Udhëheqësi suprem i Iranit ka pranuar për herë të parë publikisht se mijëra njerëz u vranë gjatë protestave të fundit.
Në një fjalim të shtunën, Ajatollah Ali Khamenei tha se mijëra njerëz ishin vrarë, “disa në një mënyrë çnjerëzore dhe të egër”, dhe fajësoi SHBA-në për vdekjet.
Një përgjigje e dhunshme ndaj trazirave ka marrë 3,090 jetë njerëzish, sipas Agjencisë së Lajmeve të Aktivistëve të të Drejtave të Njeriut (HRANA) me seli në SHBA, me disa grupe aktivistësh që e çojnë numrin e të vdekurve shumë më të lartë. Ndërprerja e internetit e ka bërë jashtëzakonisht të vështirë marrjen e informacionit të qartë.
Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, kohët e fundit u bëri thirrje demonstruesve iranianë që të “vazhdojnë të protestojnë” dhe kërcënoi me ndërhyrje ushtarake nëse forcat e sigurisë i vrasin.
“Ata të lidhur me Izraelin dhe SHBA-në shkaktuan dëme të mëdha dhe vranë disa mijëra njerëz”, tha Khamenei, i cituar nga media shtetërore iraniane.
“Ne e konsiderojmë presidentin amerikan kriminel për viktimat, dëmet dhe shpifjet që i shkaktoi kombit iranian.”
Protestat, të cilat filluan më 28 dhjetor për shkak të ekonomisë, janë shndërruar në thirrje për t’i dhënë fund sundimit të udhëheqësit suprem të Iranit.
Qeveria iraniane i ka quajtur demonstratat “trazira” të mbështetura nga armiqtë e Iranit.
Protestuesit janë përballur me forcë vdekjeprurëse dhe videot e forcave të sigurisë që qëllojnë në demonstrata janë autentikuar si nga BBC Persian ashtu edhe nga BBC Verify.
Gjithashtu, në Iran ka pasur një ndërprerje pothuajse të plotë të shërbimeve të internetit dhe komunikimit. Të shtunën, lidhja e përgjithshme mbeti në rreth 2% të niveleve normale, sipas monitoruesit kibernetik NetBlocks.
Ka pasur më pak raportime për trazira ditët e fundit, por meqenëse aksesi në internet është ende i kufizuar, zhvillimet në terren mbeten të paqarta.
Një grua në Shiraz, në jugperëndim të Iranit, i tha BBC Persian se “forcat e sigurisë po patrullojnë ende me motoçikleta për të mbajtur situatën nën kontroll, por në përgjithësi gjërat janë kthyer në normalitet”.
Gjatë fjalimit të tij të shtunën, Khamenei tha gjithashtu se Irani e konsideronte Presidentin Trump si një “kriminel” dhe tha se SHBA-të duhet të “mbahen përgjegjëse” për trazirat e fundit.
Ai gjithashtu pretendoi në mediat sociale se “qëllimi i Amerikës është të gëlltisë Iranin”.
Trump ende nuk i është përgjigjur udhëheqësit suprem dhe BBC i është drejtuar Shtëpisë së Bardhë për një koment.
Departamenti i Shtetit i SHBA-së tha të shtunën se kishte “dëgjuar raportime se Republika Islamike po përgatit mundësi për të synuar bazat amerikane”.
Ai tha se Irani do të përballej me “një forcë shumë, shumë të fuqishme” nëse do të niste një sulm të tillë dhe e paralajmëroi Teheranin të mos “luante lojëra me Presidentin Trump”.
Presidenti amerikan tha të mërkurën se i ishte thënë se “vrasjet në Iran kanë ndaluar”, por shtoi se nuk e kishte përjashtuar veprimin ushtarak kundër vendit.
Komentet e tij erdhën pasi SHBA-të dhe Mbretëria e Bashkuar ulën numrin e personelit në bazën ajrore Al-Udeid në Katar.
Zyrtarët i thanë CBS, partnerit amerikan të BBC-së, se një tërheqje e pjesshme amerikane ishte një “masë paraprake”.
