Rusia ka vendosur ta nxjerrë jashtë loje aplikacionin WhatsApp, ndërsa po shtrëngon rrethin ndaj aplikacioneve të huaja të komunikimit. Urdhri për bllokim vjen nga autoritetet rregullatore, në një kohë kur Kremlini po shton presionin për përdorimin e platformave vendase.
WhatsApp, në pronësi të Meta, tha se masa synon të shtyjë më shumë se 100 milionë përdorues në Rusi drejt një “aplikacioni shtetëror për mbikëqyrje”. Kompania deklaroi se po bën gjithçka për t’i mbajtur njerëzit të lidhur dhe paralajmëroi se izolimi i përdoruesve nga komunikimi privat dhe i sigurt është një hap pas që mund të çojë në më pak siguri për qytetarët rusë.
Zëdhënësi i Kremlinit, Dmitry Peskov, i tha BBC-së se vendimi u mor për shkak të “mosgatishmërisë së Meta për të respektuar normat dhe germën e ligjit rus”. Sipas tij, kompania mund të rifillojë operacionet nëse respekton ligjin dhe hyn në dialog me autoritetet.
I pyetur nëse autoritetet po përpiqen të detyrojnë qytetarët të përdorin aplikacionin shtetëror Max, Peskov u përgjigj se “mesazheri kombëtar është një alternativë e disponueshme”.
Rregullatori rus i internetit, Roskomnadzor, bëri të ditur këtë javë se po kufizon më tej edhe Telegramin, duke përmendur mungesë sigurie. Telegram është shumë i përdorur në Rusi dhe thuhet se përdoret gjerësisht edhe nga forcat ruse në Ukrainë. Disa blogerë pro luftës janë ankuar se kufizimet po vështirësojnë komunikimin në terren.
Moska argumenton se si WhatsApp ashtu edhe Telegram kanë refuzuar të ruajnë të dhënat e përdoruesve rusë brenda territorit të vendit, siç kërkon ligji. Autoritetet pretendojnë gjithashtu se WhatsApp është një nga shërbimet kryesore që përdoret për mashtrime dhe zhvatje ndaj qytetarëve rusë, duke e përdorur këtë si arsye për të nxitur kalimin drejt Max.
Agjencia shtetërore e lajmeve Tass raportoi më herët këtë vit se WhatsApp pritet të bllokohet përfundimisht në vitin 2026. Një zyrtar rus, Andrei Svintsov, është cituar të ketë thënë se “masa të tilla të ashpra” janë “plotësisht të justifikuara”, pasi Rusia e ka shpallur Meta një organizatë ekstremiste.
WhatsApp ishte më parë aplikacioni më i përdorur për mesazhe në Rusi. Por që nga viti 2022, kur Meta u etiketua si organizatë ekstremiste, aplikacione si Instagram dhe Facebook janë bllokuar dhe aksesohen vetëm përmes VPN-ve. Qytetarët rusë nuk ndalohen t’i përdorin, por duhet të përdorin mjete anashkaluese.
Projekti për të drejtat digjitale “Na Svyazi” ka raportuar se Rusia po heq gjithnjë e më shumë faqe nga sistemi shtetëror i adresave të internetit, që kontrollohet nga Roskomnadzor. Sipas tij, 13 platforma të njohura, përfshirë YouTube, Facebook, WhatsApp Web, Instagram, BBC dhe Deutsche Welle, mungojnë tashmë në sistemin kombëtar të emrave të domenit. Kur një faqe hiqet nga ky regjistër, ajo nuk hapet pa VPN.
Paralelisht, Moska po shtyn fort aplikacionin shtetëror Max. Kritikët thonë se ai nuk ofron enkriptim nga fundi në fund dhe mund të depërtohet nga autoritetet, ndërsa mediat shtetërore i hedhin poshtë këto pretendime. Max po promovohet gjerësisht me reklama në televizion dhe nëpër qytete, si dhe nga zyrtarë lokalë.
Që nga viti 2025, autoritetet kanë vendosur që Max të jetë i para-instaluar në çdo pajisje të re që shitet në Rusi. Ka raportime se punonjës të sektorit publik, mësues dhe studentë po kërkohet gjithnjë e më shumë ta përdorin platformën.
Drejtori ekzekutiv i Telegram, Pavel Durov, tha se shteti po kufizon aksesin në shërbimin e tij për të detyruar qytetarët të përdorin aplikacionin e vet për mbikëqyrje dhe censurë politike. Ai shtoi se Irani ka tentuar një strategji të ngjashme për të ndaluar Telegramin, por qytetarët kanë gjetur mënyra për ta anashkaluar. “Kufizimi i lirisë së qytetarëve nuk është kurrë përgjigjja e duhur”, tha Durov.
