nga John Sudworth BBC
Shtëpia e Bardhë ka shpallur anëtarët e parë të “Bordit të Paqes” për Gazën, dhe lista e emrave nuk do të bëjë shumë për të shpërndarë kritikat nga disa qarqe se plani i presidentit amerikan i ngjan, në thelb, një zgjidhjeje koloniale të imponuar mbi kokat e palestinezëve.
Ende ka disa të panjohura – përkatësisht kush tjetër mund të shtohet dhe struktura e saktë e asaj që aktualisht është një paraqitje mjaft e ndërlikuar.
Deri më tani, asnjë emër palestinez nuk është përfshirë në dy bordet e veçanta të larta që janë zbuluar zyrtarisht.
Njëri është një “Bordi Ekzekutiv themelues”, me një fokus të nivelit të lartë në investime dhe diplomaci. Tjetri, i quajtur “Bordi Ekzekutiv i Gazës”, është përgjegjës për mbikëqyrjen e të gjithë punës në terren të një grupi tjetër administrativ, Komitetit Kombëtar për Administrimin e Gazës (NCAG).
Ky komitet përbëhet nga palestinezë gjoja teknokratë dhe apolitikë, të udhëhequr nga Dr. Ali Shaath, një inxhinier civil me profesion i cili ka mbajtur poste ministrore në Autoritetin Palestinez.
Por nga shtatë anëtarët e Bordit Ekzekutiv themelues, gjashtë janë amerikanë – përfshirë Sekretarin e Shtetit të SHBA-së Marco Rubio dhe anëtarë të tjerë të rrethit të ngushtë të Trump si dhëndri i tij Jared Kushner, dhe Steve Witkoff, i cili është i Dërguari Special i SHBA-së në Lindjen e Mesme, por edhe një mik i presidentit dhe një bashkë-zhvillues i pasurive të paluajtshme.
Ajay Banga, president i Bankës Botërore , është një lloj përjashtimi si shtetas amerikan i lindur në Indi. Ndërkohë, Sir Tony Blair është ish-kryeministër i Mbretërisë së Bashkuar dhe përfshirja e tij ka të ngjarë të nxisë më tej shqetësimet rreth mënyrës se si do të funksionojë Bordi i Paqes.
Gjatë disa javëve të fundit, kritikat për përfshirjen e mundshme të Sir Tony-t kanë ardhur nga figura si politikani i shquar Mustafa Barghouti, sekretari i përgjithshëm i Iniciativës Kombëtare Palestineze, si dhe nga raportime gazetash që citojnë zyrtarë të paidentifikuar nga shtetet arabe në rajon.
Roli qendror i Sër Tonit në luftën e Irakut, së bashku me historinë koloniale të Britanisë në Lindjen e Mesme, konsiderohet nga kundërshtarët e tij si i tillë që e bën atë krejtësisht të papërshtatshëm.
Francesca Albanese, raportuesja speciale e Kombeve të Bashkuara për të drejtat e njeriut në territoret e pushtuara palestineze, shkroi në mediat sociale vitin e kaluar: “Tony Blair? Jo, jo. Larg duart nga Palestina.”
Edhe Trump dukej se e pranoi çështjen.
“Gjithmonë më ka pëlqyer Toni, por dua të zbuloj se ai është një zgjedhje e pranueshme për të gjithë”, tha presidenti tetorin e kaluar.
Ekziston një mbivendosje e konsiderueshme midis dy bordeve të larta, me Kushner, Witkoff dhe Sir Tony që shfaqen në të dyja.
Por Bordi Ekzekutiv i Gazës përfshin emrat e disa figurave të larta politike dhe diplomatëve nga Turqia, Katari dhe Emiratet e Bashkuara Arabe. Ai do të drejtohet nga ish-politikani bullgar, Nickolay Mladenov, të cilit i është dhënë titulli i Përfaqësuesit të Lartë për Gazën.
Yakir Gabay, një biznesmen i lindur në Izrael dhe tani me banim në Qipro, është i vetmi anëtar izraelit.
Në deklaratën e saj ku njoftoheshin emrat, Shtëpia e Bardhë tha se të zgjedhurit do të punojnë për të siguruar “qeverisje efektive dhe ofrimin e shërbimeve më të mira që çojnë përpara paqen, stabilitetin dhe prosperitetin për popullin e Gazës”.
Dhe cilado qofshin shqetësimet dhe kompleksitetet, plani mbetet e vetmja zgjidhje në qytet, me shumë udhëheqës botërorë që premtojnë mbështetjen dhe angazhimin e tyre për ta bërë atë të ketë sukses.
Arkitektura e saj ndërlikohet më tej nga fakti se, mbi të gjitha strukturat e shpallura deri më tani, do të jetë vetë Bordi i Paqes, me Presidentin Trump si kryetar.
Emrat e këtij organi suprem nuk janë njoftuar ende, por thuhet se janë ftuar të bashkohen kryeministri aktual i Mbretërisë së Bashkuar, Sir Keir Starmer , presidenti turk, Recep Tayyip Erdogan, Abdel Fattah El-Sisi i Egjiptit dhe udhëheqësi kanadez, Mark Carney.
Në fund të fundit, nëse kritikët më të zëshëm mund të qetësohen do të varet nga shpejtësia me të cilën anëtarët e rinj të ekipeve të larta mund të fillojnë të nxisin ndryshime që bëjnë një ndryshim të vërtetë si në jetën e përditshme të palestinezëve, ashtu edhe, më e rëndësishmja, në hapa të mëtejshëm konkretë drejt një paqeje të qëndrueshme.
Sfida të mëdha mbeten për të dyja këto qëllime.
OKB-ja vlerëson se rreth 80% e ndërtesave në Gaza janë shkatërruar ose dëmtuar dhe familjet që i kanë mbijetuar luftës tani po përballen me motin e dimrit dhe mungesën e ushqimit dhe strehimit.
Ndërsa grupet e ndihmës thonë se ka pasur disa përmirësime, ato akuzojnë Izraelin për vendosjen e kufizimeve të vazhdueshme mbi punën e tyre.
Izraeli thotë se po lehtëson ndihmën humanitare dhe ka fajësuar OKB-në për dështimin në shpërndarjen e furnizimeve që janë tashmë në Gaza. Ai argumenton se çdo kufizim është i projektuar për të ndaluar Hamasin të infiltrojë dhe të shfrytëzojë përpjekjet e ndihmës.
Tregimi i përparimit domethënës drejt rindërtimit do të jetë gjithashtu një detyrë herkuliane, që përfshin jo vetëm heqjen e rreth 60 milionë ton rrënojash, por së pari gjetjen dhe asgjësimin e trupave të pajetë dhe bombave të pashpërthyera që përmbahen në to.
Ndoshta sfida më e madhe megjithatë është ruajtja e vetë armëpushimit që po prishet.
Shtëpia e Bardhë ka publikuar një emër tjetër, ai i Gjeneral Major Jasper Jeffers si Komandant i Forcës Ndërkombëtare të Stabilizimit (ISF).
E mbështetur nga një mandat i OKB-së, ajo do të ketë punën e vështirë të sigurimit të demilitarizimit të Gazës.
Deri më tani, nuk ka një plan të qartë se si do të bindet Hamasi të heqë dorë nga armët e tij, as ndonjë ide të qartë se cili vend do të ofrojë trupa për atë forcë apo cilat do të jenë mandati dhe rregullat e angazhimit të saj.
Hamasi ka thënë se do të çarmatoset vetëm si pjesë e një marrëveshjeje më të gjerë për krijimin e një shteti palestinez.
Izraeli, trupat tokësore të të cilit ende kontrollojnë më shumë se gjysmën e Rripit të Gazës, ka thënë se do të tërhiqet vetëm nëse Hamasi çarmatoset.
Mënyra se si mund të zgjidhet kjo pengesë është ndoshta prova më e madhe nga të gjitha.
