Bota
Franca përgatitet për një ditë grevash mes krizës politike
Rreth 800,000 njerëz do të demonstrojnë kundër planeve buxhetore, duke ushtruar presion mbi kryeministrin e ri
Franca po përgatitet për një nga ditët e saj më të mëdha të grevës në vitet e fundit, ndërsa sindikatat bëjnë një shfaqje të rrallë uniteti për të ushtruar presion mbi kryeministrin e ri, Sébastien Lecornu , që të rishqyrtojë shkurtimet buxhetore dhe të veprojë për pagat, pensionet dhe shërbimet publike.
Rreth 800,000 njerëz pritet të dalin në rrugë në marshime në të gjithë vendin të enjten, sipas policisë, ndërsa shkollat, transporti hekurudhor dhe ajror do të preken të gjitha. Një total prej 80,000 policë do të jenë të vendosur.
Pritet të jetë dita më e madhe e demonstratave që nga viti 2023, kur një numër i madh njerëzish dolën në rrugë për të protestuar kundër përdorimit të pushteteve ekzekutive për të nxitur rritjen jopopullore të moshës së pensionit në Francë në 64 vjeç nga Emmanuel Macron pa votim në parlament.

Lecornu duhet t’i adresohet zemërimit të ndjerë në Francë, tha Perrine Mohr e sindikatës së moderuar CFDT në rajonin verior Hauts-de-France, duke folur në radion publike lokale, Ici . Ajo tha se që kur Macron erdhi në pushtet në vitin 2017, “kemi pasur një qeveri që është pro-biznes, me lehtësime tatimore dhe ndihmë të pakushtëzuar për bizneset. Ajo që kërkojmë është që qeveria e ardhshme të jetë më pro-punëtorëve dhe pro-qytetarëve”.
Dita e demonstratave vjen në një kohë krize politike në Francë, pasi Macron javën e kaluar emëroi aleatin e tij të ngushtë Lecornu si kryeministrin e tretë brenda një viti – pasi dy të parët, François Bayrou dhe Michel Barnier , u rrëzuan nga parlamenti për shkak të mosmarrëveshjeve të ashpra mbi buxhetin.
Lecornu, i cili e fillon mandatin e tij në detyrë me vlerësime shumë të ulëta popullariteti për një kryeministër të ri, kishte shërbyer si ministër i mbrojtjes në dy qeveritë e mëparshme të rrëzuara dhe po përpiqet të bindë partitë opozitare se po sjell diçka të re, pavarësisht premtimit të një “ndarjeje të thellë” me politikën e së kaluarës.
Lecornu u emërua pasi paraardhësi i tij centrist, Bayrou, humbi një votëbesim më 8 shtator për shkak të planit të tij jopopullor për një shtrëngim buxhetor prej 44 miliardë eurosh dhe një program shtrëngues për të ulur borxhin publik të Francës. Lecornu ka thënë se do ta braktisë propozimin thellësisht jopopullor të Bayrou-t për të hequr dy festa zyrtare. Por sindikatat janë të shqetësuara se elementë të tjerë të shkurtimeve buxhetore të Bayrou-t – siç është ngrirja e shumicës së shpenzimeve të mirëqenies – mund të ruhen.
Lecornu ka vetëm disa javë për të hartuar një tekst buxheti dhe për të formuar një qeveri tjetër minoritare. Ai duhet të shmangë që çdo buxhet të refuzohet menjëherë nga partitë e opozitës, të cilat mund të thërrasin një votë mosbesimi dhe ta shkarkojnë nga detyra. Që kur Macron thirri zgjedhje të parakohshme të papritura qershorin e kaluar, parlamenti francez është ndarë midis të majtës, të djathtës ekstreme dhe qendrës, pa shumicë absolute. Kjo ka rezultuar në bllokim të përsëritur të buxhetit.

Të mërkurën, Lecornu u takua me partitë opozitare, ndërsa konsultohej për buxhetin përpara se të emëronte një qeveri të re. 39-vjeçari, i cili kishte prejardhje nga e djathta tradicionale, përpara se t’u bashkohej qendrës së Macronit, ka të ngjarë të ruajë çdo bashkëpunim të qeverisë së re me partinë tradicionale të krahut të djathtë, Les Républicains, si dhe të ruajë trashëgiminë e Macronit për politikën ekonomike pro-biznes.
Por, nëse Lecornu do të shmangë rrëzimin nga posti në një mocion mosbesimi, ai është nën presion për të gjetur një mënyrë për t’iu drejtuar Partisë Socialiste, kështu që vëzhguesit besojnë se ata të paktën mund të bien dakord për një pakt mossulmimi për të mos votuar menjëherë për rrëzimin e tij.
Socialistët u takuan me Lecornu të mërkurën dhe bënë thirrje për “fundin e shkurtimeve të ashpra buxhetore”, duke thënë se donin “kontribute të drejta nga më të pasurit” dhe më shumë politika për të ndihmuar francezët të mbijetojnë. Por delegacioni i krahut të majtë doli duke thënë se Lecornu nuk kishte thënë shumë për planet e tij. “Do të shohim se çfarë do të thotë në ditët në vijim”, u tha gazetarëve udhëheqësi socialist, Olivier Faure. Faure tha se nëse Lecornu “nuk ishte i gatshëm të na dëgjonte”, socialistët mund të bashkoheshin me një votë mosbesimi në të ardhmen për ta rrëzuar atë.
Marine Le Pen e partisë së ekstremit të djathtë , Tubimi Kombëtar , një forcë kyçe opozitare, doli nga një takim i veçantë me Lecornu duke thënë: “Nëse ai vazhdon të njëjtën politikë, do të rrëzohet.”
Franca është nën presion për të ulur deficitin buxhetor që është pothuajse dyfishi i kufirit prej 3% të Bashkimit Evropian dhe një grumbull borxhi ekuivalent me 114% të PBB-së. Agjencia e vlerësimit Fitch uli vlerësimin e kreditit të Francës javën e kaluar, mes shqetësimeve për paqëndrueshmërinë politike në Francë.
Bota
Përleshje vdekjeprurëse midis protestuesve dhe forcave të sigurisë, ndërsa trazirat në Iran shtohen
Trazirat në rritje në Iran raportohet se kanë marrë më shumë jetë njerëzish në ditën e pestë të protestave kundër kostos në rritje të jetesës.
Si agjencia gjysmëzyrtare e lajmeve Fars, ashtu edhe grupi i të drejtave të njeriut, Hengaw, thanë se dy persona kishin vdekur gjatë përleshjeve midis protestuesve dhe forcave të sigurisë në qytetin Lordegan, në Iranin jugperëndimor. Tre persona të tjerë u vranë në Azna dhe një tjetër në Kouhdasht, raportoi Fars, të gjithë në perëndim të vendit.
Të enjten, videot e postuara në mediat sociale treguan makina të djegura gjatë përleshjeve midis protestuesve dhe forcave të sigurisë.
Shumë protestues kanë bërë thirrje për t’i dhënë fund sundimit të udhëheqësit suprem të vendit. Disa kanë bërë thirrje gjithashtu për një kthim në monarki.
Ndërsa dita kalonte, vinin më shumë raportime për trazira në të gjithë vendin, në ditën e pestë të protestave, të shkaktuara nga një rënie e monedhës.
Videot e verifikuara nga BBC Persian tregojnë protesta në qytetin qendror të Lordegan, kryeqytetin Teheran dhe Marvdasht në provincën jugore Fars që u zhvilluan të enjten.
Fars raportoi se në Lordegan u vranë dy persona, duke cituar një zyrtar të informuar. Raporti nuk specifikoi nëse të vrarët ishin protestues apo anëtarë të forcave të sigurisë. Gjithashtu raportoi tre vdekjet në Azna, në provincën fqinje Lorestan, pa specifikuar nëse kishte protestues apo zyrtarë të sigurisë.
Grupi i të drejtave të njeriut Hengaw tha se dy të vrarët në Lordegan ishin protestues, duke i identifikuar ata si Ahmad Jalil dhe Sajjad Valamanesh.
BBC Persian nuk ka qenë në gjendje të verifikojë në mënyrë të pavarur vdekjet.
Mediat shtetërore thanë se një anëtar i forcave të sigurisë të lidhura me Gardën Revolucionare të Iranit (IRGC) u vra në përleshjet me protestuesit të mërkurën në mbrëmje në qytetin Kouhdasht, në provincën perëndimore Lorestan.
BBC nuk ka qenë në gjendje ta verifikojë këtë dhe protestuesit thonë se burri ishte një nga ata dhe u qëllua për vdekje nga forcat e sigurisë.
13 oficerë të tjerë policie dhe anëtarë të Basij u plagosën nga hedhja e gurëve në zonë, tha raporti i medias shtetërore.
Shkollat, universitetet dhe institucionet publike u mbyllën në të gjithë vendin të mërkurën, pasi autoritetet shpallën ditë pushimi bankar në një përpjekje të dukshme për të shuar trazirat.
Në dukje ishte për të kursyer energji për shkak të motit të ftohtë, megjithëse shumë iranianë e panë si një përpjekje për të frenuar protestat.
Ato filluan në Teheran – midis dyqanxhinjve të zemëruar nga një tjetër rënie e ndjeshme e vlerës së monedhës iraniane kundrejt dollarit amerikan në tregun e hapur.
Deri të martën, studentët e universitetit ishin të përfshirë dhe protestat ishin përhapur në disa qytete, me njerëz që brohorisnin kundër sundimtarëve klerikë të vendit.
Protestat kanë qenë më të përhapurat që nga një kryengritje në vitin 2022 e shkaktuar nga vdekja gjatë paraburgimit e Mahsa Amini, një gruaje të re e cila u akuzua nga policia e moralit se nuk e mbante siç duhet vellon. Por ato nuk kanë qenë në të njëjtën shkallë.
Për të parandaluar çdo përshkallëzim, raportohet për masa të rrepta sigurie në zonat e Teheranit ku filluan demonstratat.
Presidenti Masoud Pezeshkian ka thënë se qeveria e tij do t’i dëgjojë “kërkesat legjitime” të protestuesve.
Por prokurori i përgjithshëm, Mohammad Movahedi-Azad, ka paralajmëruar gjithashtu se çdo përpjekje për të krijuar paqëndrueshmëri do të përballet me atë që ai e quajti një “përgjigje vendimtare”.
Bota
24 të vdekur nga një sulm me dron ukrainas, në Kherson
Të paktën 24 persona u vranë dhe më shumë se 50 të tjerë u plagosën në një sulm me dron ukrainas në një hotel dhe kafene në Kherson gjatë festimeve të Vitit të Ri, tha Vladimir Saldo, guvernatori i emëruar nga Rusia i rajonit në jug të Ukrainës.
Në një postim në Telegram, Saldo sqaroi se sulmi ndodhi në Horli, një fshat bregdetar pranë gadishullit të Krimesë, të cilin Rusia e ka aneksuar.
Bota
Kaos dhe dhunë në Holandë gjatë Vitit të Ri, viktima dhe të plagosur nga fishekzjarret
Policia holandeze njoftoi të enjten se gjatë festimeve të natës së Vitit të Ri është përballur me një valë dhune të paprecedentë. Oficerët e rendit u sulmuan me fishekzjarre dhe mjete shpërthyese, ndërsa incidente të shumta u regjistruan në qytete të ndryshme të vendit, duke përfshirë sulme ndaj policisë dhe zjarrfikësve.
Sipas BBC, në Amsterdam u përfshi nga flakët kisha historike Vondelkerk, e ndërtuar në vitin 1872 dhe e vendosur pranë parkut Vondelpark. Zjarri shpërtheu në orët e para të Vitit të Ri, duke shkaktuar shembjen e kullës 50 metra të lartë dhe dëmtime të rënda në çati. Autoritetet bëjnë të ditur se, megjithë dëmet, struktura e kishës pritet të mbetet e qëndrueshme.
Mediat lokale raportuan për dy viktima në Holandë si pasojë e incidenteve me fishekzjarre: një 17-vjeçar nga Nijmegen dhe një burrë 38-vjeçar nga Aalsmeer. Ndërkohë, në Rotterdam, spitali i specializuar për sëmundjet e syrit trajtoi 14 persona me lëndime të rënda okulare, mes tyre 10 të mitur, dhe dy pacientë iu nënshtruan ndërhyrjeve kirurgjikale.

Ngjarje të rënda u shënuan edhe në Gjermani, ku policia e qytetit Bielefeld konfirmoi se dy të rinj 18-vjeçarë humbën jetën pasi përdorën fishekzjarre të prodhuara artizanalisht.
Në qytetin jugor holandez Breda, forcat e policisë u sulmuan me bomba benzine. Kryetarja e Unionit të Policisë, Nine Kooiman, deklaroi se edhe vetë është goditur me fishekzjarre dhe eksplozivë gjatë shërbimit në Amsterdam, duke e cilësuar situatën si jashtëzakonisht të dhunshme dhe të paprecedentë.
Sipas Shoqatës Holandeze të Piroteknikës, shpenzimet për fishekzjarre këtë vit arritën në 129 milionë euro, shifër rekord. Autoritetet kanë bërë të ditur se ndalimi i fishekzjarreve jozyrtare pritet të hyjë në fuqi në vitin 2026.
-
Albania2 days ago“Wizz Air” le në mëshirë të fatit pasagjerët e linjës Londër-Tiranë
-
UK4 days agoFOTO/ Nëna me dy fëmijët humbën jetën në një zjarr tragjik në Angli
-
Albania4 days agoU kap me kokainë me vlerë 230 mijë euro, shqiptari: Mos më dënoni, më lejoni të kthehem në Shqipëri
-
Albania6 days agoShqiptari në Britani shpëton nga deportimi pasi “partnerja nuk i flet shqip”
-
UK2 days agoVizitorët, tarifë për të hyrë në Britani – Shtetasit që udhëtojnë pa viza duhet të aplikojnë për autorizim
-
UK6 days agoRrëzohet aeroplani në Britani, alarm në aeroportin Southend në Londër
-
Sports4 days agoIsh-kampioni i botës në boks Anthony Joshua plagoset në një aksident automobilistik në Nigeri, dy persona humbin jetën
-
UK3 days agoBllokohet hekurudha Angli-BE/ Probleme me energjinë elektrike, pezullohen udhëtimet për mijëra pasagjerë
