Një studim i ri i rishikuar nga kolegët shkencorë, i botuar javën e kaluar në British Journal of Politics and International Relations, hedh dritë mbi mënyrën se si qeveria e Mbretërisë së Bashkuar ka ndërtuar dhe përdorur narrativa negative, racizuese dhe gjinore ndaj azilkërkuesve shqiptarë për të justifikuar politika kufizuese të azilit që nga viti 2022.
Studimi, i realizuar nga studiuesit Iusmen dhe Shankley, analizon retorikën qeveritare, diskursin mediatik dhe të dhënat zyrtare, duke argumentuar se politika britanike i ka portretizuar azilkërkuesit shqiptarë si kërcënim për sigurinë publike dhe të lidhur me kriminalitetin, ndërkohë që Shqipëria është etiketuar si “vend i sigurt”.
Sipas autorëve, këto narrativa krijuan terrenin për miratimin e një axhende ligjore dhe politike të hapur kundër shqiptarëve.
“Kriminalizimi i racizuar dhe gjinor i migrantëve shqiptarë, i kombinuar me përshkrimin e Shqipërisë si vend i sigurt origjine, ndihmoi në formësimin e një axhende qeveritare antishqiptare që po zbatohet që nga viti 2022”, theksojnë autorët.
Studimi argumenton se qeveria britanike ka manipuluar konceptet e sigurisë dhe të ‘meritimit’ për të ndarë azilkërkuesit në kategori “të merituar” dhe “të pamerituar”, duke përdorur korniza kriminalizuese që lidhin grupe të caktuara etnike me sjellje kriminale. Kjo qasje, sipas studimit, ka çuar në “tjetërsimin” sistematik të azilkërkuesve shqiptarë.
Sipas autorëve, premtimi politik për të “ndaluar anijet” solli ndërhyrje të drejtpërdrejtë ministrore në trajtimin e kërkesave për azil të shqiptarëve. Pas rritjes së mbërritjeve në vitin 2022, zyrtarët e Ministrisë së Brendshme u udhëzuan të refuzonin shumicën e kërkesave shqiptare si “të pamerituara”, një praktikë e dokumentuar edhe nga raportet e Kryeinspektorit të Pavarur të Kufijve dhe Imigracionit (ICIBI).
Në këtë kuadër u zbatua Operacioni BRIDORA, i cili vendosi trajtim të diferencuar për azilkërkuesit shqiptarë, duke kufizuar normat e miratimit dhe duke nxitur refuzime masive, të justifikuara nga përcaktimi i Shqipërisë si vend i sigurt.
Studimi vëren gjithashtu se politizimi i çështjes ndikoi drejtpërdrejt në dokumentet zyrtare të Ministrisë së Brendshme, përfshirë Politikat dhe Shënimet Informative të Vendit (CPIN), të cilat u përditësuan në vitin 2023 nën presion politik. Këto ndryshime, sipas autorëve, dobësuan vlerësimin e rrezikut për gratë shqiptare të trafikuara dhe çuan në refuzimin e kërkesave që më parë kishin gjasa të pranoheshin.
Në diskursin politik dhe mediatik, azilkërkuesit shqiptarë u paraqitën kryesisht si meshkuj dhe u lidhën me krimin e organizuar, duke përdorur trope gjinore që e barazojnë maskulinitetin me kriminalitetin. Edhe pse shqiptarët janë fenotipikisht të bardhë, studimi argumenton se ata janë pozicionuar përmes konceptit të “bardhësisë periferike”, çka i bën më të ekspozuar ndaj racizmit dhe kriminalizimit.
Autorët përfundojnë se politikat kufizuese ndaj shqiptarëve u diktuan kryesisht nga interesa elektorale dhe jo nga vlerësime individuale të kërkesave për azil.
“Duke i parë shqiptarët përmes një lente kriminalizimi të racizuar dhe gjinor, shteti britanik dështon të pranojë se e drejta për mbrojtje është individuale dhe se disa shqiptarë po ikin realisht nga persekutimi dhe meritojnë mbrojtje”, përfundon studimi.
