Fluturimi i parë transatlantik i fuqizuar vetëm nga karburantet e qëndrueshme do të niset të martën në mëngjes.
I operuar nga Virgin Atlantic, ai do të fluturojë nga Heathrow i Londrës për në aeroportin JFK të Nju Jorkut në orën 11:30 GMT.
Linjat ajrore e shohin fluturimin, i cili mbështetet nga financimi i qeverisë, si demonstrim se një mënyrë më e gjelbër fluturimi është e mundur.
Por mungesa e furnizimit mbetet një sfidë, ndërsa teknologji të tjera do të nevojiten për të goditur objektivat e emetimeve.
Të ashtuquajturat karburante të qëndrueshme të aviacionit (SAF) mund të prodhohen nga një shumëllojshmëri burimesh, duke përfshirë të korrat, mbeturinat shtëpiake dhe vajrat e gatimit.
Për këtë fluturim, një Boeing 787 do të mbushet me 50 tonë SAF. Dy lloje janë duke u përdorur, ku 88% rrjedhin nga yndyrat e mbeturinave dhe pjesa tjetër nga mbetjet e prodhimit të misrit në SHBA.
Pas testimit dhe analizës, fluturimi u miratua nga rregullatori i Mbretërisë së Bashkuar, Autoriteti i Aviacionit Civil në fillim të këtij muaji. Një numër kompanish janë përfshirë në projekt, duke përfshirë prodhuesin e motorëve Rolls-Royce dhe gjigantin e energjisë BP.
Industria e aviacionit shihet si veçanërisht e vështirë për t’u dekarbonizuar, por drejtuesit e linjave ajrore e shohin SAF si mënyrën e vetme më efektive për të ulur emetimet e saj neto në zero.
Avionët ende lëshojnë karbon kur përdorin SAF, por industria thotë se “emetimet e ciklit jetësor” të këtyre karburanteve mund të jenë deri në 70% më të ulëta.
SAF përdoret tashmë në sasi të vogla, i përzier me karburantin tradicional të avionëve, por përbën më pak se 0.1% të karburantit të aviacionit të konsumuar në mbarë botën.
Aktualisht kushton më shumë se vajguri dhe bëhen sasi relativisht të vogla. Avionët zakonisht lejohen të përdorin vetëm deri në 50% në një përzierje.
Nuk ka impiante të dedikuara komerciale SAF në Mbretërinë e Bashkuar, megjithëse synimi i qeverisë është që të ketë pesë në ndërtim deri në vitin 2025, të mbështetur nga financimi me grante.
Linjat ajrore e shohin fluturimin e parë me distanca të gjata duke përdorur 100% SAF si një moment historik të rëndësishëm. Por ekspertët thonë se karburantet e tilla nuk janë një plumb magjik.
Dr Guy Gratton, profesor i asociuar i aviacionit dhe mjedisit në Universitetin Cranfield, tha: “Ne nuk mund të prodhojmë shumicën e kërkesave tona për karburant në këtë mënyrë, sepse thjesht nuk kemi lëndët e para. Dhe edhe nëse keni, këto lëndë djegëse janë jo ‘zero neto’ të vërteta.”
Ai tha se përdorimi në rritje i SAF duhej të trajtohej si “një gur hapi drejt teknologjive zero neto të së ardhmes”.
“Kjo mund të jetë e-karburantet [të cilat prodhohen duke përdorur dioksid karboni të kapur ose monoksid karboni, së bashku me hidrogjenin], mund të jetë hidrogjen, mund të jenë disa teknologji që ne ende i kemi vërtet vetëm në fazën laboratorike.”
Qeveria e Mbretërisë së Bashkuar gjithashtu planifikon të kërkojë që 10% e karburantit të aviacionit të jetë SAF deri në vitin 2030.
Airlines UK, e cila përfaqëson transportuesit e regjistruar në Mbretërinë e Bashkuar, tha se ata duhet të jenë në gjendje të aksesojnë mjaftueshëm SAF të përballueshëm për të përmbushur një kërkesë të tillë, me sa më shumë që të jetë e mundur të vijnë nga MB.
Shefi i saj Tim Alderslade tha: “Gjëja e fundit që duam është kosto më e lartë e karburantit për pasagjerët në Mbretërinë e Bashkuar në krahasim me pjesën tjetër të Evropës dhe SHBA-së, me rezultate më të këqija të qëndrueshmërisë dhe mijëra vende të reja pune të humbura jashtë shtetit.”
Aktivistët mjedisorë thonë se e vetmja mënyrë për të ulur shpejt emetimet është të fluturosh më pak.
Por ministrat e Mbretërisë së Bashkuar dhe industria kanë këmbëngulur se besojnë se “zero neto” deri në vitin 2050 është e arritshme me rritjen e numrit të pasagjerëve.
