Gjermania po hyn në një fazë të re, të shtyrë nga një ndjesi urgjence që vjen drejtpërdrejt nga lindja. Në krye të këtij ndryshimi është gjenerali Carsten Breuer, i cili sot drejton forcat e armatosura gjermane dhe konsiderohet si një nga figurat më të rëndësishme ushtarake në Evropë. Ai po përpiqet të bëjë diçka që për dekada ishte pothuajse e paimagjinueshme: ta kthejë Gjermaninë në ushtrinë më të fuqishme në kontinent
Sipas tij, kjo nuk është zgjedhje politike, por nevojë. Rusia po rrit kapacitetet ushtarake në mënyrë agresive dhe mund të jetë në gjendje të përballet me NATO-n deri në vitin 2029. Për Breuer, kjo është një situatë që nuk lë vend për hezitim. Në një intervistë për BBC-në ai e përshkruan si momentin më të rrezikshëm që ka parë ndonjëherë në karrierën e tij
Ky alarm po përkthehet në veprim konkret. Ushtria gjermane po zgjerohet me ritme të shpejta, si në numër ashtu edhe në buxhet. Shpenzimet për mbrojtjen pritet të arrijnë në rreth 162 miliardë euro deri në vitin 2029, një rritje e ndjeshme krahasuar me vitet e mëparshme. Ajo që bie në sy është se kjo rritje nuk po has rezistencë të madhe në opinionin publik, gjë që tregon se edhe shoqëria gjermane po ndryshon mënyrën si e sheh sigurinë
Deri pak kohë më parë, një zhvillim i tillë do të kishte shkaktuar shqetësim në gjithë Evropën. Historia e shekullit të kaluar është ende e freskët dhe roli i ushtrisë gjermane në dy luftëra botërore ka lënë një gjurmë të thellë. Për këtë arsye, për vite me radhë Gjermania e mbajti ushtrinë e saj të kufizuar, si një mënyrë për të mos rihapur plagët e së kaluarës
Por realiteti i sotëm është ndryshe. Një nga shembujt më të qartë është Lituania, ku Gjermania ka vendosur trupa të përhershme për herë të parë që nga Lufta e Dytë Botërore. Aktualisht janë rreth 1200 ushtarë, por numri pritet të rritet ndjeshëm. Aty zhvillohen stërvitje që simulojnë një sulm nga lindja, në një terren që historikisht ka qenë i hapur për pushtime
Ky terren, i njohur si Rrafshi i Madh Europian, ka qenë rruga e ushtrive për shekuj. Napoleoni e përshkoi deri në Moskë, Hitleri bëri të njëjtën gjë në Luftën e Dytë Botërore, dhe më pas ushtritë sovjetike e përshkuan në drejtim të kundërt. Është një hapësirë pa barriera natyrore, që e bën Evropën të ndjeshme ndaj çdo konflikti të madh
Megjithatë, Gjermania e sotme përpiqet ta paraqesë këtë riarmatim si pjesë të bashkëpunimit, jo dominimit. Oficerët e saj e theksojnë vazhdimisht se gjithçka bëhet në kuadër të NATO-s dhe Bashkimit Evropian. Ideja është që kjo Gjermani nuk është më një fuqi që imponon, por një aleate që kontribuon
Kjo përbën një ndryshim të madh nga periudha pas Luftës së Ftohtë, kur Gjermania, ashtu si pjesa më e madhe e Evropës, uli ndjeshëm kapacitetet ushtarake. Në një moment, mungesa e pajisjeve ishte aq e madhe sa stërvitjet bëheshin pa armë reale. Shpenzimet për mbrojtjen ranë në nivele shumë të ulëta, rreth 1.2% të ekonomisë
Sot objektivi është krejt tjetër. Gjermania synon të arrijë në 5% të prodhimit të brendshëm për mbrojtjen, një nivel që tregon sa seriozisht po e merr këtë ndryshim. Dhe kjo nuk po ndodh vetëm në Gjermani. Edhe vende të tjera evropiane po rrisin shpenzimet, të shtyra nga lufta në Ukrainë dhe pasiguritë e reja në rajon
Një nga arsyet kryesore të këtij ndryshimi është edhe roli i SHBA. Për dekada, siguria e Evropës ishte e lidhur fort me mbështetjen amerikane. Por sinjalet e fundit nga Uashingtoni kanë treguar se kjo mbështetje nuk është më e garantuar në të njëjtën mënyrë. Kjo ka detyruar Gjermaninë dhe vendet e tjera të mendojnë për më shumë pavarësi në mbrojtje
Në këtë kuadër, Gjermania po përpiqet të zhvillojë më shumë kapacitete të veta ushtarake dhe industriale. Po investon në prodhim vendas të armëve dhe po kërkon të ulë varësinë nga teknologjia amerikane. Objektivi është të krijojë një strukturë mbrojtjeje që mund të funksionojë edhe pa mbështetje të plotë nga SHBA
Megjithatë, kjo nuk është e lehtë. Shpenzimet ushtarake amerikane mbeten shumë më të larta dhe roli i SHBA në NATO është ende dominues. Ekspertët theksojnë se Evropa nuk mund ta zëvendësojë menjëherë këtë rol dhe se bashkëpunimi do të mbetet thelbësor
Në të njëjtën kohë, besimi ndaj SHBA ka filluar të lëkundet. Sondazhet tregojnë një rënie të ndjeshme të besimit të gjermanëve në marrëdhënien me Amerikën, gjë që reflekton një pasiguri më të gjerë në gjithë Evropën
Ndryshimi më i madh, ndoshta, është perceptimi i fqinjëve. Një vend që dikur shihej me frikë për shkak të militarizmit, sot po shihet si një faktor i domosdoshëm për sigurinë e kontinentit. Madje edhe vende si Polonia e konsiderojnë këtë zhvillim si pozitiv për Evropën dhe NATO-n
Në fund, transformimi i Gjermanisë është një tregues i qartë se Evropa po hyn në një epokë të re. Formula e vjetër e NATO-s, që synonte të mbante amerikanët brenda, rusët jashtë dhe gjermanët të kontrolluar, nuk është më realitet. Pas tetë dekadash, Gjermania është rikthyer në qendër të fuqisë europiane, këtë herë jo vetëm si motor ekonomik, por edhe si shtyllë e sigurisë
