” . Marrëveshja për 10% të mbetur do të “përcaktonte fatin e paqes, fatin e Ukrainës dhe Evropës”.
Garancitë e territorit dhe të sigurisë kanë qenë në ballë të çështjeve të pazgjidhura për negociatorët.
Putini ka paralajmëruar vazhdimisht se trupat ukrainase duhet të tërhiqen nga i gjithë Donbasi lindor i Ukrainës ose Rusia do ta pushtojë atë, duke hedhur poshtë çdo kompromis se si t’i jepet fund luftës.
Zelensky deri më tani ka përjashtuar mundësinë e lëshimit të ndonjë territori, por ka sugjeruar që Ukraina mund të tërheqë trupat e saj në një pikë të rënë dakord – por vetëm nëse Rusia bën të njëjtën gjë.
Moska aktualisht kontrollon rreth 75% të rajonit të Donetskut dhe rreth 99% të Luhanskut fqinj. Të dy rajonet formojnë rajonin industrial të Donbasit.
Plani origjinal i paqes me 28 pika i udhëhequr nga SHBA-të, i cili u publikua gjerësisht në media vitin e kaluar, u pa nga Kievi dhe aleatët e tij evropianë si shumë i anuar në favor të Rusisë.
Kjo shkaktoi javë të tëra diplomacie intensive të nivelit të lartë – me Ukrainën, SHBA-në dhe udhëheqësit evropianë që përpiqeshin të ndryshonin draftin.
Muajin e kaluar, Kievi i dërgoi SHBA-së një plan të përditësuar me 20 pika, si dhe dokumente të veçanta që përshkruajnë garancitë dhe dispozitat e mundshme të sigurisë për rindërtimin e Ukrainës, tha Zelensky.
