Presidentja e Kosovës Vjosa Osmani ka mirëpritur procesin e nisjes së zhbllokimit të ngërçit politik me zgjedhjen e kreut të ri të Kuvendit dhe që ky proces të përmbyllet sa më parë, në përputhje me Kushtetutën.
Osmani i ka uruar punë të mbarë kryeparlamentarit Dimal Basha dhe nënkryetarëve të zgjedhur: Albulena Haxhiu (VV), Vlora Çitaku (PDK), Kujtim Shala (LDK) dhe Emilija Redžepi (nga komunitetet joshumicë joserbe).
“Presidentja shpreson që sa më parë, e në përputhje me procedurat kushtetuese, Kuvendi të votojë edhe Qeverinë e re të dalë nga vullneti i qytetarëve nga zgjedhjet e 9 shkurtit”, thuhet në njoftimin e Presidencës.
Më herët, ditën e sotme, Kuvendi i Kosovës shënoi një hap të rëndësishëm në zhbllokimin e ngërçit politik që zgjati për gati 7 muaj pas zgjedhjeve parlamentare të 9 shkurtit të këtij viti.
Pas më shumë se 50 përpjekjeve të dështuara për zgjedhjen e kryetarit të Kuvendit, deputetët zgjodhën Dimal Bashën nga Lëvizja Vetëvendosje (VV) si kryeparlamentar të ri me 73 vota pro, duke përfshirë mbështetjen e disa deputetëve nga Partia Demokratike e Kosovës (PDK) dhe Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës (AAK). Kjo zgjedhje shënon fundin e një bllokade legjislative që ka penguar formimin e qeverisë së re dhe ka bllokuar mbi 700 milionë euro fonde ndërkombëtare.
Megjithatë, procesi i zgjedhjes së nënkryetarit të pestë, i cili sipas Kushtetutës i takon komunitetit serb, hasi në pengesa të mëdha.
Lista Serbe, e cila ka 9 mandate në Kuvend, këmbënguli në kandidaturën e Sllavko Simiçit, i cili dështoi të marrë votat e nevojshme pas tri përpjekjeve, për shkak të kufizimeve kushtetuese që ndalon ripropozimin e një kandidati më shumë se tri herë.
Pas refuzimit të Listës Serbe për të propozuar një kandidat tjetër, Kuvendi kaloi në procedurën e shortit, sipas Rregullores së Kuvendit dhe aktgjykimit të Gjykatës Kushtetuese.
Në procedurën e shortit, u tërhoqën emrat e tre deputetëve të Listës Serbe: Verica Çeraniç, Stefan Kovaçeviç dhe Liljana Stefanoviç.
Çeraniç dhe Kovaçeviç nuk morën votat e mjaftueshme (Çeraniç: 0 vota pro, 51 kundër, 20 abstenime; Kovaçeviç: 0 vota pro, 48 kundër, 19 abstenime), ndërsa Stefanoviç refuzoi të kandidojë.
Më pas, në short u tërhoq emri i Nenad Rashiçit, deputet nga Partia për Liri, Drejtësi dhe Mbijetesë, por edhe ai nuk arriti të sigurojë shumicën e nevojshme, duke marrë vetëm 55 vota pro, 1 kundër dhe 17 abstenime nga 95 deputetë të pranishëm.
Për shkak të këtij ngërçi, kryeparlamentari Dimal Basha, në përpjekje për të ruajtur frymën e bashkëpunimit, ndërpreu seancën konstituive dhe caktoi vazhdimin e saj për të enjten, më 28 gusht 2025, në orën 11:00.
Zgjedhja e Bashës erdhi pas presionit të Gjykatës Kushtetuese, e cila më 26 qershor dhe 8 gusht 2025 urdhëroi deputetët të përfundonin konstituimin e Kuvendit brenda 30 ditëve.
Mospajtimet politike dhe refuzimi i partive opozitare, sidomos Lidhjes Demokratike të Kosovës (LDK), për të mbështetur kandidatët e VV-së, kishin zgjatur bllokadën.
LDK, e udhëhequr nga Lumir Abdixhiku, votoi kundër Bashës, duke e quajtur zgjedhjen e tij “një triumf të injorancës dhe një gabim i pafalshëm”. Ndërsa PDK dhe AAK ofruan mbështetje taktike për të shmangur zgjedhjet e parakohshme, ato kritikuan qasjen e VV-së dhe Albin Kurtit për tensione të shtuara me komunitetin serb dhe pengesa në dialogun me Serbinë.
Presidentja Osmani shprehu shpresën që Kuvendi të votojë sa më shpejt qeverinë e re, e cila do të reflektojë vullnetin e qytetarëve të shprehur në zgjedhjet e shkurtit.
Sipas Kushtetutës, kryeministri Albin Kurti, kreu i Vetëvendosjes ka tani dy javë për të formuar një koalicion qeverisës, duke përfshirë partitë e pakicave jo-shqiptare.
Nëse kjo dështon, mandati për formimin e qeverisë mund t’i kalojë një partie tjetër, dhe në rast të dështimit të mëtejshëm, vendi mund të shkojë në zgjedhje të reja të parakohshme.
