Presidenti Donald Trump tha se NATO ka nevojë për SHBA-në “më shumë sesa ne kemi nevojë për të” të dielën në mbrëmje, ndërsa i kërkoi Groenlandës të dorëzohet ndaj kërkesave të tij përpara se të pushtohet nga Kina ose Rusia.
Trump i shpërfilli paralajmërimet nga aleatët dhe e dyfishoi kërkesën e tij për kontroll të Groenlandës, duke thënë se nuk i intereson nëse marrja e territorit të Arktikut e shqetëson NATO-n.
Duke folur me gazetarët në bordin e Air Force One ndërsa kthehej në Uashington, Trump u pyet nëse marrja e Grenlandës mund të dëmtonte marrëdhëniet me aleancën .
“Nëse ndikon në NATO, atëherë ndikon edhe në NATO”, tha Trump. “Por, e dini, ata kanë nevojë për ne shumë më tepër sesa ne kemi nevojë për ta, do t’jua them këtë tani.”
I pyetur nëse i kishte bërë një ofertë zyrtare Groenlandës apo Danimarkës, Trump tha se ende nuk e kishte bërë – përpara se të fillonte një vlerësim të ashpër të sigurisë së ishullit.
“Grenlanda duhet ta bëjë marrëveshjen sepse nuk dëshiron ta shohë Rusinë apo Kinën të marrin kontrollin”, tha Trump.
«Mbrojtja e Groenlandës është në thelb dy slitë me qen», vazhdoi ai. «Ndërkohë, ke shkatërrues rusë kudo.»
Në një shkëmbim të veçantë me gazetarët në bord, Trump e bëri të qartë se e sheh kontrollin e Groenlandës nga SHBA-ja si të pashmangshëm.
“Nëse nuk e marrim ne Groenlandën, do ta marrin Rusia ose Kina. Dhe unë nuk do ta lejoj që kjo të ndodhë… Në një mënyrë ose në një tjetër, do ta kemi Groenlandën”, tha ai.
Trump e hodhi poshtë reagimin e ashpër të NATO-s ndërsa dyfishoi përpjekjet e tij për të marrë kontrollin e Groenlandës. Duke folur në bordin e Air Force One, Trump paralajmëroi se Rusia ose Kina do të ndërhynin.
Pavarësisht reagimeve globale dhe kundërshtimit të Grenlandës, Trump deklaroi se kontrolli amerikan i ishullit është i pashmangshëm.
Kur një gazetar e pyeti më pas nëse ishte “në rregull nëse kjo e kompromenton NATO-n?”, Trump pranoi se reagimi negativ mund të jetë real, por sugjeroi që vetë aleanca mund të jetë e shfrytëzueshme.
“Ndoshta NATO do të mërzitej nëse do ta bëja unë… do të kursenim shumë para. Më pëlqen NATO. Thjesht pyes veten nëse, nëse do të ishte e nevojshme, NATO do të ishte aty për ne? Nuk jam i sigurt se do të ishte”, tha Trump.
Në realitet, klauzola e mbrojtjes kolektive e Nenit 5 të NATO-s, e cila e trajton një sulm ndaj një anëtari si një sulm ndaj të gjithëve, është përdorur vetëm një herë, pas sulmeve terroriste të 11 shtatorit 2001 ndaj Shteteve të Bashkuara, kur aleatët iu bashkuan Uashingtonit në Afganistan.
Komentet rindezën një krizë diplomatike që ka qenë në zierje që kur Trump rinovoi përpjekjen e tij për të blerë Groenlandën, një territor gjysmë-autonom i Danimarkës me vlerë të madhe strategjike në Arktik.
Trump ka thënë se dëshiron kontrollin e ishullit për shkak të vendndodhjes së tij, burimeve minerale dhe aktivitetit ushtarak në rritje rus dhe kinez në rajon – dhe nuk e ka përjashtuar përdorimin e forcës.
Trump ka argumentuar se arritja e një marrëveshjeje do të ishte “më e lehtë”, por gjithashtu ka paralajmëruar se “nëse nuk e bëjmë në mënyrën e lehtë, do ta bëjmë në mënyrën e vështirë”.
Të dielën në mbrëmje, ai këmbënguli përsëri se blerja e Grenlandës nga SHBA-të është një domosdoshmëri për sigurinë kombëtare.
Groenlanda, shtëpia e rreth 57,000 banorëve, mbrohet nga Danimarka, ushtria e së cilës është shumë më e vogël se ajo e Shteteve të Bashkuara.
