Në ditën e parë të ftohtë të dimrit të vitit 2026, i rrethuar nga mijëra njujorkezë që brohorisnin dhe aleatë demokratë progresivë, kryebashkiaku i qytetit të Nju Jorkut, Zohran Mamdani, u zotua të bënte një “histori të re të qytetit tonë”.
“Bashkia e Qytetit do të ofrojë një axhendë sigurie, përballueshmërie dhe bollëku – ku qeveria duket dhe jeton si njerëzit që përfaqëson”, i tha ai turmës në fjalimin e tij të parë.
Ishte i njëjti mesazh që e shtyu socialistin demokrat 34-vjeçar drejt një fitoreje të papritur zgjedhore në nëntor. Kandidatura e tij për të udhëhequr qytetin më të shtrenjtë të SHBA-së përfshinte ndryshime të mëdha, të tilla si kujdesi universal për fëmijët, autobusët publikë falas dhe dyqanet ushqimore të drejtuara nga qyteti.
Por kryetari i bashkisë ka të ngjarë të hasë disa sfida në përpjekjen për të përmbushur këto premtime dhe do t’i duhet të mbajë në plan edhe aktorë të tjerë të rëndësishëm politikë – duke filluar që nga dita e tij e parë e plotë në detyrë.
“Ai do të vërë të gjithë fuqinë e tij politike dhe të çdo lloji tjetër për t’i arritur këto gjëra”, tha Patrick Egan, profesor i politikës dhe politikave publike në Universitetin e Nju Jorkut. Por, tha ai, Qyteti i Nju Jorkut është “një vend i madh, është një vend i ndërlikuar, dhe kështu, të gjitha bastet janë të pavlefshme nëse këto gjëra mund të ndodhin apo jo”.
1. Pagesa për premtimet e politikave
Platforma e politikave të larta të Mamdanit është përqendruar në çështjet e kostos së jetesës, duke përfshirë ngrirjen e rritjes së qirasë për njësitë e banimit të subvencionuara dhe ofrimin e kujdesit universal falas për fëmijët.
Ai do të jetë në gjendje të arrijë disa nga qëllimet e tij të politikave vetë dhe pa shpenzime të konsiderueshme, thanë ekspertët e qeverisë. Për shembull, nëse dëshiron të ngrijë qiratë për banesat e subvencionuara, ai mund të emërojë njerëz që janë në përputhje me këtë politikë në bordin e kontrollit të qirasë së qytetit.
Por gjetja e fondeve për të bërë realitet objektiva të tjera kur shteti dhe qyteti përballen me mungesa buxhetore do të jetë e ndërlikuar, thanë ekspertët e qeverisë.
“Nëse ai dëshiron të ofrojë shërbim falas me autobus dhe kujdes falas për fëmijët, këto lloj gjërash kushtojnë para”, tha Robert Shapiro, profesor i çështjeve ndërkombëtare dhe publike në Universitetin e Kolumbias. “Pengesa e madhe për gjërat që ai do të donte të bënte janë shteti i Nju Jorkut, kapaciteti financiar i shtetit dhe gatishmëria politike e guvernatorit.”
Mamdani ka thënë se një pjesë e financimit do të vijë nga taksat e reja. Ai beson se taksat mbi të pasurit mund të mbledhin deri në 9 miliardë dollarë (6.6 miliardë paund), me premtime për të rritur normën e taksës së korporatave nga 7.25% në 11.5%.
Por Mamdani ka nevojë për mbështetjen e qeverisë shtetërore për të bërë ndryshime në taksa.
Guvernatorja demokrate më e moderuar, Kathy Hochul, e mbështeti atë në garën e vitit të kaluar, si dhe disa nga synimet e tij për përballueshmëri. Por Hochul, e cila po bën llogaritjet e saj politike ndërsa kandidon për rizgjedhje këtë vit, ka lënë të kuptohet tashmë se mund të mos e mbështesë planin më të gjerë tatimor të Mamdanit.
2. Shmangia e ndërhyrjes së Shtëpisë së Bardhë
Për javë të tëra para zgjedhjeve për kryetar bashkie të Qytetit të Nju Jorkut, Presidenti Donald Trump përdori mediat sociale dhe konferencat për shtyp për të sulmuar Mamdanin, një yll demokrat në ngritje, si një kryetar bashkie “komunist” që kërcënoi të ardhmen e qytetit më të madh të SHBA-së.
Trump kërcënoi se do t’i ndalonte qytetit miliarda dollarë federalë nëse Mamdani zgjidhej.
Por takimi i parë midis kryetarit të ardhshëm të bashkisë dhe presidentit nëntorin e kaluar rezultoi shumë më miqësor nga sa pritej. Të dy burrat shpesh buzëqeshnin me njëri-tjetrin dhe shkëmbenin lëvdata, me Trumpin që i thoshte Mamdanit se ishte “i bindur se mund të bënte një punë shumë të mirë”.
Megjithatë, qëndrimet diametralisht të kundërta politike të dy politikanëve mund të çojnë në konflikt ndërsa Mamdani merr drejtimin e Bashkisë. Imigracioni mund të jetë një pikë tensioni.
Për momentin, Nju Jorku nuk ka qenë shënjestër e përpjekjeve të Trump për të dërguar trupa të Gardës Kombëtare, siç ka bërë në qytetet e udhëhequra nga demokratët në të gjithë SHBA-në në përgjigje të protestave kundër imigracionit.
Por administrata Trump i shtoi bastisjet e imigracionit në Nju Jork, si pjesë e përpjekjeve të saj për zbatimin e ligjit në disa qytete.
Ndërkohë, kryebashkiaku u zotua në fjalimin e tij të fitores se Nju Jorku do të “mbetet një qytet emigrantësh, një qytet i ndërtuar nga emigrantët, i fuqizuar nga emigrantët dhe … i udhëhequr nga një emigrant”.
3. Përfshirja e liderëve të biznesit
Fitorja tronditëse e Mamdanit në zgjedhjet paraprake demokrate për kryetar bashkie të Qytetit të Nju Jorkut në qershor i çoi udhëheqësit e Wall Street në një tërbim.
Disa liderë biznesi kërcënuan të largoheshin nga qyteti, ndërsa të tjerë shpenzuan miliona prapa skenave për të bashkuar mbështetjen rreth kandidatëve të tjerë për kryetar bashkie.
Por, ndërsa Mamdani e ruajti statusin e tij si kryesuesi i garës, disa nga këto qëndrime filluan të ndryshonin. Kryetari i tanishëm i bashkisë iu drejtua kundërshtarëve të tij në botën e biznesit për të dëgjuar shqetësimet e tyre.
Mamdani u zotua të takohej me udhëheqës, përfshirë drejtorin ekzekutiv të JPMorgan Chase, Jamie Dimon, i cili më vonë tha se do të ofronte ndihmën e tij nëse Mamdani zgjidhej.
Mamdani u takua gjithashtu me zhvilluesin e pasurive të paluajtshme Jeffrey Gural, i cili e përshkroi atë si “të këndshëm” dhe “të zgjuar”.
Megjithatë, Gural dhe të tjerë në komunitetin e biznesit vazhdojnë të shprehin shqetësimet e tyre se 34-vjeçarit i mungon përvoja për të udhëhequr qytetin më të madh të vendit – dhe se planet e tij për të rritur taksat mbi korporatat dhe njerëzit e pasur do t’i shtyjnë disa prej tyre të largohen nga Nju Jorku.
Z. Egan tha se mbetet për t’u parë nëse një “frymë bashkëpunimi” do të vazhdojë midis liderëve të biznesit dhe Mamdanit, ndërsa ai ecën përpara me një axhendë që është ideologjikisht në kundërshtim me disa nga qëllimet e tyre.
“Çdo kryetar bashkie i Nju Jorkut ka nevojë për bashkëpunim nga udhëheqësit e biznesit, dhe në veçanti nga sektori i financës dhe pasurive të paluajtshme që luajnë role të mëdha këtu në qytetin e Nju Jorkut”, tha ai.
4. Adresimi i sigurisë publike
Si kryetar bashkie, Mamdani do të përballet me një sfidë të përhershme për udhëheqësit e Qytetit të Nju Jorkut, duke luftuar krimin dhe duke ruajtur një ndjenjë sigurie për njujorkezët.
Ashtu si shumë qytete të mëdha, Nju Jorku pa një rritje të krimit gjatë pandemisë Covid, megjithëse në vitin 2025, shkalla e homocideve dhe të shtënave në qytet ra në një nivel pothuajse rekord të ulët.
Kjo rënie e krimit i jep Mamdanit “pak hapësirë për të menduar në mënyrë krijuese” rreth sigurisë publike në Nju Jork, duke përfshirë përmirësimin e shërbimeve dhe mbështetjes sociale, tha zoti Egan.
Mamdani ka premtuar të krijojë një Departament të Sigurisë Komunitare që do të investojë në programet e shëndetit mendor dhe reagimin ndaj krizave, si dhe do të vendosë punonjës të shërbimeve të informimit në stacionet e metrosë në të gjithë qytetin.
Administrata e kryetarit në largim të bashkisë, Eric Adams, dërgoi gjithashtu punonjës të shërbimeve të ndihmës në stacionet e metrosë dhe krijoi programe të tjera për strehimin dhe shëndetin mendor. Por disa ekspertë dhe udhëheqës të komunitetit thonë se këto përpjekje dështuan në adresimin e duhur të krizës së pastrehësisë dhe të shëndetit mendor.
Strategu demokrat Howard Wolfson, këshilltar i ish-kryetarit të bashkisë së Nju Jorkut, Mike Bloomberg, tha se ai dhe të tjerët do ta gjykojnë Mamdanin para së gjithash për mënyrën se si ushtrohet kontroll mbi qytetin dhe si trajtohen vjedhjet në dyqane dhe krimet që dëmtojnë cilësinë e jetës.
Mamdani fitoi bindjet e disa liderëve të biznesit dhe anëtarëve të publikut me vendimin e tij për t’i kërkuar Komisioneres së Policisë Jessica Tisch, e cila shërbeu në administratën e Adams, të qëndronte si shefe e policisë.
“Siguria publike është me të vërtetë një lloj parakushti për sukses ose dështim”, i tha më parë z. Wolfson BBC-së. “Mendoj se nëse njerëzit ndihen të sigurt këtu, ata mund të tolerojnë shumë sfida të tjera. Dhe nëse nuk e bëjnë këtë, atëherë nuk ka shumë sfida të tjera që ata do të jenë të gatshëm të tolerojnë.”
