BIRN ka zbuluar se të dhënat nga sistemi informues shtetëror për COVID-19 në Serbi tregojnë se në këtë vend kanë ndërruar jetë dy herë më shumë pacientë të infektuar sesa kanë raportuar autoritetet dhe qindra njerëz më shumë kanë rezultuar pozitiv për koronavirusin sesa raportohet zyrtarisht.
Në periudhën nga 19 marsi deri më 1 qershor të këtij viti, në Serbi vdiqën gjithsej 632 persona që kishin rezultuar pozitivë për COVID-19, dy herë më shumë sesa numri i lajmëruar zyrtarisht prej 244 vdekjesh në atë periudhë, ka mësuar BIRN duke analizuar të dhënat e marra nga sistemi informues shtetëror për COVID-19.
Një tjetër e dhënë nga sistemi informues shtetëror për COVID-19 gjithashtu tregon se numri i njerëzve që u infektuan në Serbi nga 17 qershori deri më 20 qershor ishte të paktën 300 në ditë.
Kjo është shumë më tepër sesa shifrat e shpallura zyrtarisht, të cilat regjistruan një maksimum prej 97 rastesh të reja në një ditë të vetme gjatë asaj periudhe. Më 21 qershor, Serbia mbajti zgjedhjet e saj, në mes të kësaj rritje të dukshme të infeksioneve.
BIRN kreu një analizë të hollësishme të të dhënave nga sistemi informues, duke u përqendruar te pacientët që vdiqën dhe që rezultati i testit të tyre për COVID-19 ishte pozitiv.
Mospërputhja më e madhe në numrin e vdekjeve është vërejtur në Qendrën Klinike në Nish, qytet në jug të Serbisë, ku sipas të dhënave të publikuara zyrtarisht, 77 pacientë vdiqën nga virusi.
MegjithatĂ«, tĂ« dhĂ«nat ku BIRN kishte qasje tregojnĂ« se ndĂ«rruan jetĂ« 243 persona, rezultati i testit pĂ«r COVID-19 tĂ« tĂ« cilĂ«ve ishte pozitivĂ« â pra, 166 mĂ« shumĂ« sesa ishin regjistruar zyrtarisht si vdekje nga COVID-19.
NĂ« QendrĂ«n Klinike âDragisa Misovicâ nĂ« Beograd, numri i personave qĂ« ndĂ«rruan jetĂ« duke qenĂ« pozitiv pĂ«r COVID-19 ishte 94, ndĂ«rsa shteti njoftoi vetĂ«m 39 vdekje.
NĂ« disa qendra tĂ« tjera klinike nĂ« Beograd, ka pasur mospĂ«rputhje tĂ« konsiderueshme nĂ« shifrat e vdekshmĂ«risĂ«. NjĂ« total prej 32 personash qĂ« kishin testuar pozitivisht pĂ«r COVID-19 u raportuan zyrtarisht se kishin ndĂ«rruar jetĂ« nĂ« QendrĂ«n Klinike âZemunâ, ndĂ«rsa nĂ« sistem janĂ« regjistruar vetĂ«m 88 vdekje.
Sipas shifrave zyrtare, njĂ« total prej 14 pacientĂ«sh me COVID-19 ndĂ«rruan jetĂ« nĂ« QendrĂ«n Klinike âZvezdaraâ tĂ« Beogradit, por sistemi tregon gjithsej 59 vdekje pacientĂ«sh tĂ« infektuar.
Në Qendrën Klinike të Serbisë, zyrtarët thanë se 33 njerëz ndërruan jetë, por baza e të dhënave shtetërore për COVID-19 tregon se pati 50 vdekje pacientësh të infektuar.
Në spitale të tjera në Serbi, ka pasur gjithashtu mospërputhje midis numrit të pacientëve që zyrtarisht raportohet të kenë vdekur nga virusi dhe numrit të vdekjeve të pacientëve të infektuar, edhe pse ndryshimet në shifra nuk janë dhe aq drastike. Në rastin e 29 pacientëve, nuk deklarohet emri i spitalit në të cilin ata ndërruan jetë.
Vdekja e parë nga COVID-19 u regjistrua në sistemin informues shtetëror më 19 mars.
Numri më i madh i vdekjeve ishte në mes të prillit, kur ndërruan jetë mesatarisht 20 njerëz të ditë, por numri i vdekjeve ditore pas kësaj ra.
Më 12 prill, shteti njoftoi se gjashtë njerëz kishin ndërruar jetë për shkak të virusit, por në sistem ishin të regjistruara 23 vdekje të testuara pozitive për virusin.
Të nesërmen u njoftua se pesë pacientë kishin ndërruar jetë, por në sistem ishin të regjistruara vdekjet e 23 personave të infektuar.
Më 15 prill, kur u njoftua zyrtarisht se kishin ndërruar jetë pesë persona, sistemi tregon se kishte 20 vdekje pacientësh të infektuar.
Zyrtarët shmangin pyetjet në lidhje me numrin e vdekjeve nga virusi
Pasi shpalljes së gjendjes së jashtëzakonshme më 15 mars, serbët mund të mësonin informacionet më të fundit në lidhje me pandeminë nëpërmjet konferencave të rregullta për shtyp të mbajtura nga Shtabi Kombëtar i Krizave, një organ i udhëhequr nga kryeministrja Ana Brnabiç dhe kryesisht i përbërë nga ekspertë mjekësorë.
Konferencat pĂ«r shtyp pĂ«rfunduan mĂ« 6 maj kur u hoq gjendja e jashtĂ«zakonshme, dhe publikut dhe mediave iu tha se mund tâi merrnin informacionet mĂ« tĂ« fundit nĂ«pĂ«rmjet faqes zyrtare pĂ«r COVID-19, e cila duhet tĂ« publikojĂ« tĂ« dhĂ«na nga sistemi informues shtetĂ«ror.
Pas ngritjes së dyshimeve nga politikanët e opozitës dhe përdoruesit e rrjeteve sociale se shifrat mund të ishin shumë më të larta sesa shifrat e publikuara zyrtarisht, BIRN dërgoi një kërkesë për informim më 8 maj në Institutin Batut, i cili menaxhon sistemin informues për COVID-19.
BIRN kërkoi të dhënat për numrin e përgjithshëm të vdekjeve të shkaktuara nga koronavirusi, si dhe të dhëna se në cilin spital vdiqën ata, gjininë dhe moshën e tyre.
Instituti Batut kërkoi 40 ditë kohë për të ofruar informacionet e kërkuara, edhe pse të gjitha të dhënat e tij po grumbullohen në mënyrë elektronike.
Më 16 qershor, Instituti Batut më në fund ia dërgoi të dhënat BIRN, të cilat ishin identike me ato të publikuara tashmë në faqen zyrtare për informacionet në lidhje me COVID-19, e cila deklaroi se 244 njerëz vdiqën nga COVID-19 nga 19 marsi deri më 1 qershor.
BIRN u pĂ«rpoq disa herĂ« tĂ« merrte pĂ«rgjigje shtesĂ« nga drejtoresha e Institutit Batut, Verica Jovanoviç, por ajo nuk pranoi tâu pĂ«rgjigjej pyetjeve tĂ« bĂ«ra nĂ«pĂ«rmjet telefonit dhe personalisht.
MĂ« 18 qershor, njĂ« gazetar i BIRN shkoi nĂ« Institut dhe arriti tĂ« takohej me Jovanoviçin, por ajo pĂ«rsĂ«ri nuk pranoi tâu pĂ«rgjigjej pyetjeve, duke thĂ«nĂ« se do tĂ« mund tĂ« fliste me njĂ« gazetar mĂ« 22 qershor dhe vetĂ«m nĂ« prani tĂ« njĂ« avokati. PavarĂ«sisht takimit tĂ« planifikuar, Jovanoviç refuzoi tĂ« takohej me gazetarin e BIRN nĂ« kĂ«tĂ« datĂ«.
BIRN u pĂ«rpoq tĂ« kontaktonte ministrin e shĂ«ndetĂ«sisĂ« tĂ« SerbisĂ«, zyrĂ«n e kryeministrit, disa anĂ«tarĂ« ekspertĂ« tĂ« Shtabit KombĂ«tar tĂ« Krizave dhe shumĂ« prej drejtorĂ«ve tĂ« qendrave klinike tĂ« SerbisĂ«, por ata ose nuk iu pĂ«rgjigjĂ«n telefonatave tĂ« BIRN ose nuk pranuan tâu pĂ«rgjigjeshin pyetjeve.
ĂĂ«shtja e saktĂ«sisĂ« sĂ« numrit tĂ« vdekjeve nga koronavirusi ka qenĂ« njĂ« temĂ« e nxehtĂ« nĂ« tĂ« gjithĂ« botĂ«n, sepse vende tĂ« ndryshme ndonjĂ«herĂ« pĂ«rdorin metoda tĂ« ndryshme raportimi. Rusia, pĂ«r shembull, po akuzohet pĂ«r mosraportim tĂ« saktĂ« tĂ« numrit tĂ« vdekjeve nga virusi, por argumenton se metoda e saj Ă«shtĂ« mĂ« e saktĂ« sepse pĂ«rfshin vetĂ«m njerĂ«z qĂ« kanĂ« ndĂ«rruar jetĂ« nga virusi, jo njerĂ«z tĂ« infektuar qĂ« kanĂ« vdekur nga probleme tĂ« tjera.
Presidenti serb AleksandĂ«r Vuçiç tha mĂ« 1 maj se Serbia nuk do ta fshehĂ« numrin e vĂ«rtetĂ« tĂ« vdekjeve tĂ« lidhura me koronavirusin duke thĂ«nĂ« se âata vdiqĂ«n nga shkaqe tĂ« tjeraâ.
âNe nuk do tĂ« fshehim asgjĂ«, siç bĂ«jnĂ« disa tĂ« tjerĂ«â, tha Vuçiç.
