Nga “The Guardian”/ Ata janë përralla e Kupës së Botës, nuk kanë as një dekadë si komb futbollistik dhe me më pak njerëz se shteti i Australisë Jugore. Një Virxhinia Perëndimore ballkanike, por me një sipërfaqe shumë të vogël dhe një të kaluar të larmishme.
Kosova e vogël është një ndeshje larg paraqitjes së saj të parë në një Kupë Bote, ku po e thërret një vend në Grupin D së bashku me Australinë, Paraguain dhe bashkë-organizatorin e këtij turneu, Shtetet e Bashkuara.
E tëra që u pengon është një ndeshje e vetme eliminatore, gjithçka ose asgjë, kundër Turqisë në shtëpi, në Prishtinë të martën. Është një kulminacion i mrekullueshëm i një fushate kualifikuese që është bërë një thirrje për optimizëm dhe krenari kombëtare.
Trajneri i Kosovës, Franco Foda, tha se ndeshja e së martës do të tërhiqte 100,000 njerëz – gati gjysma e numrit të banorëve në kryeqytetin e Prishtinës – nëse stadiumi “Fadil Vokrri” do të ishte mjaftueshëm i madh për t’i futur të gjithë. Fatkeqësisht, kapaciteti i tij është 14,000, megjithëse në vitin 2007 aty u mblodhën 25,000 vetë për një performancë nga reperi “50 Cent” në atë që ishte një moment i rëndësishëm i shërimit pas luftës.
Ky është një vend ku konflikti nuk harrohet lehtë. Jo shumë larg stadiumit, një stacion policie u bombardua nga NATO gjatë luftës së viteve 1998-99. Në veri të vendit, tensionet me Serbinë fqinje ende vazhdojnë.
Për një komb si Kosova, futbolli do të thotë diçka më shumë. “Si ekip kombëtar, ne u bëmë simbol se çdo gjë është e mundur”, – thotë anësori i Melbourne City, Elbasan Rashani, i cili luajti 29 herë për Kosovën midis viteve 2016 dhe 2024. “Ne i treguam rrugën popullit të Kosovës, për t’u njohur.”
Pas fitores dramatike 4-3 të së enjtes ndaj Sllovakisë në gjysmëfinalen e play-off-it në Bratislavë, presidenti i Federatës së Futbollit të Kosovës, Agim Ademi, i quajti lojtarët e Kosovës “gladiatorë”. Njerëzit festuan fitoren me fishekzjarrë në rrugët e Prishtinës dhe në mediat sociale. Sllovakia, ashtu si Serbia, nuk e njeh pavarësinë e Kosovës. Bie në sy se asnjëra prej skuadrave të futbollit të këtyre dy vendeve nuk do të kalojë Atlantikun këtë verë.
Kosova mund të jetë më afër se kurrë një pjesëmarrjeje historike në Kupën e Botës, por Foda thotë se njerëzit nuk duhet të rrëmbehen. “Kemi tifozë emocionalë, por duhet të jemi të kujdesshëm dhe të mos lejojmë veten të bëjmë gabime. Suksesi arrihet vetëm duke ruajtur qetësinë.”
Sulmuesi yll i Kosovës, Vedat Muriqi, i cili luan për Mallorca në Spanjë, thotë se arritja në Kupën e Botës është kulmi i karrierës së një futbollisti dhe se i ka mbetur vetëm “një hap i vogël”. “Atëherë mund t’u sjellim lumturi edhe njerëzve në të gjithë Kosovën”, – u shpreh ai.
Megjithatë, Turqia (e renditur e 23-ta në botë) paraqet një sfidë të madhe. “Ne i dimë cilësitë e Turqisë. Ata janë një ekip më i mirë se Sllovakia. Ne gjithashtu i dimë dobësitë e tyre”, thotë sulmuesi. “Ne do të japim më të mirën tonë. Me mbështetjen e tifozëve, besoj se do të jetë pak më e lehtë.”
Në vitin 2021, Kosova përfundoi e fundit në grupin e saj kualifikues të Kupës së Botës, duke fituar vetëm një ndeshje. Para shortit për edicionin e vitit 2026, kosovarët renditeshin të 99-ët kur hynë në kualifikuese, madje edhe pas ekipit historik të vogël Luksemburg.
Ata ishin padyshim “autsajderë” në një grup të përbërë nga Suedia, Zvicra dhe Sllovenia, dhe kualifikimi dukej pothuajse i pamundur pas një humbjeje 4-0 në Bazel në ndeshjen e tyre të parë. Por dy fitore tronditëse kundër Suedisë, plus një tjetër fitore e papritur kundër Sllovenisë, i siguruan Kosovës një vend në fazën eliminatore.
Një pjesëmarrje në Kupën e Botës do të ishte një arritje emocionuese për një komb, pavarësia e të cilit u shpall në vitin 2008 dhe që iu bashkua FIFA-s dhe UEFA-s vetëm në vitin 2016.
Rashani – i lindur në Suedi dhe i rritur në Norvegji nga prindër kosovarë që ikën nga atdheu i tyre në vitin 1992 – ishte atje për pjesën më të madhe të periudhës formuese të ekipit, si një nga disa lojtarë nga diaspora të ftuar për të luajtur. “Ne gjithmonë kishim besim”, thotë ai.
“Më kujtohet trajneri ynë i parë, Albert Bunjaki, në kohën kur ata donin të krijonin një ekip kombëtar. Ai mori makinën e tij dhe po udhëtonte nëpër Evropë për të na parë një nga një, lojtarët, dhe për të na treguar për projektin dhe për të na bindur të luanim për Kosovën. Pra, që në fillim, mund të ndiheshe se kjo është diçka e veçantë.”
Kosova iu afrua vetëm 90 minuta larg kualifikimit për “Euro 2020”, kur një skuadër e dobësuar nga disa mungesa për shkak të kufizimeve të Covid-19 humbi 2-1 në ndeshjen eliminatore ndaj Maqedonisë së Veriut. Rashani luajti në atë ndeshje në Shkup dhe e di avantazhin që tifozeria vendase do të ofrojë këtë herë. “Gjithmonë u them miqve të mi, nuk keni nevojë për ngrohje para se të luani për Kosovën, të dridhen nervat vetëm duke dëgjuar tifozët.”
Këtë herë, megjithatë, Rashani do të zgjohet para orës 5 të mëngjesit për të ndjekur ndeshjen eliminatore si tifoz, nga shtëpia e tij në Australi. “Njerëz nga e gjithë bota që kanë lidhje me Kosovën do ta shikojnë. Është një ndeshje shumë e rëndësishme për ne dhe shpresojmë se mund t’ia dalim.”
