Vetëm disa javë më parë, nga rrëzë të maleve Dezi Freeman ishte zhdukur muaj më parë, policia i tha botës se besonte “fuqimisht” se njeriu më i kërkuar i Australisë ishte i vdekur.
Teoricieni i njohur i konspiracionit dhe i vetëshpalluri “qytetar sovran” ishte arratisur në një zonë të dendur me shkurre pranë qytetit të vogël viktorian të Porepunkah në gusht, menjëherë pasi qëlloi dhe vrau dy oficerë policie që kishin ardhur për të kontrolluar shtëpinë e tij në lidhje me veprat penale historike të abuzimit seksual me fëmijë.
Por të hënën në mëngjes, Australia u zgjua me lajmin se Freeman ishte gjetur gjallë pas një prej kërkimeve më të mëdha në historinë australiane – vetëm për t’u vrarë në një përleshje në një fermë të largët ku ai kishte ngritur kampin.
Vdekja e tij ka sjellë një lloj mbylljeje për disa nga të prekurit, ka nxjerrë në pah ndjenja të ndërlikuara tek të tjerët dhe ka ngritur shumë pyetje.
Jo më pak ndër to: ku i kishte kaluar Freeman shtatë muajt e fundit – dhe a kishte ndihmë?
Bastisja para agimit trondit qytetin
Policia kishte kaluar të paktën 24 orë duke vëzhguar kampingun e rrënuar në një pronë në Tholologolong, një qytet pranë kufirit Viktoria/Uellsi i Ri Jugor, përpara se t’i bënte thirrje Freeman – emri i vërtetë Desmond Filby – të dorëzohej.
“Ne i dhamë çdo mundësi për të dalë në paqe dhe të sigurt. Ai nuk e zgjodhi këtë mundësi,” tha Shefi i Policisë së Viktorias, Mike Bush.
Pas tre orësh, Freeman doli nga një nga tre kontejnerët e vjetër të transportit në kamp rreth orës 8:30 me kohën lokale (22:30 të dielën sipas orës BST), duke mbajtur një armë të vjedhur nga oficerët e vrarë. Ai u qëllua nga disa snajperë policie njëkohësisht, raportuan mediat lokale, duke cituar burime policore.
Ishte një tronditje për vendasit – përfshirë fermerin e moshuar që zotëron tokën, sipas familjes së tij.
Richard Sutherland ka qenë në Tasmani prej muajsh, tha vëllai dhe fqinji i tij Neil Sutherland, dhe ai sigurisht nuk e njihte Freemanin dhe as nuk simpatizonte bindjet e tij.
Megjithatë, kohët e fundit në Tholologolong dhe rrethinat e tij u shfaqën një numër i vogël tabelash rrugore me grafiti me emrin e Freeman – diçka që Janice Newnham i tha BBC-së se e kishte menduar si “shaka e dikujt për 1 Prillin”.
Fermeri vendas i bagëtive është ende skeptik nëse vendasit në qytetin 22 mund ta kenë ditur se ku fshihej Freeman.
“Forma kryesore e aktivitetit shoqëror është të shkosh në pub, në dyqan ose në një ndeshje futbolli – duket se të gjithë e dinë çfarë po bëjnë të tjerët”, thotë ajo.
Si e gjeti policia Freemanin?
Kur Freeman u zhduk për herë të parë, u kushtua shumë vëmendje aftësive të tij si bushman. Miqtë dhe vendasit thanë se ai i njihte malet si në dorë dhe ishte i aftë të mbijetonte jashtë rrjetit.
Kjo ishte një nga arsyet pse policia luftoi për ta gjetur atë pas të shtënave, thotë Dr. Vincent Hurley, një ish-negociator i pengjeve të policisë, i cili tani jep mësim mbi policimin në Universitetin Macquarie.
“Nëse ky krim do të ndodhte në qytet, ai do të linte gjurmën e tij elektronike kudo”, shpjegon Hurley, sepse telefonat celularë, udhëtimet me makinë dhe autobus, si dhe bankomatet mund të gjurmohen lehtësisht, duke përfshirë edhe përdorimin e teknologjive më të reja si njohja e fytyrës.
Por “nuk kishte një mënyrë të lehtë për ta gjetur, sepse atyre thjesht iu desh të shkonin ta kërkonin nëpër shkurre”, thotë Hurley.
“Dhe kjo është mjaft, mjaft e rrallë.”
Rasti më i fundit i ngjashëm, thotë ai, ishte Malcolm Naden, i cili u kap në Uellsin e Ri Jugor në vitin 2012 pas gati shtatë vitesh në arrati.
Por, ndërsa Naden la pas vetes një sërë pronash të grabitura dhe kampesh të improvizuara – përfshirë një kopsht zoologjik – nuk kishte asnjë gjurmë të Freeman.
Policia është e bindur se ai kishte ndihmë për të qëndruar larg radarëve të tyre.
“Jemi të etur të mësojmë se kush, nëse ka pasur ndonjë – por dyshojmë se disa – e kanë ndihmuar atë të largohet nga Porepunkah… nëse dikush ka qenë bashkëpunëtor, do të mbahet përgjegjës”, u tha Bush gazetarëve.
Ndërsa teorikisht është e mundur të ecësh 150 km (93 milje) nga Porepunkah në Tholologolong, policia mendon se kjo nuk ka gjasa. Terreni malor është i thyer dhe i mbuluar nga shkurre të dendura. Me temperatura që variojnë nga nën zero në gusht deri në 40 gradë Celsius në muajt e verës, do të kishte qenë e vështirë edhe pa strehë.
Burime policore i kanë thënë medias lokale se mbërritja e Freeman duket se ka ndodhur së fundmi.
Zjarret e ashpra në shkurre përfshiu zonën në janar, duke rënë brenda një kilometri nga prona ku fshihej Freeman.
E gjithë zona ishte evakuuar dhe ishte mbushur me shërbime emergjente, ndërsa helikopterë fluturonin sipër, thotë Newnham.
“Ata ishin gjithashtu 40 gradë Celsius për ditë në zjarret në shkurre,” shton ajo, “kështu që do të kishte qenë shumë nxehtë brenda enës.”
Dhe fotografitë nga kampi, të publikuara nga mediat lokale, mbanin shenja se ai nuk e kishte kaluar kohën atje vetëm.
Sipas gazetës Sydney Morning Herald, e cila citoi burime të paidentifikuara policore në raportimin e saj, kishte kanale ajri rrotulluese të montuara së fundmi në kontejnerin e transportit, një punë që ka të ngjarë të kërkojë më shumë se një person. Kishte gjithashtu tre karrige kampingu të fotografuara pranë një kutie të hapur birre.
Familja e Freemanit i ka dënuar veprimet e tij dhe është vëzhguar nga afër nga policia gjatë kërkimit; gruaja e tij thuhet se u trondit nga lajmi i së hënës, pasi mendonte se ai ishte tashmë i vdekur.
Hurley është i bindur se kushdo që e ndihmoi atë ndante bindjet e tij si qytetarë sovranë, duke përfshirë edhe faktin se ata nuk i nënshtrohen autoritetit qeveritar.
“Asnjë person i arsyeshëm atje poshtë [në Porepunkah] nuk do ta kishte mbështetur atë, vetëm për shkak të natyrës së tmerrshme të krimit. Dhe… ai është paksa i vetmuar. Pra, do të kishte qenë dikush që ndante simpatitë e tij.”
Ai është gjithashtu i bindur se informacioni që e çoi policinë në vendstrehim nuk do të kishte ardhur nga kolegët e tij në lëvizjen qytetare sovrane. “Ata e urrejnë policinë dhe nuk do ta ndihmojnë atë.”
Në fund të fundit, Hurley thotë se beson që Freeman nuk do të dorëzohej kurrë: “Të kapej i gjallë, kjo do të ishte poshtërimi dhe tradhtia më e madhe për të si person. Gjatë kohës që ishte në liri, ai simbolikisht po i tregonte gishtin e mesëm policisë në të gjithë Australinë.”
Në një intervistë me radion Nova këtë javë, Bush la të kuptohej se disa nga këto pyetje mund të mbeten pa përgjigje për një kohë të gjatë.
Ai tha se është ende në fillimet e hetimit se kush mund ta ketë ndihmuar Freemanin.
Ai pranoi se policia kishte “marrë informacione” rreth vendit ku fshihej Freeman, por theksoi se “nuk mund të hyjmë në detaje se si”.
Askush nuk kishte kërkuar shpërblimin prej 1 milion dollarësh australianë (525,000 paund; 709,000 dollarë) për informacion në lidhje me të arratisurin, tha Bush, përpara se të theksonte se çdo gjë në lidhje me paratë dhe mënyrën se si policia e kishte gjetur Freeman ishte “absolutisht konfidenciale”.
Ai shtoi: “Jam mjaft i sigurt se nuk do t’i ndajmë kurrë ato detaje.”
