BYD e Kinës ka tejkaluar Teslën e Elon Musk si shitësi më i madh në botë i automjeteve elektrike (EV), duke shënuar herën e parë që ka tejkaluar rivalin e saj amerikan në shitjet vjetore.

Shitjet e makinave Tesla ranë me gati 9% në vitin 2025 në 1.64 milion automjete të shitura në të gjithë botën, tha prodhuesi i makinave të premten – viti i dytë radhazi i rënies së dërgesave të makinave.

Këto shifra e renditën Teslën pas BYD, e cila tha të enjten se shitjet e makinave të saj me bateri u rritën vitin e kaluar me pothuajse 28% në më shumë se 2.25 milionë.

Firma amerikane është përballur me një vit të vështirë me një pritje të përziera ndaj ofertave të reja , shqetësim për aktivitetet politike të Musk dhe konkurrencë në rritje nga rivalët kinezë.

Shitjet e makinave të Teslës ranë me 16% gjatë tre muajve të fundit të vitit 2025. Rënia ishte pjesërisht për shkak të shfuqizimit të një subvencioni qeveritar që kishte ndihmuar në uljen e çmimit prej deri në 7,500 dollarësh (5,570 £) të disa automjeteve elektrike me bateri, hibride plug-in ose me qeliza karburanti.

Analistët e Wall Street-it kanë ulur kohët e fundit vlerësimet e tyre të shitjeve të Teslës për vitin 2026, duke sinjalizuar një perspektivë gjithnjë e më të zymtë.

Firmat kineze si Geely, MG dhe BYD – tani kompania më e madhe e makinave elektrike në vend – kanë ushtruar presion mbi rivalët perëndimorë duke i vendosur çmimet e automjeteve të tyre nën çmimet e markave të njohura.

Në tetor, Tesla u përgjigj duke lançuar versione me çmime më të ulëta të dy modeleve të saj më të shitura në SHBA, në një përpjekje për të rritur shitjet.

Musk, i cili është tashmë njeriu më i pasur në botë , është ngarkuar me detyrën e rritjes së ndjeshme të shitjeve dhe vlerës së tregut të aksioneve të Teslës gjatë dekadës së ardhshme për të siguruar një paketë rekord page. Marrëveshja, e cila u miratua nga aksionarët në nëntor, mund ta shihte atë duke marrë një pagesë prej deri në 1 trilion dollarë (740 miliardë paund) .

Si pjesë e marrëveshjes, Musk duhet të shesë gjithashtu një milion robotë humanoide gjatë dhjetë viteve të ardhshme. Tesla ka investuar shumë në produktin e saj “Optimus” dhe në “Robotaxi”-n autonome.

Analistët thonë se lançimi i robotaksive dhe automjeteve autonome të Teslës në vitin 2026, i cili ka ndihmuar në rritjen rekord të çmimit të aksioneve të saj, do të jetë vendimtar për performancën e saj të përgjithshme.

Edhe pse ka pikëpyetje të mëdha rreth ambicieve të Teslës për automjetet pa shofer, disa mbeten optimistë. Dan Ives nga Wedbush Securities thotë se Tesla do të zotërojë rreth 70% të tregut të automjeteve pa shofer gjatë dekadës së ardhshme, “pasi asnjë kompani tjetër në botë nuk mund të krahasohet me shkallën dhe fushëveprimin” e firmës.

Përveç Teslës, interesat biznesore të Musk përfshijnë edhe platformën e mediave sociale X, firmën e raketave SpaceX dhe Boring Company, e cila gërmon tunele.

Këto angazhime, së bashku me drejtimin e Departamentit të Efikasitetit të Qeverisë (Doge) të Presidentit të SHBA-së Donald Trump, i shtynë disa investitorë të sugjeronin se Musk nuk po përqendrohej mjaftueshëm te Tesla. Shitjet e Teslës ranë në fillim të vitit të kaluar.

Që atëherë, Musk është tërhequr nga roli i tij në qeverinë amerikane.

Pavarësisht rritjes së BYD në vitet e fundit, rritja e shitjeve të saj u ngadalësua në vitin 2025 në ritmin më të dobët në pesë vjet, pjesërisht për shkak të konkurrencës së ashpër në Kinë, tregu i saj kryesor.

Dhe pavarësisht se BYD e tejkaloi Teslën kur bëhet fjalë për shitjet e makinave, firma amerikane ka mbetur më fitimprurëse në tremujorët e fundit.

Megjithatë, BYD mbetet një fuqi globale e automjeteve elektrike, pasi çmimet e saj shpesh janë më të ulëta se ato të prodhuesve rivalë të makinave.

Zgjerimi i shpejtë i kompanisë me seli në Shenzhen – veçanërisht në Amerikën Latine, Azinë Juglindore dhe pjesë të Evropës – vjen pavarësisht se shumë vende vendosin tarifa të larta për automjetet elektrike kineze.

Në tetor, BYD tha se Mbretëria e Bashkuar ishte bërë tregu i saj më i madh jashtë Kinës . Firma tha se shitjet e saj në Britani u rritën me 880% gjatë vitit deri në fund të shtatorit, të nxitura nga kërkesa e fortë për versionin hibrid plug-in të automjetit të saj sportiv (SUV) Seal U.

Nëse jeni mes rreth 17 milionë njerëzve që pritet ta nisin vitin me një pushim njëmujor nga alkooli, mund të frymëzoheni ta zgjasni këtë vendim pasi të lexoni se çfarë thonë ekspertët për përfitimet e një periudhe më të gjatë pa pije.

Efektet pozitive nisin që brenda javës së parë dhe variojnë nga gjumi më cilësor, ulja e rrezikut për kancer, deri te përmirësimi i funksioneve njohëse. Ekspertët theksojnë se pjesëmarrësit në Dry January do të vërejnë edhe përmirësim të funksionit të mëlçisë — por përfitimet reale dhe afatgjata shëndetësore vijnë nga heqja dorë përfundimtare nga alkooli.

Të dhëna të publikuara së fundmi tregojnë se britaniku mesatar konsumon më shumë alkool sesa niveli i rekomanduar. Sipas kompanisë kërkimore IWSR, një i rritur në Mbretërinë e Bashkuar ka konsumuar mesatarisht 10.2 pije alkoolike në javë vitin e kaluar, pavarësisht se NHS rekomandon jo më shumë se 14 njësi alkooli në javë.

Për krahasim:

– 10 gota birre me përmbajtje të ulët alkooli përbëjnë rreth 20 njësi

– 10 gota të mëdha vere arrijnë në rreth 30 njësi

Të dhëna të tjera nga IWSR tregojnë se millennials (të lindur mes viteve 1981–1996) mbeten brezi më i lidhur me konsumimin e alkoolit. Nuk është për t’u habitur që gati një në tre britanikë planifikon të marrë pjesë në Dry January — një fushatë e nisur në vitin 2013 nga Alcohol Change UK.

Interesant është fakti se shumica nuk motivohen kryesisht nga shëndeti:

– 21% e bëjnë për të kursyer para

– 20% për përmirësim shëndetësor

– 15% për humbje peshe

Për t’ju ndihmuar të merrni një vendim më të qëndrueshëm, ekspertët shpjegojnë çfarë ndodh me trupin kur hiqni dorë nga alkooli, muaj pas muaji.

Pas 1 jave

Brenda javës së parë pa alkool, shumë njerëz vërejnë më shumë energji në mëngjes, falë gjumit më cilësor.

“Ekziston një keqkuptim i përhapur se alkooli përmirëson gjumin,” shpjegon Dr. Tom Davis, drejtor mjekësor në platformën digjitale të shëndetit Livi.

“Alkooli mund t’ju ndihmojë të flini më shpejt, por ul ndjeshëm fazën REM — fazë thelbësore për rikuperimin e trupit dhe trurit.”

Pas vetëm një jave pa alkool, cikli REM normalizohet. Kjo shoqërohet me humor më të mirë, përqendrim më të lartë dhe funksion më të mirë njohës. Disa njerëz vërejnë edhe ëndrra më të gjalla.

Përfitime shfaqen edhe në lëkurë. Gjatë metabolizmit të alkoolit, trupi prodhon acetaldehid, një substancë toksike që shkakton dehidratim dhe përkeqëson problemet e lëkurës. Me uljen e alkoolit, skuqjet dhe irritimet (si rosacea) shpesh fillojnë të zbuten.

Pas 1 muaji

Nëse e përfundoni ‘Dry January’, ekspertët thonë se këtu fillojnë ndryshimet serioze biologjike.

Alkooli mund të shkaktojë mëlçi të yndyrshme, por pas një muaji pa pije, mëlçia nis procesin e rigjenerimit dhe një pjesë e dëmit fillon të riparohet.

“Pas dy javësh abstinence, mëlçia fillon të rikuperohet,” thotë Dr. Davis.

“Brenda 4–8 javësh, ajo mund të rikthehet plotësisht, në varësi të konsumit të mëparshëm.”

Përmirësime vërehen edhe në shëndetin mendor. Edhe pse alkooli mund të ulë përkohësisht ankthin, në afat të gjatë ai rrit rrezikun për depresion dhe çrregullime ankthi. Pas katër javësh pa alkool, humori stabilizohet dhe rritet rezistenca psikologjike ndaj stresit.

Përfitime të tjera brenda një muaji përfshijnë:

– përmirësim të tretjes dhe zhdukjen e fryrjeve, urthit apo diarresë

– ulje me rreth 25% të rezistencës ndaj insulinës

– ulje të tensionit të gjakut me rreth 6%

– reduktim të faktorëve që lidhen me rritjen e kancerit

Pas 6 muajsh

Për konsumatorët e moderuar, dëmtimet e mëlçisë mund të jenë plotësisht të rikuperuara. Edhe personat që pinin më shumë shpesh raportojnë sistem imunitar më të fortë, më pak infeksione dhe ndjenjë të përgjithshme shëndeti më të mirë.

Pas 1 viti

Presioni i lartë i gjakut — i quajtur shpesh “vrasësi i heshtur” — prek një në tre të rritur në Mbretërinë e Bashkuar dhe rrit ndjeshëm rrezikun për infarkt, goditje në tru, dështim të veshkave dhe demencë.

“Tensioni i lartë e ngarkon zemrën dhe rrit rrezikun kardiovaskular,” shpjegon Dr. Davis.

“Një vit pa alkool ul ndjeshëm tensionin e gjakut dhe redukton rrezikun për infarkt apo goditje në tru.”

Përfitime të mëdha vërehen edhe në tru. Alkooli ndikon negativisht në hipokampus, zonën përgjegjëse për kujtesën dhe mësimin. Konsumi i tepruar lidhet me dëmtime cerebrale dhe rrezik më të lartë për demencë.

Megjithatë, studimet tregojnë se pas ndërprerjes së alkoolit, një pjesë e dëmtimeve të trurit mund të kthehen mbrapsht.

Përfundimi i ekspertëve është i qartë: edhe një muaj pa alkool sjell përfitime, por një vit pa pije mund të transformojë rrënjësisht shëndetin fizik dhe mendor

Një ngjarje e rëndë ka tronditur botën e artit dhe kinemasë, pasi Victoria Jones, vajza e aktorit të njohur hollivudian Tommy Lee Jones, është gjetur e pajetë në San Francisko.

Sipas informacioneve paraprake, 34-vjeçarja u gjet pa shenja jete në orët e para të mëngjesit në një hotel luksoz të qytetit. Autoritetet lokale kanë nisur hetimet, ndërsa shkaku i vdekjes mbetet ende i paqartë.

Victoria Jones ishte vajza e aktorit 79-vjeçar, fitues i çmimit Oscar, Tommy Lee Jones, dhe ish-bashkëshortes së tij, Kimberly Clafley. Çifti ka edhe një djalë tjetër, Austin Jones, 43 vjeç.

Edhe pse nuk ndoqi një karrierë të gjatë në kinematografi, Victoria kishte bërë disa paraqitje të shkurtra në aktrim gjatë rinisë së saj. Debutimi i saj i parë në ekran erdhi në vitin 2002, në filmin e suksesshëm “Men in Black II”, ku luajti përkrah babait të saj.

Familja dhe miqtë nuk kanë bërë ende një reagim publik lidhur me ngjarjen, ndërsa priten detaje të mëtejshme nga autoritetet.