Balendra Shah dhe partia e tij, Rastriya Swatantra Party, kanë fituar bindshëm zgjedhjet në Nepal — të parat që zhvillohen që nga protestat e vitit të kaluar të udhëhequra nga të rinjtë, të cilat rrëzuan qeverinë e atëhershme.
RSP mori 182 mandate në rezultatin përfundimtar — vetëm dy vende më pak nga shumica e cilësuar prej dy të tretash në dhomën e ulët të parlamentit. Megjithatë, kjo është fitorja më e madhe e një partie të vetme në Nepal në dekada.
Nepali Congress doli në vendin e dytë me 38 mandate, ndërsa Communist Party of Nepal (Unified Marxist–Leninist) (CPN-UML) u rendit e treta me 25 mandate. Pjesëmarrja në votime ishte rreth 60% e afro 19 milionë votuesve me të drejtë vote.
Rezultati e vendos Balendra Shah, një reper që u kthye në politikan, në rrugë për t’u bërë udhëheqësi i ardhshëm i vendit. Pritet që formimi i qeverisë së re të zgjasë të paktën një javë.
Fitorja përbën një kthesë të jashtëzakonshme për RSP-në, e cila u themelua vetëm në vitin 2022 dhe në zgjedhjet e po atij viti kishte dalë në vendin e katërt. Vetë Shah, ashtu si edhe partia që iu bashkua vetëm së fundmi, konsiderohet politikisht i paprovuar — përvoja e tij e vetme deri tani ka qenë si kryetar bashkie i kryeqytetit, Kathmandu.
Fitorja është edhe më domethënëse sepse sistemi politik i përzier i Nepalit — që kombinon sistemin mazhoritar me një raund dhe përfaqësimin proporcional — është projektuar matematikisht pikërisht për të penguar dominimin e një partie të vetme.
Rezultati i zgjedhjeve pasqyron një dëshirë të fortë për ndryshim, e cila u shfaq gjatë fushatës zgjedhore, ku partitë u përpoqën të tërhiqnin votuesit e rinj duke premtuar zgjidhje për probleme si:
papunësia
stagnimi ekonomik
pabarazia sociale.
Këto janë të njëjtat probleme që çuan në protestat e vitit të kaluar të udhëhequra nga të rinjtë, të cilat fillimisht shpërthyen kundër një ndalimi të rrjeteve sociale, por më pas u përshkallëzuan.
Protestuesit kritikuan sistemin politik të Nepalit dhe simbolikën e pabarazisë së klasave, duke përmendur edhe fenomenin e “nepo babies” — fëmijët e politikanëve të vendit që përfitojnë nga lidhjet familjare.
Në protestat u vranë gjithsej 77 persona, dhe një hetim i BBC zbuloi se shefi i policisë së vendit kishte dhënë urdhër për përdorimin e forcës vdekjeprurëse kundër mijëra protestuesve të paarmatosur.
Demonstratat përfundimisht çuan në rrëzimin nga pushteti të liderit të atëhershëm, KP Sharma Oli. Megjithatë, ai vendosi të kandidojë përsëri për postin e kryeministrit, duke shprehur besim se do të rizgjidhej.
Jo vetëm që partia e tij, Communist Party of Nepal (Unified Marxist–Leninist), përfundoi në vendin e tretë, por vetë Oli u mund bindshëm nga Balendra Shah në zonën zgjedhore Jhapa-5, që më parë konsiderohej bastion i tij politik për politikanin 74-vjeçar.
Edhe Gagan Thapa, lideri i ri i Nepali Congress — partia më e vjetër demokratike e vendit — humbi mandatin e tij, pasi u mund nga një kandidat i Rastriya Swatantra Party./BBC
