Bota
Një kronologji ngjarjesh – momentet kyçe që çuan në përshkallëzimin e konfliktit midis Izraelit dhe fqinjëve të tij rajonalë
Frika për shpërthimin e një lufte të madhe rajonale është rritur pasi Izraeli premtoi t’i përgjigjet breshërisë së raketave të Iranit të lëshuar të martën mbrëma.
Kryeministri i Izraelit, Benjamin Netanyahu paralajmëroi Teheranin se kishte “bërë një gabim të madh”.
Irani tha se rreth 180 raketa balistike u hodhën në Izrael në përgjigje të vrasjeve izraelite të udhëheqësve të lartë të Hamasit, Hezbollahut dhe Korpusit të Gardës Revolucionare Islamike (IRGC).
Një ditë më parë, Izraeli tha se kishte nisur një ofensivë tokësore në Libanin jugor, megjithëse Hezbollahu mohoi që ushtarët izraelitë të kishin kaluar kufirin.
Por, si u zgjerua deri në këtë pikë një luftë që filloi në Izrael dhe Gaza pothuajse një vit më parë, kur luftëtarët e Hamasit sulmuan Izraelin dhe Izraeli filloi fushatën e tij shkatërruese ushtarake në enklavën e rrethuar?
Më poshtë ua sjellim një kronologji ngjarjesh që kanë çuar në këtë përshkallëzim të fundit në konfliktin midis Izraelit dhe fqinjëve të tij rajonalë:
8 tetor 2023 – Hezbollahu dhe Izraeli fillojnë shkëmbimin e zjarrit
Izraeli dhe grupi i armatosur libanez, Hezbollah, filluan shkëmbimin e zjarrit përtej kufirit Liban-Izrael një ditë pas sulmeve të udhëhequra nga Hamasi në Izraelin jugor, në të cilat 1,139 njerëz u vranë dhe më shumë se 200 u zunë robër, dhe Izraeli filloi hakmarrjen e tij në Rripin e Gazës që ka vazhduar për gati një vit.
Lufta në Gaza deri më tani ka vrarë më shumë se 41,000 palestinezë, shumica e tyre gra dhe fëmijë.
Më 8 tetor, Hezbollah tha se lëshoi raketa të drejtuara dhe artileri në tri pika ushtarake në Fermat Shebaa, një rajon kufitar, “në solidaritet” me palestinezët, shkruan Al Jazeera.
Fermat Shebaa, që pretendohen nga Libani, u pushtuan nga Izraeli gjatë Luftës Gjashtë Ditore të vitit 1967.
Ushtria izraelite tha se gjuajti me artileri përsëri në një zonë të Libanit nga ku ishte nisur zjarr ndërkufitar me predha.
Që atëherë, zjarri ndërkufitar ka vazhduar pothuajse çdo ditë.
Hezbollahu, i krijuar në vitin 1982 për të luftuar pushtimin e Libanit jugor nga Izraeli, thotë se do të ndalojë së sulmuari Izraelin sapo të ndalojë sulmi izraelit në Gaza.
Nga 7 tetori 2023, deri më 6 shtator 2024, nga 7,845 sulme të shkëmbyera midis dy forcave, rreth 82 për qind janë kryer nga forcat izraelite, sipas Të dhënave të Vendndodhjes dhe Ngjarjeve të Konfliktit të Armatosur (ACLED).
Të paktën 646 njerëz në Liban u vranë në atë periudhë në sulmet izraelite.
Hezbollahu dhe grupe të tjera të armatosura ishin përgjegjës për 1768 sulme që vranë të paktën 32 izraelitë.
1 prill 2024 – Izraeli godet konsullatën iraniane në Damask, Siri
Konsullata e Iranit në Damask u shkatërrua në një sulm me raketa izraelite që rezultoi në vrasjen e 13 personave, duke përfshirë komandantin e lartë të IRGC-së, gjeneral-major Mohammad Reza Zahedi dhe zëvendësin e tij.
Izraeli ka shënjestruar prej kohësh instalimet ushtarake të Iranit në Siri, por ky sulm shënoi herën e parë që kishte shënjestruar vetë kompleksin diplomatik. Irani u zotua të përgjigjet.
13 prill 2024 – Irani lëshon 300 raketa, drone drejt Izraelit
Gati dy javë pas sulmit vdekjeprurës në konsullatën iraniane në Siri, Irani lëshoi një breshëri raketash dhe dronësh që synonin Izraelin.
Kjo ishte hera e parë që Irani kishte lëshuar raketa direkt në territorin izraelit.
Megjithatë, shumica e predhave “u kapën” jashtë kufijve të vendit me ndihmën e Shteteve të Bashkuara, Mbretërisë së Bashkuar dhe Francës, sipas ushtrisë izraelite.
Jordania ndihmoi gjithashtu për të rrëzuar disa raketa që po kalonin nëpër hapësirën ajrore të saj.
Një vajzë shtatëvjeçare në Izrael u plagos rëndë nga pjesët e raketave nga sulmi, ndërsa të tjera pësuan lëndime të lehta.
Sulmi ajror i Iranit zgjati pesë orë, sipas zyrtarëve amerikanë.
31 korrik 2024 – vrasja e Ismail Haniyeh
Shefi politik i Hamasit, Ismail Haniyeh u vra në kryeqytetin e Iranit, Teheran, në orët e para të së mërkurës, 31 korrik, kur një sulm ajror goditi ndërtesën në të cilën ai po qëndronte.
Hamasi dhe Irani fajësuan Izraelin për atentatin, i cili ndodhi vetëm disa orë pasi Izraeli shënjestroi një komandant të lartë të Hezbollahut në Bejrut.
Haniyeh ishte në Teheran për të marrë pjesë në ceremoninë e inaugurimit të presidentit të Iranit Masoud Pezeshkian një ditë më parë.
Krahu i armatosur i Hamasit, Brigadat Qassam, tha se vrasja e Haniyeh e kishte çuar luftën me Izraelin në një “nivele të reja” dhe paralajmëroi për “pasoja të mëdha për të gjithë rajonin”.
Udhëheqësi suprem i Iranit, Ajatollah Ali Khamenei premtoi “ndëshkim të ashpër”, përcjell Telegrafi.
23-27 shtator 2024 – Izraeli vret më shumë se 700 njerëz në Liban
Më 23 shtator, ushtria izraelite tha se kishte nisur më shumë se 650 sulme ajrore në rreth 1600 objektiva të Hezbollahut në të gjithë Libanin.
Sulmet goditën pjesën më të madhe të vendit – nga Bint Jbeil dhe Aitaroun në jug, deri në veri deri në Baalbek në Luginën Bekaa.
Në vetëm katër ditë, nga 23 shtatori deri më 27 shtator, forcat izraelite vranë më shumë se 700 libanezë në sulmet ajrore të kryera në të gjithë Libanin.
Në mesin e të vrarëve ishin 50 fëmijë dhe 94 gra.
Hassan Nasrallah, lideri 32-vjeçar i Hezbollahut, u konfirmua gjithashtu se ishte vrarë.
Ushtria izraelite e mori përsipër atentatin, i cili ndodhi gjatë një sulmi masiv në një periferi të banimit të Bejrutit duke përdorur 85 bomba të ashtuquajtura “shkatërrues bunkerësh “, sipas raporteve të mediave izraelite.
Përdorimi i bombave të tilla në zona të banuara është i ndaluar nga Konventa e Gjenevës.
Të paktën 1,835 libanezë u plagosën nga sulmet, tha Ministria e Shëndetit Publik të Libanit.
Më 24 shtator, Hezbollahu u kundërpërgjigj me një sulm ajror me drone që synonin bazën detare të Izraelit Atlit në jug të Haifës.
Sulmet nga Izraeli kanë vazhduar, duke çuar në zhvendosjen e të paktën një milion libanezëve, sipas Zyrës së Kombeve të Bashkuara për Koordinimin e Çështjeve Humanitare (OCHA).
Shumica (90 për qind) e zhvendosjeve ndodhën në javën para 1 tetorit, me shumë njerëz të detyruar të flenë jashtë në rrugë, plazhe dhe në parqe ose në makinat e tyre.
Si është përshkallëzuar konflikti në këtë nivel?
Trita Parsi, nënkryetare ekzekutive e Institutit Quincy në Uashington, DC, tha se nëse do të kishte pasur “një përpjekje reale” për një armëpushim në Gaza herët, “ne nuk do të ishim në këtë situatë tani”.
“Gjëja kryesore që çoi në këtë përshkallëzim është se qëndrimi i SHBA-së ka qenë të përpiqet të pengojë Iranin dhe cilindo nga përfaqësuesit e tij, ose ndonjë nga partnerët e tij në rajon nga hakmarrja kundër Izraelit, por nuk ka bërë asgjë për të penguar Izraelin”, tha Parsi për Al Jazeera.
“Nëse Biden do të kishte bërë presion mbi Izraelin që të mos përshkallëzohej, atëherë përpjekjet e tij për të ndaluar të tjerët të përshkallëzoheshin do të ishin më të suksesshme. Në vend të kësaj, ai vendosi të mundësojë përshkallëzimin izraelit dhe ta mbrojë atë”.
Policia holandeze njoftoi të enjten se gjatë festimeve të natës së Vitit të Ri është përballur me një valë dhune të paprecedentë. Oficerët e rendit u sulmuan me fishekzjarre dhe mjete shpërthyese, ndërsa incidente të shumta u regjistruan në qytete të ndryshme të vendit, duke përfshirë sulme ndaj policisë dhe zjarrfikësve.
Sipas BBC, në Amsterdam u përfshi nga flakët kisha historike Vondelkerk, e ndërtuar në vitin 1872 dhe e vendosur pranë parkut Vondelpark. Zjarri shpërtheu në orët e para të Vitit të Ri, duke shkaktuar shembjen e kullës 50 metra të lartë dhe dëmtime të rënda në çati. Autoritetet bëjnë të ditur se, megjithë dëmet, struktura e kishës pritet të mbetet e qëndrueshme.
Mediat lokale raportuan për dy viktima në Holandë si pasojë e incidenteve me fishekzjarre: një 17-vjeçar nga Nijmegen dhe një burrë 38-vjeçar nga Aalsmeer. Ndërkohë, në Rotterdam, spitali i specializuar për sëmundjet e syrit trajtoi 14 persona me lëndime të rënda okulare, mes tyre 10 të mitur, dhe dy pacientë iu nënshtruan ndërhyrjeve kirurgjikale.
Ngjarje të rënda u shënuan edhe në Gjermani, ku policia e qytetit Bielefeld konfirmoi se dy të rinj 18-vjeçarë humbën jetën pasi përdorën fishekzjarre të prodhuara artizanalisht.
Në qytetin jugor holandez Breda, forcat e policisë u sulmuan me bomba benzine. Kryetarja e Unionit të Policisë, Nine Kooiman, deklaroi se edhe vetë është goditur me fishekzjarre dhe eksplozivë gjatë shërbimit në Amsterdam, duke e cilësuar situatën si jashtëzakonisht të dhunshme dhe të paprecedentë.
Sipas Shoqatës Holandeze të Piroteknikës, shpenzimet për fishekzjarre këtë vit arritën në 129 milionë euro, shifër rekord. Autoritetet kanë bërë të ditur se ndalimi i fishekzjarreve jozyrtare pritet të hyjë në fuqi në vitin 2026.
Një shpërthim në një bar të quajtur Le Constellation në një bar skish në Zvicër, ka shkaktuar dhjetëra të vdekur dhe rreth 100 të plagosur, disa prej të cilëve janë në gjendje kritike.
Autoritetet po hetojnë për shkakun e zjarrit, i cili shpërtheu rreth orës 01:30.
Zjarri ka përfshirë një pjesë të madhe të lokalit dhe ka shkaktuar panik mes klientëve dhe punonjësve. Policia ka njoftuar se pas shpërthimit ka pasur shumë viktima, dhe disa kombësi janë të përfshira në këtë tragjedi.
Përhapja e zjarrit ka qenë e shpejtë dhe ka vështirësuar mundësitë e evakuimit. Dëshmitarët kanë raportuar për shpërthime të forta dhe shpërndarje të tymit të dendur.
Shkaku i zjarrit nuk është i qartë, por autoritetet fillimisht spekuluan për një shpërthim, ndërsa prokurori lokal ka theksuar se nuk ka dyshim që ky mund të jetë një akt i qëllimshëm.
Autoritetet zvicerane janë duke zhvilluar hetime për të zbuluar shkaqet e ngjarjes dhe për të identifikuar të gjithë viktimat dhe të plagosurit.
Një zjarr shkatërrimtar gjatë natës së Vitit të Ri në barin “Le Constellation” në restorant luksoz të skive Crans-Montana ka shkaktuar të paktën 47 viktima dhe 115 të plagosur, ndër të cilët janë edhe shumë shtetas italianë, disa prej të cilëve rezultojnë të zhdukur.
Shumica e të lënduarve janë të rinj, në moshat 16-26 vjeç.
Si shenjë nderimi për viktimat dhe solidariteti me familjet e tyre, qeveria zvicerane ka shpallur pesë ditë zie kombëtare, një vendim i jashtëzakonshëm për një tragjedi të këtij shkalle në vend.
Presidenti i Konfederatës Helvetike, Guy Parmelin, vizitoi vendin e ngjarjes dhe e cilësoi zjarrin si “një nga tragjeditë më të rënda që Zvicra ka përjetuar ndonjëherë”.
Ai premtoi se autoritetet do të bëjnë gjithçka për të zbardhur rrethanat e ngjarjes dhe për të parandaluar ngjarje të ngjashme në të ardhmen.
“Lutjet dhe mendimet tona janë me të gjithë të prekurit nga kjo tragjedi. Zvicra do të qëndrojë e bashkuar për të kuptuar se çfarë ka ndodhur dhe për të shmangur përsëritjen e një tragjedie të tillë”, tha Parmelin.
Ministri i Jashtëm italian, Antonio Tajani, konfirmoi se 12-15 shtetas italianë janë të shtruar në spitalet zvicerane, disa në gjendje të rëndë, ndërsa 16 italianë rezultojnë të zhdukur. Tre të plagosur rëndë do të transferohen në Milano për trajtim.
Komuniteti lokal ka vendosur lule dhe mesazhe ngushëllimi, ndërsa aktivitetet festive për Vitin e Ri janë anuluar.
Autoritetet paralajmërojnë se procesi i identifikimit të viktimave dhe trajtimi i të plagosurve do të zgjasë javë, ndërsa pesë ditët e zie janë një shenjë respekti dhe reflektimi kombëtar.
Aksident në aksin Peqin–Rrogozhinë, tre të plagosur dërgohen në spital
Aksident i fortë në Lushnjë, përfshihet familja me katër persona, makina u rrotullua disa herë
Qipro merr presidencën e BE-së, 2026-ta vit vendimtar për Shqipërinë
Çfarë është depresioni i Janarit dhe si ta trajtojmë?
Përgjaket 2026, 3 të rinj humbin jetën në një aksident tragjik në Tepelenë
Hyn në fuqi “paqja fiskale”, falen detyrimet tatimore e doganorë për bizneset
Nga sot paga minimale 50 mijë lekë, hyri në fuqi edhe rritja e pensioneve, afro 760 mijë përfitues
Kaos dhe dhunë në Holandë gjatë Vitit të Ri, viktima dhe të plagosur nga fishekzjarret
Dhjetëra njerëz të vdekur nga shpërthimi në Zvicër (video momentit te shperthimit)
Shenjat e zodiakut që bëhen më të bukura ndërsa plaken
Zakonet e vitit të ri nëpër botë, pse rumunët vishen si arinj dhe danezët thyejnë pjatat?
Tragjedia me 47 viktima, qeveria zvicerane shpall pesë ditë zije
Zohran Mamdani merr zyrtarisht postin si kryebashkiak i New Yorkut
Papa Leoni XIV nis Vitin e Ri me meshë solemne
Sigurimi i automjeteve/ Nga 2026 hyn në fuqi historiku i aksidenteve, sa do paguajnë qytetarët
“Wizz Air” le në mëshirë të fatit pasagjerët e linjës Londër-Tiranë
FOTO/ Nëna me dy fëmijët humbën jetën në një zjarr tragjik në Angli
U kap me kokainë me vlerë 230 mijë euro, shqiptari: Mos më dënoni, më lejoni të kthehem në Shqipëri
Shqiptari në Britani shpëton nga deportimi pasi “partnerja nuk i flet shqip”
Vizitorët, tarifë për të hyrë në Britani – Shtetasit që udhëtojnë pa viza duhet të aplikojnë për autorizim
Rrëzohet aeroplani në Britani, alarm në aeroportin Southend në Londër
Ish-kampioni i botës në boks Anthony Joshua plagoset në një aksident automobilistik në Nigeri, dy persona humbin jetën
Bllokohet hekurudha Angli-BE/ Probleme me energjinë elektrike, pezullohen udhëtimet për mijëra pasagjerë
Hetimet për atentatin e Rinasit, burime: Autorët pasi dogjën mjetin që përdorën në krim u larguan me ambulancë
Ironia e një dosje sekrete në Harvard: Amerikanë mbroni Trashëgiminë Ilire, Shqiptarët pas ’90-s e shkatërruan …
Bashkimi me euron do të kishte mbuluar koston e NHS-së
Mijëra vetë të ekspozuar ndaj fruthit, alarm në një prej aeroporteve më të ngarkuar në botë
Britania marrëveshje me Angolën dhe Namibinë për kthimin e emigrantëve
Emigrantët kthehen, por Shqipëria nuk i mban
Këta janë 10 kandidatët më të votuar në Vetëvendosjes
-
Albania1 day ago“Wizz Air” le në mëshirë të fatit pasagjerët e linjës Londër-Tiranë
-
UK4 days agoFOTO/ Nëna me dy fëmijët humbën jetën në një zjarr tragjik në Angli
-
Albania4 days agoU kap me kokainë me vlerë 230 mijë euro, shqiptari: Mos më dënoni, më lejoni të kthehem në Shqipëri
-
Albania5 days ago
Shqiptari në Britani shpëton nga deportimi pasi “partnerja nuk i flet shqip”
-
UK1 day agoVizitorët, tarifë për të hyrë në Britani – Shtetasit që udhëtojnë pa viza duhet të aplikojnë për autorizim
-
UK5 days ago
Rrëzohet aeroplani në Britani, alarm në aeroportin Southend në Londër
-
Sports3 days agoIsh-kampioni i botës në boks Anthony Joshua plagoset në një aksident automobilistik në Nigeri, dy persona humbin jetën
-
UK2 days agoBllokohet hekurudha Angli-BE/ Probleme me energjinë elektrike, pezullohen udhëtimet për mijëra pasagjerë