Bota
Zelensky në Shtëpinë e Bardhë – pesë gjërat që Ukraina pritet të kërkojë nga SHBA
Ndërsa lufta po vazhdon, presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky do të jetë në Shtëpinë e Bardhë të enjten.
Sipas mediave të huaja, përcjell Telegrafi, ai do të takohet me homologun e tij amerikan për bisedime, pas një vizite në selinë e OKB-së në Nju Jork.
Por çfarë kërkon – dhe çfarë ka nevojë – Ukraina nga SHBA-ja tani? Dhe më e rëndësishmja, a mund t’ia ofrojë Uashingtoni?
1. Të sigurojë ndihmë
Presidenti i SHBA-së, Joe Biden po përpiqet t’i japë Ukrainës 24 miliardë dollarë shtesë – përfshirë edhe ndihmë humanitare – për të ndihmuar në largimin e Rusisë nga territori i saj.
Megjithatë, pavarësisht premtimit për të ndihmuar Kievin “për aq kohë sa duhet”, përpjekja e tij është thellësisht e pasigurt falë një ngërçi politik në rritje në Kongres për shpenzimet federale, shkruan Euronews, përcjell Telegrafi.
Kjo pasi që, ligjvënësit republikanë po bëjnë presion për shkurtime të gjera buxhetore dhe “mbyllja e qeverisë” pritet në fund të muajit.
“Ka shumë ndarje brenda mjedisit të brendshëm të Amerikës, veçanërisht në nivelin e qeverisë”, thotë Georgina Taylor, e cila po hulumton luftën në Ukrainë në Universitetin e Leeds. “Zelensky do të bëjë një tentim të fundit për të provuar të marrë atë ndihmë”.
2. Rritje të mbështetjes nga SHBA
Pas ngecjes në Uashington qëndron një përçarje në rritje, me disa republikanë nga “Amerika së pari” që duan të ndalojnë plotësisht ndihmën për Ukrainën.
“Ka një shqetësim nga ana e SHBA-së kur bëhet fjalë për dërgimin e më shumë parave”, thotë Taylor për Euronews, duke shtuar se të djathtët ishin gjithnjë e më shumë kritikë ndaj një “çeku pa kufi” për Kievin.
Kjo është diçka që numri një i Ukrainës ka të ngjarë të përpiqet dhe ta trajtojë, duke takuar ligjvënësit amerikanë nga të dyja anët e ndarjes politike gjatë udhëtimit të tij.
Më tej, Taylor pretendon se Zelensky do të dëshirojë të forcojë mbështetjen përpara zgjedhjeve presidenciale të vitit 2024 në SHBA, të cilat mund të shohin Donald Trump të vijë në pushtet.
Ndërkohë një sondazh i CNN muajin e kaluar zbuloi se shumica e amerikanëve kundërshtojnë dhënien e më shumë parave për Ukrainën, me 55% që thonë se Kongresi i SHBA nuk duhet të autorizojë financime të mëtejshme.
3. Të frymëzojë besimin në kundërofensivë
Përparimi i Ukrainës në kundërofensivë do të arrihet patjetër kur të dy liderët të takohen, thotë Georgia Taylor nga Universiteti Leed.
“Është një temë shumë e vështirë për t’u diskutuar, sepse ka kaq shumë faktorë… por unë mendoj se SHBA-të do të donin të shihnin më shumë përparim që po bëhet”, ka thënë ajo për Euronews, përcjell Telegrafi.
“Por unë nuk mendoj domosdoshmërisht se do të ketë një shtytje të fortë që Kievit i duhet për të arritur përfitime në fushën e betejës… sepse ky është një pretendim shumë i guximshëm, veçanërisht kur nuk jeni i përfshirë drejtpërdrejt në luftime”.
I pajisur me shumë armë perëndimore, Kievi nisi kundërsulmin e tij kundër forcave ruse në qershor – dhe progresi ka qenë i ngadalshëm.
Zelensky mund t’i transmetojë Bidenit një “vizion më strategjik” të luftës, shton Dr Jade McGlynn, një studiuese në King’s College, duke vënë në dukje “dallimet e habitshme” midis kuptimeve perëndimore të konfliktit dhe atyre të Ukrainës.
Udhëheqësi ukrainas do të dëshirojë të argumentojë se pse Ukraina duhet të arrijë një fitore totale, e cila është vlerësuar si dëbimi i forcave ruse nga territori i saj.
“Nga këndvështrimi i disave në Perëndim, lufta po shkon gjithnjë e më shumë drejt asaj se duhet të ketë paqe, dhe paqja përfshin kompromis”, sugjeron McGlynn, duke aluduar në argumentet se Kievi duhet t’i japë Moskës tokën e pushtuar në këmbim të ndalimit të armiqësive.
Megjithatë, studiuesi pretendon se Ukraina ka pasur “prova mjaft të fundit se ‘ledhatimi’ nuk funksionon”, duke përmendur luftën e Rusisë në Ukrainën lindore që filloi në vitin 2014.
“Shumica dërrmuese e ukrainasve nuk duan të bëjnë kompromis për territorin për shkak të kërcënimit që do të përbënte për të ardhmen e Ukrainës dhe fëmijëve të tyre”.
“Ata e shohin luftën në terma shumë më të errët se sa mund të mendojnë disa vëzhgues perëndimorë”.
4. Më shumë armë
Një tjetër pikë në agjendë ka të ngjarë të jetë armatimi, me Ukrainën që ka nevojë për më shumë armë dhe municione në mes të ofensivës së saj në jug dhe lindje.
“Ukrainasit nuk do të kërkojnë domosdoshmërisht armë të reja… Çështja kryesore është t’i marrësh ato në kohë”, thotë McGlynn. “Kjo ka qenë pika kyçe e ngecjes sepse… shumë nga ato që ishin premtuar janë vonuar… ose është dashur shumë kohë për të arritur atje”.
Zelensky paralajmëroi liderët botërorë në prill se vonesat në furnizimin e vendit të tij me më shumë armë po i kushtonin jetë.
Nevoja e Kievit për armatim është më urgjente pasi zyrtarët – përfshirë vetë presidentin ukrainas – kanë thënë se kundërsulmi i vendit nuk do të ndalet këtë dimër, pavarësisht se moti e bën më të vështirë luftën.
5. Të shtyjë anëtarësimin në NATO
Pas pushtimit rus në shkurt 2022, Ukraina rinovoi përpjekjet e saj për t’u bashkuar me NATO-n.
Megjithatë, kërkesa e saj ka qenë jo ashtu siç ishte pritur, me aleancën ushtarake të udhëhequr nga SHBA-ja që hodhi poshtë kërkesën e Kievit për anëtarësim të shpejtë në shtator të vitit 2022.
“Zelensky po bën vazhdimisht presion për NATO”, thotë Taylor, duke besuar se tema ka të ngjarë të jetë një pikë diskutimi në Shtëpinë e Bardhë.
Ajo sugjeron se afrimi në dukje midis Rusisë dhe Koresë së Veriut – me liderët e të dy vendeve që u takuan javën e kaluar – mund t’i bëjë këto “biseda të NATO-s më gjithëpërfshirëse”.
“Ne nuk e dimë nëse konflikti do të rrjedhë jashtë kufijve të Ukrainës. Ky rrezik është gjithmonë aty”, thotë Taylor për Euronews, megjithëse shton: “ka gjëra shumë më të menjëhershme për t’u fokusuar” kur Biden dhe Zelensky të takohen.
Ndërkohë disa vëzhgues e shohin anëtarësimin e Ukrainës në NATO si mënyra më e mirë për të siguruar paqen e ardhshme të vendit dhe Evropës, me ombrellën e saj të sigurisë që pengon agresionin e mundshëm rus.
Megjithatë, ekspertët i thanë Euronews se ka disa arsye pse Kievi nuk mund të bashkohej me aleancën, duke përfshirë rrezikun e një lufte më të gjerë, mungesën e gatishmërisë së Kievit dhe fitoren e mundshme propagandistike për presidentin rus Vladimir Putin.
Bota
Përleshje vdekjeprurëse midis protestuesve dhe forcave të sigurisë, ndërsa trazirat në Iran shtohen
Trazirat në rritje në Iran raportohet se kanë marrë më shumë jetë njerëzish në ditën e pestë të protestave kundër kostos në rritje të jetesës.
Si agjencia gjysmëzyrtare e lajmeve Fars, ashtu edhe grupi i të drejtave të njeriut, Hengaw, thanë se dy persona kishin vdekur gjatë përleshjeve midis protestuesve dhe forcave të sigurisë në qytetin Lordegan, në Iranin jugperëndimor. Tre persona të tjerë u vranë në Azna dhe një tjetër në Kouhdasht, raportoi Fars, të gjithë në perëndim të vendit.
Të enjten, videot e postuara në mediat sociale treguan makina të djegura gjatë përleshjeve midis protestuesve dhe forcave të sigurisë.
Shumë protestues kanë bërë thirrje për t’i dhënë fund sundimit të udhëheqësit suprem të vendit. Disa kanë bërë thirrje gjithashtu për një kthim në monarki.
Ndërsa dita kalonte, vinin më shumë raportime për trazira në të gjithë vendin, në ditën e pestë të protestave, të shkaktuara nga një rënie e monedhës.
Videot e verifikuara nga BBC Persian tregojnë protesta në qytetin qendror të Lordegan, kryeqytetin Teheran dhe Marvdasht në provincën jugore Fars që u zhvilluan të enjten.
Fars raportoi se në Lordegan u vranë dy persona, duke cituar një zyrtar të informuar. Raporti nuk specifikoi nëse të vrarët ishin protestues apo anëtarë të forcave të sigurisë. Gjithashtu raportoi tre vdekjet në Azna, në provincën fqinje Lorestan, pa specifikuar nëse kishte protestues apo zyrtarë të sigurisë.
Grupi i të drejtave të njeriut Hengaw tha se dy të vrarët në Lordegan ishin protestues, duke i identifikuar ata si Ahmad Jalil dhe Sajjad Valamanesh.
BBC Persian nuk ka qenë në gjendje të verifikojë në mënyrë të pavarur vdekjet.
Mediat shtetërore thanë se një anëtar i forcave të sigurisë të lidhura me Gardën Revolucionare të Iranit (IRGC) u vra në përleshjet me protestuesit të mërkurën në mbrëmje në qytetin Kouhdasht, në provincën perëndimore Lorestan.
BBC nuk ka qenë në gjendje ta verifikojë këtë dhe protestuesit thonë se burri ishte një nga ata dhe u qëllua për vdekje nga forcat e sigurisë.
13 oficerë të tjerë policie dhe anëtarë të Basij u plagosën nga hedhja e gurëve në zonë, tha raporti i medias shtetërore.
Shkollat, universitetet dhe institucionet publike u mbyllën në të gjithë vendin të mërkurën, pasi autoritetet shpallën ditë pushimi bankar në një përpjekje të dukshme për të shuar trazirat.
Në dukje ishte për të kursyer energji për shkak të motit të ftohtë, megjithëse shumë iranianë e panë si një përpjekje për të frenuar protestat.
Ato filluan në Teheran – midis dyqanxhinjve të zemëruar nga një tjetër rënie e ndjeshme e vlerës së monedhës iraniane kundrejt dollarit amerikan në tregun e hapur.
Deri të martën, studentët e universitetit ishin të përfshirë dhe protestat ishin përhapur në disa qytete, me njerëz që brohorisnin kundër sundimtarëve klerikë të vendit.
Protestat kanë qenë më të përhapurat që nga një kryengritje në vitin 2022 e shkaktuar nga vdekja gjatë paraburgimit e Mahsa Amini, një gruaje të re e cila u akuzua nga policia e moralit se nuk e mbante siç duhet vellon. Por ato nuk kanë qenë në të njëjtën shkallë.
Për të parandaluar çdo përshkallëzim, raportohet për masa të rrepta sigurie në zonat e Teheranit ku filluan demonstratat.
Presidenti Masoud Pezeshkian ka thënë se qeveria e tij do t’i dëgjojë “kërkesat legjitime” të protestuesve.
Por prokurori i përgjithshëm, Mohammad Movahedi-Azad, ka paralajmëruar gjithashtu se çdo përpjekje për të krijuar paqëndrueshmëri do të përballet me atë që ai e quajti një “përgjigje vendimtare”.
Bota
24 të vdekur nga një sulm me dron ukrainas, në Kherson
Të paktën 24 persona u vranë dhe më shumë se 50 të tjerë u plagosën në një sulm me dron ukrainas në një hotel dhe kafene në Kherson gjatë festimeve të Vitit të Ri, tha Vladimir Saldo, guvernatori i emëruar nga Rusia i rajonit në jug të Ukrainës.
Në një postim në Telegram, Saldo sqaroi se sulmi ndodhi në Horli, një fshat bregdetar pranë gadishullit të Krimesë, të cilin Rusia e ka aneksuar.
Bota
Kaos dhe dhunë në Holandë gjatë Vitit të Ri, viktima dhe të plagosur nga fishekzjarret
Policia holandeze njoftoi të enjten se gjatë festimeve të natës së Vitit të Ri është përballur me një valë dhune të paprecedentë. Oficerët e rendit u sulmuan me fishekzjarre dhe mjete shpërthyese, ndërsa incidente të shumta u regjistruan në qytete të ndryshme të vendit, duke përfshirë sulme ndaj policisë dhe zjarrfikësve.
Sipas BBC, në Amsterdam u përfshi nga flakët kisha historike Vondelkerk, e ndërtuar në vitin 1872 dhe e vendosur pranë parkut Vondelpark. Zjarri shpërtheu në orët e para të Vitit të Ri, duke shkaktuar shembjen e kullës 50 metra të lartë dhe dëmtime të rënda në çati. Autoritetet bëjnë të ditur se, megjithë dëmet, struktura e kishës pritet të mbetet e qëndrueshme.
Mediat lokale raportuan për dy viktima në Holandë si pasojë e incidenteve me fishekzjarre: një 17-vjeçar nga Nijmegen dhe një burrë 38-vjeçar nga Aalsmeer. Ndërkohë, në Rotterdam, spitali i specializuar për sëmundjet e syrit trajtoi 14 persona me lëndime të rënda okulare, mes tyre 10 të mitur, dhe dy pacientë iu nënshtruan ndërhyrjeve kirurgjikale.

Ngjarje të rënda u shënuan edhe në Gjermani, ku policia e qytetit Bielefeld konfirmoi se dy të rinj 18-vjeçarë humbën jetën pasi përdorën fishekzjarre të prodhuara artizanalisht.
Në qytetin jugor holandez Breda, forcat e policisë u sulmuan me bomba benzine. Kryetarja e Unionit të Policisë, Nine Kooiman, deklaroi se edhe vetë është goditur me fishekzjarre dhe eksplozivë gjatë shërbimit në Amsterdam, duke e cilësuar situatën si jashtëzakonisht të dhunshme dhe të paprecedentë.
Sipas Shoqatës Holandeze të Piroteknikës, shpenzimet për fishekzjarre këtë vit arritën në 129 milionë euro, shifër rekord. Autoritetet kanë bërë të ditur se ndalimi i fishekzjarreve jozyrtare pritet të hyjë në fuqi në vitin 2026.
-
Albania2 days ago“Wizz Air” le në mëshirë të fatit pasagjerët e linjës Londër-Tiranë
-
UK4 days agoFOTO/ Nëna me dy fëmijët humbën jetën në një zjarr tragjik në Angli
-
Albania4 days agoU kap me kokainë me vlerë 230 mijë euro, shqiptari: Mos më dënoni, më lejoni të kthehem në Shqipëri
-
Albania6 days agoShqiptari në Britani shpëton nga deportimi pasi “partnerja nuk i flet shqip”
-
UK2 days agoVizitorët, tarifë për të hyrë në Britani – Shtetasit që udhëtojnë pa viza duhet të aplikojnë për autorizim
-
UK6 days agoRrëzohet aeroplani në Britani, alarm në aeroportin Southend në Londër
-
Sports4 days agoIsh-kampioni i botës në boks Anthony Joshua plagoset në një aksident automobilistik në Nigeri, dy persona humbin jetën
-
UK2 days agoBllokohet hekurudha Angli-BE/ Probleme me energjinë elektrike, pezullohen udhëtimet për mijëra pasagjerë
