Bota
Gjykata Supreme e SHBA-së lejon që administrata Trump të kërkojë që seksi në lindje të shënohet në pasaporta
Gjykata Supreme e SHBA-së do t’i lejojë administratës Trump të kërkojë që të gjitha pasaportat e reja të shfaqin seksin biologjik të individit në lindje, për momentin.
Gjykata me shumicë konservatore ngriu të enjten një urdhër nga një gjykatë më e ulët në Massachusetts që kishte ndaluar qeverinë amerikane të ndryshonte politikën e saj, ndërsa procesi ligjor ishte në vazhdim.
“Shfaqja e seksit të mbajtësve të pasaportave në lindje nuk shkel më shumë parimet e mbrojtjes së barabartë sesa shfaqja e vendit të tyre të lindjes”, tha gjykata.
Në ditën e tij të parë në detyrë, Trump nënshkroi një urdhër ekzekutiv që njihte vetëm dy gjini, duke bërë që SHBA-të të lëshonin pasaporta vetëm me përcaktime mashkullore ose femërore, bazuar në seksin e një personi të regjistruar në lindje.
Administrata Biden u kishte lejuar njerëzve të zgjidhnin vetë gjininë e tyre në pasaporta dhe kishte shtuar një opsion të tretë – X – në dokumentin e udhëtimit, i cili lëshohet nga Departamenti i Shtetit.
Fitorja për administratën Trump – e fundit në dosjen e emergjencës së gjykatës së lartë – do të thotë që individët nuk mund ta tregojnë më identitetin e tyre të zgjedhur në pasaportat e reja ose të rinovuara në të ardhmen e afërt.
Urdhri i panënshkruar thoshte se qeveria, me politikën e saj të re, “thjesht po dëshmon një fakt historik pa ia nënshtruar askujt një trajtimi të diferencuar”.
Gjykata Supreme tha gjithashtu se administrata “ka të ngjarë të ketë sukses në merita”, duke treguar se gjyqtarët janë të prirur të lëshojnë një vendim përfundimtar që do të mbështeste kërkesën kur çështja të arrijë tek ata.
Tre gjyqtarët liberalë shprehën mospajtim.
Paditësit në këtë çështje janë aktivisti transgjinor Ash Lazarus Orr, katër amerikanë të tjerë transgjinorë dhe dy individë jobinarë. Ata kanë argumentuar se kufizimet në fushën e gjinisë përbënin ngacmim dhe mund të çonin në dhunë kundër individëve transgjinorë.
Menjëherë pasi Trump lëshoi urdhrin e tij ekzekutiv për përcaktimin e gjinisë në pasaportë, aktorja amerikane Hunter Schafer tha se u trondit kur mori një pasaportë të re që e liston gjininë e saj si mashkull në vend të femërore, duke e kritikuar politikën.
“Nuk ndryshon asgjë tek unë apo tek transgjinori im, megjithatë, e bën jetën pak më të vështirë”, tha ylli i Euphoria.
Vendimi i gjykatës së lartë vjen ndërsa presidenti republikan vazhdon t’i japë fund politikave të paraardhësit të tij mbi amerikanët transgjinorë, si dhe mbi diversitetin, barazinë dhe përfshirjen, ose DEI.
Që nga viti 1992, Departamenti i Shtetit kishte lejuar që përcaktimet e seksit në pasaportë të ndryshonin nga seksi i caktuar në lindje me dokumentacion mjekësor.
Në prill, një gjyqtar në Boston, Massachusetts, tha se politika e administratës Trump ka të ngjarë të jetë diskriminuese në bazë të seksit. Gjyqtarja Julia Kobick, një e emëruar nga Biden, tha se politika kishte rrënjë në “paragjykime irracionale” ndaj amerikanëve transgjinorë dhe shkelte të drejtat e tyre të barabarta të mbrojtjes sipas amendamentit të pestë të Kushtetutës së SHBA-së.
Në qershor, Kobick lëshoi një urdhër që bllokoi zbatimin e politikës.
Duke shprehur mospajtim të enjten, gjyqtari i Gjykatës së Lartë Ketanji Brown Jackson akuzoi gjashtë gjyqtarët konservatorë të Gjykatës së Lartë për “shmangie të pakuptimtë të rezultatit të dukshëm të drejtë”, duke thënë se kjo ishte bërë një “model i pafat”.
“Kjo Gjykatë ka hapur edhe një herë rrugën për shkaktimin e menjëhershëm të dëmit pa justifikim të mjaftueshëm (ose, në të vërtetë, asnjë)”, shkroi ajo. “Meqenëse nuk mund ta pranoj këtë perversion të pakuptimtë, por të dhimbshëm të diskrecionit tonë të drejtë, me respekt nuk pajtohem”.
Prokurorja kryesore e Trump, Prokurorja e Përgjithshme Pam Bondi, e festoi qëndrimin e gjykatës si “fitoren e 24-t të Departamentit të Drejtësisë në seancën e emergjencës së Gjykatës Supreme”.
Sekretari i Shtetit Marco Rubio e përshkroi atë si “një fitore të madhe” për presidentin dhe “për logjikën e shëndoshë!”
Gjykata e lartë ka vendosur në favor të presidentit në raste të ngjashme që kanë të bëjnë me ideologjinë gjinore gjatë muajve të fundit.
Në maj, ajo i lejoi përkohësisht administratës të zbatonte ndalimin e saj për personat transgjinorë që shërbejnë në ushtri , të cilin Trump e vuri në lëvizje me një urdhër ekzekutiv të veçantë.
Administrata ka nxitur gjithashtu politika për të kufizuar lloje të caktuara të kujdesit shëndetësor për të miturit që identifikohen si transgjinorë dhe për të parandaluar gratë transgjinore të luajnë në ekipet sportive të grave.
Në gusht, Gjykata Supreme lejoi gjithashtu administratën të ndërpresë grantet e ndryshme të Instituteve Kombëtare të Shëndetit për kërkime që lidhen me objektivat e DEI-t, identitetin gjinor dhe Covid-in.
Bota
“Gjermania po plaket!”, Merz u drejtohet qytetarëve: 2026-a është një pikë kthese për kombin tonë
Viti 2026 mund të shënojë një pikë kthese për Gjermaninë dhe për gjithë Evropën. Kjo ishte perspektiva e paraqitur nga Kancelari Federal Gjerman, Friedrich Merz, në fjalimin e tij tradicional të fundvitit, ku theksoi rëndësinë e këtij viti për të ardhmen e vendit dhe të kontinentit.
“Mund të jetë një vit në të cilin Gjermania dhe Evropa do të rimarrin në dorë paqen, lirinë dhe prosperitetin me forcë të përtërirë”, u shpreh Merz gjatë fjalimit.
Kancelari kujtoi një sërë reformash të ndërmarra nga qeveria e tij, duke përfshirë ndryshimet në shërbimin ushtarak, luftën kundër emigracionit të paligjshëm, uljen e burokracisë si dhe heqjen e të ardhurave bazë, të cilat janë zëvendësuar me sistemin e sigurimit bazë.
Duke iu referuar sfidave demografike, Merz theksoi se shoqëria gjermane po plaket dhe se brezi i “baby boomers” po i afrohet moshës së pensionit. Sipas tij, viti i ardhshëm do të jetë thelbësor për krijimin e një ekuilibri të ri në sistemet e sigurimeve shoqërore, që të përmbushë në mënyrë të drejtë nevojat e të gjitha brezave.
Ai u bëri thirrje qytetarëve që të mos udhëhiqen nga frika apo dekurajimi, por nga besimi dhe bindja se Gjermania ka aftësinë për të përballuar edhe sfidat më të mëdha.
Në fund, Merz kërkoi sërish durim nga qytetarët, duke pranuar se reformat nuk kanë dhënë ende rezultatet e dëshiruara. “Nuk është e mjaftueshme, por qeveria federale ka filluar punën e saj dhe jam i bindur se përfitimet do të vijnë, edhe pse do të kërkojnë kohë”, deklaroi ai.
Bota
Putin në fjalimin për Vitin e Ri: Rusia do të fitojë në Ukrainë
Presidenti rus, Vladimir Putin, tha se vendi i tij beson se do të fitojë në Ukrainë, ku Moska po zhvillon një ofensivë që gati katër vjet. Këto deklarata ai i bëri në fjalimin për Vitin e Ri. Fjalimi tradicional i Putinit u transmetua fillimisht në gadishullin e largët lindor të Kamçatkës, që është rajoni i parë i Rusisë që hyri në vitin 2026.
Ai u bëri thirrje rusëve të “mbështesin heronjtë tanë” që luftojnë në Ukrainë, duke thënë: “Ne besojmë te ju dhe te fitorja jonë”.
Ai ua uroi Vitin e ri “luftëtarëve dhe komandantëve” në Ukrainë, duke shtuar se “miliona njerëz në mbarë Rusinë, më besoni, po mendojnë për ju”.
Konflikti në Ukrainë ka shkaktuar dëme të mëdha materiale në UKrainë, teksa humbjet në njerëz të dyja palët vlerësohet se janë të larta.
Shtetet e Bashkuara po udhëheqin përpjekjet për të arritur një marrëveshje për t’i dhënë fund konfliktit më të madh në Evropë që nga Lufta e Dytë Botërore.
Data 31 dhjetor shënon 26-vjeotrin e ngritjes në pushtet të Putinit. Ai u bë president i Rusisë në prag të Vitit të Ri 1999, kur Boris Yeltsin dha dorëheqjen. Fjalimi televiziv i Vitit të Ri, që vazhdon një traditë të nisur nga udhëheqësi sovjetik Leonid Brezhnev, është një ritual i festave në Rusi dhe ndiqet nga miliona familje. Ai transmetohet në televizionin shtetëror pak para mesnatës në secilën nga 11 zonat kohore të Rusisë./REL
Bota
10 shpikjet “Hi-Tech” më të bujshme të 2025-ës që po ndryshojnë botën
Viti 2025 ka sjellë një valë të re inovacionesh teknologjike që po ndryshojnë mënyrën si jetojmë, punojmë dhe ndërveprojmë me botën digjitale.
Revista prestigjioze TIME ka publikuar listën e saj vjetore “The Best Inventions of 2025”, ku përzgjodhi qindra produkte dhe teknologji me ndikim transformues.
Nga inteligjenca artificiale te robotika dhe pajisjet mjekësore të gjeneratës së re, këtu janë 10 shpikjet më të bujshme Hi-Tech të vitit.
1. Rabbit R1 – Asistenti portabël i gjeneratës së re

Një pajisje e vogël me IA të specializuar, që kryen detyra komplekse në emër të përdoruesit. Nuk ka nevojë për aplikacione – thjesht i kërkon dhe vepron në sekondë.
Burimi: TIME – Best Inventions 2025
2. Humane Ai Pin – Pajisja që zëvendëson telefonin

Një mini-kompjuter i veshshëm që projekton ndërfaqen në çdo sipërfaqe. Ai funksionon me komandë zanore dhe synon të reduktojë varësinë nga ekranet tradicionale.
Burimi: TIME
3. LIM X iRobot – Robot ndihmës për përdorim shtëpiak

Robot inteligjent për organizimin e shtëpisë, monitorim, pastrim të avancuar dhe ndihmë të personave me nevoja të veçanta.
Burimi: TIME
4. ProActiv Retract – Drón vetë-palosës për emergjenca
Një drón i ri që paloset automatikisht dhe nis fluturimin brenda sekondave, ideal për shpëtim në zona të vështira.
Burimi: TIME
5. NeuralSight 2.0 – Syze AR me IA të integruar
Syze të realitetit të shtuar që përkthejnë tekstin, identifikojnë objekte dhe projektojnë informacion në kohë reale.
Burimi: TIME
6. EcoCharge X – Bateri inteligjente që rikarikohet në 3 minuta
Një bateri ultratë shpejtë, e aftë të furnizojë pajisje shtëpiake dhe aparatura industriale.
Burimi: TIME
7. Medisync BioPatch – Sensor biometrik për diagnostikim të shpejtë

Një patch inteligjent që analizon parametrat shëndetësorë 24/7 dhe parashikon kriza shëndetësore përpara se ato të ndodhin.
Burimi: TIME
8. FoldCam Pro – Kamera e parë e palosshme 360°
Projeksione 3D, rezolucion ultra HD dhe kapacitet i avancuar stabilizimi – ideale për krijues përmbajtjesh.
Burimi: TIME
9. NanoClean Sphere – Pajisje nano-robotike për pastrim ajri

E përbërë nga mikro-robotë që neutralizojnë ndotësit në hapësira të mbyllura.
Burimi: TIME
10. AeroLink Urban – Drón personal për mobilitet urban
Një mjet fluturues i lehtë që synon të përdoret si “taksi ajrore personale” brenda qyteteve.
-
Albania19 hours ago“Wizz Air” le në mëshirë të fatit pasagjerët e linjës Londër-Tiranë
-
UK3 days agoFOTO/ Nëna me dy fëmijët humbën jetën në një zjarr tragjik në Angli
-
Albania3 days agoU kap me kokainë me vlerë 230 mijë euro, shqiptari: Mos më dënoni, më lejoni të kthehem në Shqipëri
-
Albania5 days agoShqiptari në Britani shpëton nga deportimi pasi “partnerja nuk i flet shqip”
-
UK5 days agoRrëzohet aeroplani në Britani, alarm në aeroportin Southend në Londër
-
Sports3 days agoIsh-kampioni i botës në boks Anthony Joshua plagoset në një aksident automobilistik në Nigeri, dy persona humbin jetën
-
UK18 hours agoVizitorët, tarifë për të hyrë në Britani – Shtetasit që udhëtojnë pa viza duhet të aplikojnë për autorizim
-
UK2 days agoBllokohet hekurudha Angli-BE/ Probleme me energjinë elektrike, pezullohen udhëtimet për mijëra pasagjerë
