Miliona shoferë të cilëve u janë shitur gabimisht marrëveshje financimi për automjete duhet të marrin kompensim këtë vit, mesatarisht rreth 829 paund për person, sipas planeve të rregullatorit.
Autoriteti i Sjelljes Financiare (FCA) ka paraqitur propozimin e tij për një skemë kompensimi, që u kushton huadhënësve një total prej 9.1 miliardë paundësh, gjë që do të sjellë më pak marrëveshje kredie të pranueshme për kompensim.
Rreth 12.1 milionë marrëveshje financimi për automjete do të përmbushin kriteret e reja, nga vlerësimet fillestare prej 14.2 milionësh.
Shumica dërrmuese e makinave të reja, dhe shumë të dorës së dytë, blihen me marrëveshje financimi.
Rregullatori tha se firmat pritet të paguajnë 7.5 miliardë paund për njerëzit që kanë nënshkruar marrëveshje të pranueshme financimi për automjete, ndërsa kostoja administrative e skemës parashikohet të arrijë në 1.6 miliardë paund.
Propozimi mund të kundërshtohet ende nga huadhënësit dhe avokatët.
FCA tha: “Ne presim që të gjithë ta mbështesin skemën dhe huadhënësit t’i rregullojnë gjërat menjëherë për klientët e tyre.”
Por Shoqata e Financave dhe Lizingut (FLA), e cila përfaqëson industrinë, tha se skema ishte shumë e gjerë.
“Ne gjithmonë kemi qenë të qartë se aty ku konsumatorët pësojnë humbje, duhet të paguhet dëmshpërblim”, tha drejtoresha ekzekutive e FLA-së, Shanika Amarasekara.
“Por çdo skemë dëmshpërblimi për një treg të kësaj madhësie duhet të identifikojë dhe kompensojë me saktësi vetëm ata klientë që kanë pësuar vërtet humbje.”
Por grupi i të drejtave të konsumatorëve, Consumer Voice, tha se skema e dëmshpërblimit nuk shkoi aq larg sa duhej.
“Miliona njerëz u mbingarkuan me para dhe hulumtimi ynë tregon se disa u futën në vështirësi të vërteta financiare”, tha bashkëthemeluesi Alex Neill.
“Ky ishte shansi i rregullatorit për ta rregulluar këtë, por në vend të kësaj duket se i ka liruar huadhënësit nga përgjegjësia.”
Saga e gjatë prej shumë miliardë paundësh përfshin marrëveshje financimi makinash që u bënë midis prillit 2007 dhe nëntorit 2024.
‘Një kohë shumë e gjatë’
Fletcher Mumford tha se është përpjekur të marrë mbrapsht financimin e makinës së shitur gabimisht për më shumë se dy vjet, por pavarësisht se i ka dërguar vazhdimisht email-e, i ka shkruar dhe i ka telefonuar huadhënësit të tij, nuk ka marrë përgjigje.
“Marr një email të përgjithshëm që thotë se kanë një numër të madh njerëzish që po i kontaktojnë për momentin”, tha ai për BBC Radio 5 Live. “Por kur i telefonoj, lidhem me një person që nuk mund të më japë asnjë informacion.”
Mumford tha se shpresonte që njoftimi i së hënës do të ndihmonte në përshpejtimin e procesit, por shtoi: “Kanë kaluar dy vjet dhe kjo duket si një kohë shumë e gjatë për të arritur në ndonjë lloj ideje ose vendimi.”
Shumë nga këto marrëveshje kredie përfshinin marrëveshje komisioni diskrecionar (DCA) ku një shitës makinash merrte një tarifë nga huadhënësit bazuar në normën e interesit që i ngarkohej klientit.
Kjo marrëveshje shpesh nuk zbulohej dhe FCA tha se ofronte një nxitje për një blerës që t’i ngarkoheshin norma interesi më të larta se sa ishte e nevojshme, duke i lënë ata të paguanin shumë.
Në vitin 2021, FCA i ndaloi këto marrëveshje dhe të hënën tha: “Ne duhet të heqim qafe të kaluarën dhe të mbështesim një treg të shëndetshëm të financimit të automjeteve për të ardhmen”.
Konsumatorët do të merren në konsideratë gjithashtu për kompensim nëse nuk janë njoftuar për dy marrëveshje të tjera midis huadhënësit dhe shitësit të makinave.
Këto janë:
- një marrëveshje me komision të lartë ku të paktën 39% e kostos totale të kredisë, duke përfshirë interesin dhe tarifat, dhe 10% e kredisë i paguhej tregtarit
- lidhje kontraktuale që i jepnin një huadhënësi të financimit të makinave ekskluzivitetin ose të drejtën e refuzimit të parë
Skema qendrore e kompensimit e rregullatorit u lejon njerëzve të ankohen dhe potencialisht të marrin kompensim për marrëveshje të shitura gabimisht, pa pasur nevojë për një avokat ose të shkojnë nëpër gjykata.
Disa mund të vendosin të ndjekin një rrugë ligjore.
Huadhënësit kryesorë kanë lënë mënjanë dhjetëra miliona paund për të mbuluar koston e kompensimit.
Disa huadhënës kanë vënë në pikëpyetje nëse FCA ka autoritetin për të zbatuar një skemë kompensimi për kreditë e makinave të dakordësuara para vitit 2014, sepse ajo mori përsipër rregullimin e tregut të financimit të konsumatorit vetëm në prill të atij viti.
Përpara kësaj, Zyra për Tregti të Drejtë ishte përgjegjëse për mbikëqyrjen e financave të konsumatorit.
FCA thotë se ka kompetencat për të përfshirë marrëveshjet para vitit 2014, por e ka ndarë skemën e kompensimit në dy pjesë si mbrojtje ligjore.
Njëra do të mbulojë marrëveshjet e financimit të makinave midis 6 prillit 2007 dhe 31 marsit 2014.
Tjetra do të mbulojë marrëveshjet nga 1 prilli 2014 deri më 1 nëntor 2024.
“Nëse periudha e mëparshme i nënshtrohet kundërshtimit ligjor mbi këto arsye, dëmshpërblimi për konsumatorët me marrëveshje nga prilli 2014 nuk duhet të vonohet”, tha FCA.
Si mund të marr kompensim?
FCA ka thënë se një periudhë zbatimi për skemën e dëmshpërblimit tani do të fillojë t’u japë firmave kohë për të trajtuar rastet e ankuesve:
- Firmat kanë kohë deri në fund të qershorit të këtij viti për kreditë e financimit të makinave të marra midis prillit 2014 dhe nëntorit 2024. Ato kanë kohë deri në fund të gushtit të këtij viti për marrëveshjet e arritura midis prillit 2007 dhe marsit 2014.
- Personat që janë ankuar tashmë ose që paraqesin një ankesë para përfundimit të periudhës duhet të kontaktohen nga huadhënësi i tyre brenda tre muajve nga ato data.
- Huadhënësit do t’u tregojnë atyre nëse u detyrohet ndonjë kompensim dhe sa
- FCA thotë se ata që nuk janë të kënaqur me shumën e ofruar mund të ankohen nëpërmjet Shërbimit falas të Avokatit të Popullit Financiar, i cili do të kontrollojë nëse huadhënësit po i përmbahen rregullave.
- Firmat kanë edhe gjashtë muaj të tjerë për të kontaktuar njerëzit që nuk janë ankuar nëse atyre potencialisht u detyrohen para ose nëse janë përjashtuar nga skema.
- Nëse kontaktohen, konsumatorët duhet të përgjigjen brenda gjashtë muajve nëse duan të bashkohen me skemën.
- Personat që nuk kontaktohen fare mund të ankohen në firmën e tyre deri në fund të gushtit 2027.
