Për më shumë se një vit, Elías Padilla kishte kursyer për të bërë udhëtimin nga Hondurasi në Shtetet e Bashkuara si një emigrant pa dokumente.
Si shofer Uber në rrugët e bllokuara të kryeqytetit, Tegucigalpa, nuk ka qenë e lehtë për të që të kursejë para. Në ditë të këqija ai fiton vetëm 12 dollarë (9 paund) në 12 orë.
Tani, megjithatë, planet e tij janë pezulluar.
Imazhet e emigrantëve pa dokumente në qytetet kryesore të SHBA-së, të cilët zvarriten nga agjentët e Imigracionit dhe Doganave (ICE), me kyçet e duarve të lidhura me zinxhirë, kanë dekurajuar të paktën një emigrant të mundshëm në Amerikën Qendrore të udhëtojë drejt veriut.
«Dua të përmirësoj kushtet e mia të jetesës sepse fitojmë shumë pak këtu», shpjegon Elías ndërsa udhëtojmë me makinë nëpër qytet. «Merrni për shembull këtë lloj pune: një shofer Uber në SHBA fiton në një orë atë që unë do të fitoja në një ditë».
Ashtu si shumica e emigrantëve honduras, Elías thotë se qëllimi kryesor i arritjes në SHBA do të ishte dërgimi i parave në shtëpi.
“Por e shoh çfarë po bën Trump dhe kjo më ka bërë të mendohem dy herë”, pranon ai.
«Do të pres të shoh se çfarë do të sjellë ndryshimi në qeveri këtu», thotë ai, duke iu referuar zgjedhjeve të fundit presidenciale. «Shpresoj që gjërat do të përmirësohen».
Ndryshimi i mendjes së Elías padyshim do të jetë një lajm i mirëpritur për arkitektët e politikave të imigracionit të Presidentit të SHBA-së, Donald Trump, përfshirë carin e kufijve Tom Homan dhe këshilltarin e sigurisë atdhetare Stephen Miller.
Përveç largimit të emigrantëve pa dokumente nga toka amerikane, operacionet kontraverse të ICE-së në Los Angeles, Chicago, Charlotte dhe Minneapolis kishin gjithmonë për qëllim edhe dekurajimin e njerëzve si Elías që të përpiqeshin të largoheshin nga Hondurasi.
Megjithatë, politikat i kanë sjellë një të ardhur të papritur ekonomisë së Hondurasit: mijëra hondurasanë që jetojnë pa dokumente dhe nën radar në ato qytete po dërgojnë në shtëpi më shumë remitanca se kurrë.
Me shumë hondurasianë pa dokumente që ndajnë ndjenjën e një kërcënimi ose afati të afërt për të ardhmen e tyre, shumë prej tyre po përpiqen t’u dërgojnë çdo dollar të tepërt familjeve të tyre para se të jetë tepër vonë.
Midis janarit dhe tetorit të këtij viti, pati një rritje prej 26% të remitancave në Honduras krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit të kaluar.
Në fakt, edhe pse numri i tyre po zvogëlohet në SHBA, hondurasit e rritën shumën që dërguan në shtëpi nga 9.7 miliardë dollarë (7.2 miliardë paund) në të gjithë vitin 2024 në më shumë se 10.1 miliardë dollarë (7.5 miliardë paund) vetëm në nëntë muajt e parë të këtij viti.
BBC foli me njërin prej tyre, Marcos (jo emri i tij i vërtetë), në telefon nga një qytet i madh amerikan ku ai ka jetuar për pesë vjet, duke punuar në ndërtim.
“Shumica e parave që dërgoj në shtëpi shkojnë për familjen që të mbulojë nevojat bazë si ushqimi. Por edhe që të mund të lënë diçka mënjanë për të blerë një tokë të vogël ku mund të ndërtojmë një shtëpi, ndoshta të blejmë një makinë”, thotë ai.
Që kur Trump mori detyrën, Marcos thotë se mban vetëm minimumin që i nevojitet për qira dhe ushqim në SHBA. Çdo gjë tjetër shkon në Honduras.
Ai e ka rritur vazhdimisht shumën që u dërgon gruas dhe dy fëmijëve të tij në kryeqytetin e Hondurasit, Tegucigalpa, “nga 500 dollarë në muaj në rreth 300 dollarë në javë”, thotë ai. Ai gjithashtu përpiqet të dërgojë edhe më shumë në dhjetor për të mbuluar shpenzimet e Krishtlindjeve.
“Është si një garë me kohën” për të dërguar në shtëpi sa më shumë të jetë e mundur përpara se të përfshihet në rrjetën e arrestimeve të ICE-së, shpjegon Marcos.
“Më parë mendoja të sillja familjen time këtu. Tani, me gjithçka që po ndodh me Trumpin dhe ICE-në dhe me kaq shumë frikë në rrugë, dua vetëm të sigurohem që nëse më kapin, do të ketë pak para mënjanë atje poshtë.”
Pjesërisht, shton ai, ai po përpiqet gjithashtu të përgatitet për mundësinë e arrestimit të tij, duke e ditur se familja e tij nuk do të jetë në gjendje të mbështetet tek ai që do të jetë në gjendje t’i sigurojë jetesën nëse do të qëndrojë në një qendër paraburgimi për dy muaj.
Por politikat e Trump nuk po ndikojnë vetëm në ekonominë formale përmes remitancave. Ekonomia e paligjshme, përmes kontrabandës së njerëzve, është prekur gjithashtu.
Jimmy (nuk është emri i tij i vërtetë) është një ish -kojot ose kontrabandist njerëzish i cili pranoi të fliste me BBC-në në një vendndodhje jashtë kryeqytetit. Për 20 vjet ai siguroi jetesën duke transportuar njerëz nëpër Meksikë, që përgjithësisht konsiderohet si pjesa më e rrezikshme e udhëtimit.
Është një industri e paligjshme e drejtuar kryesisht nga grupet meksikane të krimit të organizuar dhe, megjithëse Jimmy pretendon se nuk ka punuar konkretisht për asnjë nga kartelet e mëdha, ai pranon se ka vepruar me njohuritë dhe bekimin e tyre.
Sot, thotë ai, klientët potencialë po vërejnë se “çmimi është dyfishuar, nga 12,000-13,000 dollarë për person në rreth 25,000-30,000 dollarë”.
“Megjithatë, njerëzit ende po ia dalin mbanë,” këmbëngul Jimmy. “Ishte shumë më tepër nën aplikacionin CBP One [një rrugë ligjore e epokës së Bidenit për të paraqitur kërkesa për azil], por ndoshta 40% ende po ia dalin mbanë.”
Më pak njerëz po largohen sepse “jo të gjithë mund të paguajnë” kostot e larta të kontrabandistëve të njerëzve, shton ai.
Mes tyre, shoferi i Uber, Elías Padilla.
Duke punuar shumë dhe duke shitur sende personale për të mbledhur fondet, Elías thjesht nuk mund të përballojë rrezikun e deportimit menjëherë pas mbërritjes në SHBA.
Edhe pse e di që shanset e tij për t’u vendosur me sukses në SHBA janë zvogëluar nën presidencën e Trump, Elías thotë se nuk ka shumë zgjedhje veçse të presë – që të kalojë ose vala aktuale e bastisjeve të ICE-së ose e gjithë presidenca e Trump.
Ai shton se emigrantët e Amerikës Qendrore kanë parë të gjitha llojet e politikave të ashpra kundër tyre gjatë viteve – si nga qeveritë rajonale ashtu edhe nga Uashingtoni. Me perspektivën ekonomike në Honduras ende të zymtë, Elías mendon se ka pak gjëra që mund t’i mbajnë njerëzit prapa për një kohë të gjatë. Madje as masat aktuale të ashpra.
“Trump vetëm sa i ka shtyrë planet e mia,” këmbëngul ai. “Jo i ka anuluar ato.”
