BYD e Kinës ka tejkaluar Teslën e Elon Musk si shitësi më i madh në botë i automjeteve elektrike (EV), duke shënuar herën e parë që ka tejkaluar rivalin e saj amerikan në shitjet vjetore.

Shitjet e makinave Tesla ranë me gati 9% në vitin 2025 në 1.64 milion automjete të shitura në të gjithë botën, tha prodhuesi i makinave të premten – viti i dytë radhazi i rënies së dërgesave të makinave.

Këto shifra e renditën Teslën pas BYD, e cila tha të enjten se shitjet e makinave të saj me bateri u rritën vitin e kaluar me pothuajse 28% në më shumë se 2.25 milionë.

Firma amerikane është përballur me një vit të vështirë me një pritje të përziera ndaj ofertave të reja , shqetësim për aktivitetet politike të Musk dhe konkurrencë në rritje nga rivalët kinezë.

Shitjet e makinave të Teslës ranë me 16% gjatë tre muajve të fundit të vitit 2025. Rënia ishte pjesërisht për shkak të shfuqizimit të një subvencioni qeveritar që kishte ndihmuar në uljen e çmimit prej deri në 7,500 dollarësh (5,570 £) të disa automjeteve elektrike me bateri, hibride plug-in ose me qeliza karburanti.

Analistët e Wall Street-it kanë ulur kohët e fundit vlerësimet e tyre të shitjeve të Teslës për vitin 2026, duke sinjalizuar një perspektivë gjithnjë e më të zymtë.

Firmat kineze si Geely, MG dhe BYD – tani kompania më e madhe e makinave elektrike në vend – kanë ushtruar presion mbi rivalët perëndimorë duke i vendosur çmimet e automjeteve të tyre nën çmimet e markave të njohura.

Në tetor, Tesla u përgjigj duke lançuar versione me çmime më të ulëta të dy modeleve të saj më të shitura në SHBA, në një përpjekje për të rritur shitjet.

Musk, i cili është tashmë njeriu më i pasur në botë , është ngarkuar me detyrën e rritjes së ndjeshme të shitjeve dhe vlerës së tregut të aksioneve të Teslës gjatë dekadës së ardhshme për të siguruar një paketë rekord page. Marrëveshja, e cila u miratua nga aksionarët në nëntor, mund ta shihte atë duke marrë një pagesë prej deri në 1 trilion dollarë (740 miliardë paund) .

Si pjesë e marrëveshjes, Musk duhet të shesë gjithashtu një milion robotë humanoide gjatë dhjetë viteve të ardhshme. Tesla ka investuar shumë në produktin e saj “Optimus” dhe në “Robotaxi”-n autonome.

Analistët thonë se lançimi i robotaksive dhe automjeteve autonome të Teslës në vitin 2026, i cili ka ndihmuar në rritjen rekord të çmimit të aksioneve të saj, do të jetë vendimtar për performancën e saj të përgjithshme.

Edhe pse ka pikëpyetje të mëdha rreth ambicieve të Teslës për automjetet pa shofer, disa mbeten optimistë. Dan Ives nga Wedbush Securities thotë se Tesla do të zotërojë rreth 70% të tregut të automjeteve pa shofer gjatë dekadës së ardhshme, “pasi asnjë kompani tjetër në botë nuk mund të krahasohet me shkallën dhe fushëveprimin” e firmës.

Përveç Teslës, interesat biznesore të Musk përfshijnë edhe platformën e mediave sociale X, firmën e raketave SpaceX dhe Boring Company, e cila gërmon tunele.

Këto angazhime, së bashku me drejtimin e Departamentit të Efikasitetit të Qeverisë (Doge) të Presidentit të SHBA-së Donald Trump, i shtynë disa investitorë të sugjeronin se Musk nuk po përqendrohej mjaftueshëm te Tesla. Shitjet e Teslës ranë në fillim të vitit të kaluar.

Që atëherë, Musk është tërhequr nga roli i tij në qeverinë amerikane.

Pavarësisht rritjes së BYD në vitet e fundit, rritja e shitjeve të saj u ngadalësua në vitin 2025 në ritmin më të dobët në pesë vjet, pjesërisht për shkak të konkurrencës së ashpër në Kinë, tregu i saj kryesor.

Dhe pavarësisht se BYD e tejkaloi Teslën kur bëhet fjalë për shitjet e makinave, firma amerikane ka mbetur më fitimprurëse në tremujorët e fundit.

Megjithatë, BYD mbetet një fuqi globale e automjeteve elektrike, pasi çmimet e saj shpesh janë më të ulëta se ato të prodhuesve rivalë të makinave.

Zgjerimi i shpejtë i kompanisë me seli në Shenzhen – veçanërisht në Amerikën Latine, Azinë Juglindore dhe pjesë të Evropës – vjen pavarësisht se shumë vende vendosin tarifa të larta për automjetet elektrike kineze.

Në tetor, BYD tha se Mbretëria e Bashkuar ishte bërë tregu i saj më i madh jashtë Kinës . Firma tha se shitjet e saj në Britani u rritën me 880% gjatë vitit deri në fund të shtatorit, të nxitura nga kërkesa e fortë për versionin hibrid plug-in të automjetit të saj sportiv (SUV) Seal U.

Pas një periudhe moti më të qëndrueshëm të dominuar nga blloku i fortë Rex, i cili ruajti kushte relativisht të qeta dhe shpesh të buta në pjesën më të madhe të Evropës gjatë periudhës së Krishtlindjeve, rrethanat në atmosferë po ndryshojnë.

Ky sistem me presion të lartë po lëviz ngadalë drejt perëndimit, duke hapur rrugën që masat e ftohta ajrore Arktike të zbresin drejt pjesëve qendrore, lindore dhe jugore të kontinentit, shkruan Severe Weather.

Një rënie e ndjeshme e temperaturave

Ndërsa blloku i Rex-it tërhiqet, po formohet një model i ashtuquajtur dipolar moti, një anticiklon i fortë mbi Atlantikun dhe Evropën Perëndimore, ndërsa një ciklon thellohet mbi pjesët lindore dhe veriore të kontinentit.

Kjo lejon depërtimin e ajrit të akullt nga veriu dhe verilindja, i cili do të sjellë temperatura dukshëm më të ulëta dhe reshje bore të rastit para Vitit të Ri.

Sipas modeleve të parashikimit, masa e ajrit të ftohtë mund të jetë 10-15 °C nën vlerat normale për fundin e dhjetorit dhe fillimin e janarit, gjë që do të rezultonte në një rënie të ndjeshme të temperaturave dhe ngrica në shumë rajone. Lëvizja më e ftohtë e ajrit të ftohtë pritet praktikisht në të gjithë Evropën qendrore dhe lindore, dhe në disa zona temperaturat e mëngjesit mund të bien nën -10 °C.

Ndërsa temperaturat bien, mund të pritet borë në zonat veriore dhe lindore të kontinentit, ndërsa në zonat perëndimore si Mbretëria e Bashkuar dhe Irlanda, ajri i ftohtë do të kontribuojë gjithashtu në formimin e kushteve me borë në ditët e para të vitit 2026.

Rrotullimi i temperaturës

Pas ndërhyrjes fillestare të masës së ftohtë, kushtet atmosferike mund të bëhen përsëri më dinamike. Pritet që në të njëjtën kohë me rrymat më të ftohta veriore, rrjedha e ajrit më e ngrohtë, jugore do të kthehet gradualisht, veçanërisht përgjatë Mesdheut.

Ky kombinim i masave të ndryshme ajrore mund të çojë në modele të papritura të motit – nga ditët e ftohta dhe me borë në rajonet veriore deri te kushtet më të theksuara më të ngrohta dhe më të lagështa drejt jugut dhe jugperëndimit të kontinentit.

Shkurt, ditët e para të vitit 2026 mund të shënojnë fillimin e vërtetë të sezonit të dimrit, me një valë të dallueshme të ftohtë dhe episode bore, por edhe me mundësinë e ndryshimeve më të shpejta të motit ndërsa modelet atmosferike vazhdojnë të zhvillohen.

Ngrohtësia dhe shirat e rrëmbyeshëm po kthehen në Ballkan

Ndërsa perëndimi i Evropës do të ngrijë, situata në zonën tonë do të përmbyset plotësisht. Do të vendoset një rrymë e qëndrueshme jugperëndimore, e cila do të sjellë ajër dukshëm më të ngrohtë dhe më të lagësht nga Mesdheu drejt Evropës qendrore dhe lindore dhe Gadishullit Ballkanik. Kontrasti i temperaturës në të gjithë Evropën do të jetë i madh.

Në Ballkan dhe Evropën Lindore, temperaturat mund të jenë deri në 15 °C më të larta se mesatarja, dhe vlerat ditore do të arrijnë lokalisht 15 °C. Sasia e lartë e lagështisë do të sjellë edhe reshje të dendura shiu, veçanërisht në shpatet jugore të Alpeve dhe shpatet perëndimore të Dinarideve dhe Apenineve, ku gjatë javës mund të bien midis 150 dhe 300 milimetra shi.

Të rritesh si fëmijë i një ylli të njohur shpesh vjen me privilegje, por edhe sfida të mëdha, sidomos për ata që duan të krijojnë karrierën e tyre pa qenë gjithmonë në hije të prindërve. Një mbiemër i njohur mund të hapë dyer, por gjithashtu sjell pritshmëri, paragjykime dhe vëmendje të tepruar.

Disa fëmijë kanë zgjedhur të ndryshojnë mbiemrin e tyre për të ndërtuar një identitet profesional të veçantë, qoftë në të njëjtin fushë me prindërit, qoftë në një drejtim krejt tjetër.

Ja disa nga rastet më të njohura:

Suri Cruise – Suri Noelle
Këngëtarja dhe aktorja e njohur Suri, vajza e Katie Holmes dhe Tom Cruise, së fundmi përfundoi shkollën e mesme në New York. Në programin e diplomimit, emri i saj u shfaq si Suri Noelle dhe jo Suri Cruise. Kjo lëvizje u interpretua si një distancim i parë nga mbiemri i njohur i babait të saj.

Shiloh Jolie-Pitt – Shiloh Jolie
Në ditëlindjen e saj të 18-të, Shiloh Jolie-Pitt, një nga gjashtë fëmijët e Angelina Jolie dhe Brad Pitt, kërkoi ligjërisht të hiqte “Pitt” nga mbiemri i saj. Edhe disa nga motrat e saj përdorin vetëm “Jolie” në dokumentet publike, si Vivienne Jolie dhe Zahara Marley Jolie. Angelina Jolie vetë kishte hequr mbiemrin e babait të saj, Jon Voight, në vitin 2002.

Malia Obama – Malia Ann
Për të shmangur paragjykimet që vijnë nga fakti që është vajza e një presidenti të mëparshëm, Malia Obama debutoi si regjizuese në Sundance Film Festival duke përdorur vetëm emrin e mesëm, Malia Ann, pa mbiemrin Obama. Kjo i lejon të ndërtojë karrierën e saj duke u vlerësuar për meritat personale dhe jo për mbiemrin që mban.

Micheál Neeson – Micheál Richardson
Micheál, djali i Liam Neeson, ndryshoi mbiemrin e tij në Richardson, në nder të nënës së tij, Natasha Richardson, e cila humbi jetën në një aksident në ski në vitin 2009. Liam Neeson ka thënë se vendimi e emocionoi thellë dhe ishte një mënyrë e bukur për të nderuar kujtimin e nënës së tij.

Nicolas Coppola – Nicolas Cage
Djali i familjes Coppola, Nicolas Cage, vendosi të largohej nga mbiemri i njohur familjar për të ndërtuar identitetin e tij artistik. Ai zgjodhi mbiemrin Cage, frymëzuar nga personazhi Luke Cage i Marvel dhe kompozitori avant-garde John Cage. Kjo e ndihmoi të krijonte karrierën e tij pa krahasime të vazhdueshme me të famshmit të familjes.