Presidentja Samia Suluhu Hassan është shpallur fituese e zgjedhjeve presidenciale të Tanzanisë, duke siguruar një mandat tjetër në detyrë mes ditëve të trazirave në të gjithë vendin.
Sipas komisionit zgjedhor, Samia fitoi 98% të votave, duke fituar pothuajse 32 milionë votat e hedhura në zgjedhjet e së mërkurës.
Vëzhguesit ndërkombëtarë kanë shprehur shqetësim për mungesën e transparencës dhe trazirat e përhapura që thuhet se kanë lënë qindra të vdekur dhe qindra të plagosur.
Ndërprerja e internetit në të gjithë vendin po e bën të vështirë verifikimin e numrit të të vdekurve. Qeveria është përpjekur të minimizojë shkallën e dhunës dhe autoritetet kanë zgjatur shtetrrethimin në një përpjekje për të shuar trazirat.
“Me anë të kësaj, shpall Samia Suluhu Hassan fituesen e zgjedhjeve presidenciale të partisë Chama Cha Mapinduzi (CCM),” tha Jacobs Mwambegele, kreu i komisionit zgjedhor, ndërsa shpalli rezultatet të shtunën në mëngjes.
Në arkipelagun gjysmë-autonom të Tanzanisë, Zanzibar – i cili zgjedh qeverinë dhe udhëheqësin e vet – Hussein Mwinyi i CCM-së, i cili është presidenti në detyrë, fitoi me gati 80% të votave.
Opozita në Zanzibar tha se kishte pasur “mashtrim masiv”, raportoi agjencia e lajmeve AP.
Protestat vazhduan të premten, ndërsa demonstruesit në qytetin portual të Dar es Salaam dhe qytete të tjera dolën në rrugë, duke grisur posterat e Samias dhe duke sulmuar policinë dhe qendrat e votimit, pavarësisht paralajmërimeve nga shefi i ushtrisë për t’i dhënë fund trazirave.
Demonstratat udhëhiqen kryesisht nga protestues të rinj, të cilët i kanë denoncuar zgjedhjet si të padrejta.
Ata akuzojnë qeverinë për minimin e demokracisë duke shtypur udhëheqësit kryesorë të opozitës – njëri është në burg dhe një tjetër u përjashtua për arsye teknike.
Një zëdhënës i partisë opozitare Chadema i tha të premten agjencisë së lajmeve AFP se “rreth 700” persona janë vrarë në përleshjet me forcat e sigurisë, ndërsa një burim diplomatik në Tanzani i tha BBC-së se kishte prova të besueshme se të paktën 500 persona kishin vdekur.
Ministri i Jashtëm Mahmoud Kombo Thabit e ka përshkruar dhunën si “disa incidente të izoluara këtu e atje” dhe tha se “forcat e sigurisë vepruan shumë shpejt dhe me vendosmëri për të adresuar situatën”.
Kishte dy pretendentë kryesorë të opozitës – Tundu Lissu, i cili po mbahet nën akuza për tradhti, të cilat ai i mohon, dhe Luhaga Mpina i partisë ACT-Wazalendo – por ai u përjashtua për shkak të detajeve teknike ligjore.
Gjashtëmbëdhjetë parti periferike, asnjëra prej të cilave historikisht nuk ka pasur mbështetje të konsiderueshme publike, u lejuan të kandidonin.
Partia në pushtet e Samias, CCM, ka dominuar politikën e vendit dhe nuk ka humbur kurrë zgjedhje që nga pavarësia.
Përpara zgjedhjeve, grupet e të drejtave të njeriut dënuan represionin qeveritar, me Amnesty International që përmendi një “valë terrori” që përfshinte zhdukje me forcë, tortura dhe vrasje pa gjyq të figurave të opozitës.
Qeveria i hodhi poshtë pretendimet dhe zyrtarët thanë se zgjedhjet do të ishin të lira dhe të ndershme.
Samia erdhi në detyrë në vitin 2021 si presidentja e parë femër e Tanzanisë pas vdekjes së Presidentit John Magufuli.
