Shtetet e Gjirit e kanë gjetur veten në vijën e frontit të luftës më të re në Lindjen e Mesme dhe janë të zemëruara.
Irani është hakmarrë ndaj sulmeve ajrore SHBA-Izrael duke qëlluar qindra raketa dhe dronë drejt fqinjëve të tij arabë, duke synuar bazat ushtarake amerikane në tokën e tyre, por edhe infrastrukturën civile dhe energjetike.
Duke vepruar kështu, ajo po synon imazhin e Gjirit si një qendër e sigurt dhe e begatë për udhëtime, turizëm dhe financa, dhe po prish industrinë e naftës dhe gazit në thelbin e saj .
Kjo është një luftë që qeveritë arabe nuk e donin dhe u përpoqën ta parandalonin. Pyetja është nëse ato do të tërhiqen në të nga ato që i kanë quajtur sulme “të pabesë” iraniane.
“Të gjitha vijat e kuqe janë kaluar tashmë”, tha zëdhënësi i Ministrisë së Jashtme të Katarit, Majed al Ansari, në një konferencë për shtyp të martën.
“Sulmet ndaj sovranitetit tonë janë të vazhdueshme”, u tha ai gazetarëve.
“Ka sulme ndaj infrastrukturës. Ka sulme ndaj zonave tona të banimit. Dhe efektet e këtyre sulmeve janë shumë të qarta. Kur bëhet fjalë për hakmarrje të mundshme, të gjitha opsionet janë në dorë të udhëheqjes sonë. Por duhet ta bëjmë shumë të qartë se sulme të tilla nuk do të mbeten pa përgjigje dhe nuk mund të mbeten pa përgjigje.”
Kryesisht raketat iraniane po interceptohen në të gjithë rajonin, por mbeturinat që bien kanë shkaktuar zjarre dhe kanë vrarë njerëz. Dronët që janë më lehtë në gjendje të kalojnë përmes mbrojtjes ajrore shpesh shkaktojnë dëme minimale, por prapëseprapë mbjellin kaos që prish tregtinë dhe udhëtimet.
Kjo duket të jetë strategjia iraniane – të rrisë rreziqet për fqinjët e saj arabë me shpresën se ata do të rrisin presionin mbi SHBA-në për t’i dhënë fund luftës.
Sipas Financial Times, besohet se Irani ka qëlluar pothuajse po aq dronë dhe raketa drejt Emirateve të Bashkuara Arabe, qendrës dominuese tregtare dhe turistike të Gjirit, sa edhe Izraeli.
Irani mund ta shndërrojë në armë industrinë jetësore të naftës dhe gazit në rajon – duke e prishur këtë gjë, e cila mund të shkaktojë tronditje në ekonominë globale.
Kjo gjithashtu do të thotë se strategjia e Teheranit mund të ketë efekt të kundërt. Irani rrezikon t’i shtyjë shtetet e Gjirit më pranë Uashingtonit, madje duke i detyruar ato të bashkohen në përpjekjet e luftës në një farë mënyre.
Deri më tani, ata kanë refuzuar të lejojnë SHBA-në të përdorë qiellin dhe territorin e tyre për të nisur sulme ndaj Iranit.
Kjo mund të ndryshojë. Në një moment të caktuar, ata mund të vendosin të marrin pjesë në operacione ushtarake.
Ata nuk janë ende atje – për momentin arabët janë të përqendruar në mbrojtje. Por shumë varet nga sa do të zgjasë lufta.
Disa do të ngurronin të dukeshin sikur po merrnin anën e Izraelit në konflikt.
Ofensiva vdekjeprurëse dhe shkatërruese e Izraelit në Gaza në përgjigje të sulmeve të Hamasit të tetorit 2023, si dhe ndërhyrjet e tij ushtarake në vende si Libani dhe Siria, kanë tensionuar gjithnjë e më shumë marrëdhëniet me arabët. Ata u tërbuan kur Izraeli bombardoi Katarin vitin e kaluar në një përpjekje për të vrarë udhëheqjen e Hamasit.
Ajo që është e qartë është se sulmet e Iranit kanë forcuar unitetin midis shteteve të Gjirit.
Gjashtë anëtarët e Këshillit të Bashkëpunimit të Gjirit – Arabia Saudite, Kuvajti, Katari, Bahreini, Emiratet e Bashkuara Arabe dhe Omani – u takuan në një seancë urgjente të dielën për të shprehur solidaritet dhe për t’u zotuar të “ndërmarrin të gjitha masat e nevojshme për të mbrojtur sigurinë dhe stabilitetin e tyre dhe për të mbrojtur territoret, qytetarët dhe banorët e tyre, duke përfshirë mundësinë e reagimit ndaj agresionit”.
Një këshilltar i lartë diplomatik i presidentit të Emirateve të Bashkuara Arabe, Anwar Gargash, i ka kërkuar Iranit të mendojë.
“Lufta juaj nuk është me fqinjët tuaj”, shkroi ai në një postim në X. “Kthehuni në mjedisin tuaj dhe trajtojini fqinjët tuaj me arsye dhe përgjegjësi përpara se rrethi i izolimit dhe përshkallëzimit të zgjerohet.”
