Udhëheqësit evropianë nuk iu bashkuan drejtpërdrejt sulmeve kundër Iranit, por iu përgjigjën përshkallëzimit të konfliktit në Lindjen e Mesme me një mobilizim të gjerë ushtarak. Ata kanë dërguar anije luftarake, avionë luftarakë dhe sisteme të mbrojtjes ajrore për të mbrojtur bazat dhe aleatët në rajon.
Sipas zyrtarëve dhe analistëve të cilët kanë folur për “New York Times”, ky mobilizim përbën një nga angazhimet më të mëdha ushtarake të Evropës në vitet e fundit dhe në të njëjtën kohë ka zbuluar kufijtë e aftësive mbrojtëse të kontinentit.
Ky zhvillim shihet si prova e parë e madhe për kapacitetet ushtarake evropiane pasi presidenti amerikan Donald Trump u kërkoi aleatëve evropianë të rrisin shpenzimet për mbrojtjen, numrin e trupave dhe përgjegjësitë për sigurinë e tyre. Ekspertët vlerësojnë se procesi i riarmatimit dhe rekrutimit në Evropë mbetet ende në faza të hershme, pas dekadash varësie nga fuqia ushtarake e Shteteve të Bashkuara.
Vendosjet e fundit kanë ndikuar edhe në angazhimet e tjera ushtarake të Evropës. Ato kanë vështirësuar ruajtjen e forcave të dislokuara në fronte të tjera, përfshirë Detin Baltik, ku vendet evropiane kishin planifikuar një demonstrim force përballë Rusisë.
Gjithashtu, dërgimi i materialeve dhe municioneve për aleatët arabë në Gjirin Persik po kufizon aftësinë e Evropës për të mbështetur Ukrainën në luftën kundër Moskës.
“Ne jemi shumë të brishtë në aspektin e luftës”, tha senatori italian Carlo Calenda në një intervistë, duke paralajmëruar se kjo gjendje mund të krijojë vështirësi edhe për mbrojtjen e vetë vendeve evropiane.
Franca dhe Britania përballen me kufizime
Franca ka vendosur më shumë se gjysmën e flotës së saj luftarake në Mesdhe dhe në Gjirin Persik, përfshirë edhe aeroplanmbajtësen e saj me energji bërthamore. Kjo lëvizje e ka detyruar Parisin të reduktojë operacionet në zona të tjera.
Britania u përball me probleme administrative që vonuan me një javë vendosjen e një shkatërruesi në Qipro. Kryeministri Keir Starmer kishte premtuar dërgimin e anijes pasi një dron iranian goditi një bazë ajrore britanike në ishull.
Londra dërgoi gjithashtu katër avionë luftarakë të pajisur me raketa, katër helikopterë dhe sisteme kundër dronëve për të mbrojtur bazat në shtetet e Gjirit. Ajo lejoi edhe bombardues amerikanë të kryenin sulme mbrojtëse nga bazat britanike. Megjithatë, një analizë e Institutit Mbretëror të Shërbimeve të Bashkuara vlerësoi se kontributi britanik në mbrojtjen ajrore të rajonit mbeti relativisht i kufizuar krahasuar me angazhimin e SHBA-së dhe Izraelit.
Italia nën presion
Italia ka dërguar një fregatë për të mbrojtur Qipron dhe ka vendosur të furnizojë aleatët arabë me raketa Stinger, artileri kundër dronëve dhe sisteme të tjera mbrojtëse. Ministri italian i Mbrojtjes, Guido Crosetto, u kërkoi kompanive të industrisë ushtarake të angazhojnë të gjitha burimet për të mbështetur vendet e Gjirit.
Megjithatë, ky vendim ka ulur ndjeshëm rezervat italiane. Sipas senatorit Carlo Calenda, një nga tre sistemet operative të mbrojtjes ajrore SAMP/T të Italisë është zhvendosur nga rajoni i Baltikut drejt Lindjes së Mesme, duke lënë vetëm një bateri në territorin italian. “Kapacitetet tona janë shumë të ulëta për momentin”, tha ai, duke theksuar se prodhimi i raketave interceptuese mbetet i kufizuar.
Pasoja për Ukrainën
Lufta në Lindjen e Mesme po shton gjithashtu presionin mbi furnizimet globale me raketa interceptuese, të cilat përdoren për të rrëzuar dronë dhe raketa. Zyrtarët evropianë kanë shprehur shqetësim se dërgesat për aleatët e Gjirit mund të pakësojnë rezervat e destinuara për Ukrainën.
Presidenti ukrainas Volodymyr Zelenskyy tha se Kievi ka dërguar një ekip ekspertësh të dronëve dhe ministrin e Mbrojtjes, Rustem Umerov, në vendet e Gjirit për të ndihmuar në kundërshtimin e dronëve iranianë, duke përdorur përvojën e fituar nga lufta kundër Rusisë.
Ndërkohë, ministri i Jashtëm i Polonisë, Radosłaë Sikorski, deklaroi se vendi i tij nuk do të marrë pjesë në përforcimet ushtarake evropiane në Lindjen e Mesme. “Aktualisht kemi një luftë në kufijtë tanë”, theksoi ai.
Analistët paralajmërojnë se mobilizimi aktual po zbulon qartë boshllëqet në kapacitetet ushtarake të Evropës, të cilat sipas tyre kanë mbetur të paadresuara për shumë vite.
