Mijëra njerëz në Groenlandë dhe Danimarkë kanë protestuar kundër planeve të Presidentit të SHBA-së, Donald Trump, për të marrë Groenlandën, një territor autonom danez.
Demonstrata u mbajtën në qytete daneze, përfshirë kryeqytetin, Kopenhagen, si dhe në kryeqytetin e Groenlandës, Nuuk.
Tubimet përkojnë me një vizitë në Kopenhagen nga një delegacion nga Kongresi i SHBA-së. Udhëheqësi i tij, senatori demokrat Chris Coons, e përshkroi retorikën e zotit Trump si “jo konstruktive”.
Trump nuk e ka përjashtuar marrjen me forcë të Grenlandës, të cilën ai këmbëngul se është kritike për sigurinë kombëtare të Amerikës – dhe tani ka njoftuar se do të vendosë tarifa për vendet evropiane që janë kundër planit të tij.
Mallrat nga Danimarka, Norvegjia, Suedia, Franca, Gjermania, Mbretëria e Bashkuar, Holanda dhe Finlanda do t’i nënshtrohen një tarife prej 10% të SHBA-së nga 1 shkurti, shkroi ai në platformën e tij Truth Social të shtunën.
Duke i akuzuar këto vende se po luajnë “një lojë shumë të rrezikshme”, ai tha se tarifat do të rriten në 25% më 1 qershor “derisa të arrihet një marrëveshje për blerjen e plotë dhe totale të Grenlandës”.
Groenlanda është pak e populluar, por e pasur me burime dhe vendndodhja e saj midis Amerikës së Veriut dhe Arktikut e bën atë të pozicionuar mirë për sistemet e paralajmërimit të hershëm në rast të sulmeve me raketa dhe për monitorimin e anijeve në rajon.
Trump më parë ka thënë se Uashingtoni do ta merrte territorin “në mënyrën e lehtë” ose “në mënyrën e vështirë” – një referencë e dukshme për blerjen e ishullit ose marrjen e tij me forcë.
Në Kopenhagë të shtunën, u mbajtën pankarta me mbishkrimin: “Larg duart nga Groenlanda” dhe “Groenlanda për groenlandezët”.
“Është shumë e rëndësishme që të qëndrojmë së bashku dhe të tregojmë se Groenlanda nuk është në shitje dhe nuk do të donim të ishim amerikanë ose të aneksoheshim nga SHBA-ja”, tha politikani groenlandez Erik Jensen për agjencinë e lajmeve Reuters.
Protestat e së shtunës organizohen nga OJQ-të e Groenlandës dhe Danimarkës. “Ne kërkojmë respekt për Mbretërinë Daneze dhe për të drejtën e Groenlandës për vetëvendosje”, tha Camilla Siezing, kryetare e Inuitëve, një grup ombrellë i shoqatave të Groenlandës.
Në Nuuk, kryeministri i Groenlandës, Jens-Frederik Nielsen, iu bashkua protestuesve që mbanin pankarta ku shkruhej “Groenlanda nuk është në shitje” dhe “ne e formësojmë të ardhmen tonë”, ndërsa ata u drejtuan drejt konsullatës amerikane.
Sondazhet e opinionit tregojnë se 85% e banorëve të Groenlandës kundërshtojnë bashkimin e territorit me SHBA-në.
Vende të tjera evropiane kanë mbështetur Danimarkën, duke argumentuar se siguria e rajonit të Arktikut duhet të jetë një përgjegjësi e përbashkët e NATO-s.
Franca, Gjermania, Suedia, Norvegjia, Finlanda, Holanda dhe Mbretëria e Bashkuar kanë dërguar një numër të vogël trupash në Grenlandë në një të ashtuquajtur mision zbulimi.
Shumë në SHBA kanë shprehur skepticizëm në lidhje me blerjen e Groenlandës. Shumica e delegacionit të Kongresit që viziton Danimarkën janë demokratë, por ekipi prej 11 anëtarësh përfshin edhe republikanë të moderuar.
“Ka arsye legjitime për ne që të shqyrtojmë mënyra për të investuar më mirë në sigurinë e Arktikut në përgjithësi, si në Arktikun Amerikan ashtu edhe tek partnerët tanë të NATO-s”, tha Coons.
Por ambasadori i SHBA-së në OKB, Mike Waltz, tha se jeta e banorëve të Groenlandës do të ishte “më e sigurt, më e fortë dhe më e begatë nën ombrellën e Shteteve të Bashkuara”.
Ai i tha Fox News se Danimarka “thjesht nuk ka burimet ose kapacitetin për të bërë atë që duhet bërë në rajonin verior”.
