Në Lubjanë të Sllovenisë, një avion privat nga Tel Avivi u ul në një natë të ftohtë dhjetori, duke sjellë dy operativë të një kompanie izraelite të inteligjencës, e cila nga kritikët shpesh përshkruhet si “Mossadi privat”.
Dy burrat u transportuan me makinë drejt selisë së një partie opozitare populiste të së djathtës ekstreme.
Banorët e zonës u bënë dyshues për shkak të gjuhës së huaj dhe i raportuan një gazetari lokal dhe policisë. Më pas, këtë muaj, shërbimi i inteligjencës sllovene nisi të kontaktojë agjenci të tjera europiane të inteligjencës për të identifikuar vizitorët dhe për të zbardhur një rast që ka pasoja nga Ukraina deri në Izrael dhe lufta në Iran.
Sipas zyrtarëve sllovenë, këta persona dyshohet se po planifikonin të ndikonin në zgjedhjet e mbajtura të dielën, duke synuar të diskreditonin partinë në pushtet “Freedom Movement”, e cila ka mbështetur publikisht palestinezët dhe Ukrainën, dhe ta largonin atë nga pushteti.
Në fund, megjithëse kjo parti parashikohej të humbiste sipas shumicës së sondazheve, ajo arriti të fitonte ngushtë ndaj Partisë Demokratike Sllovene të së djathtës ekstreme. Të hënën, 23 mars, përfaqësues të saj deklaruan se ishin të bindur se mund të formonin qeverinë.
Rezultatet erdhën pas një fushate gjatë së cilës u publikuan video që pretendonin të tregonin figura pranë partisë në pushtet duke diskutuar mënyra për të anashkaluar rregullat e lobimit ose për të keqpërdorur fondet publike.
Sipas qeverisë sllovene, këto video janë organizuar nga vizitorët e ardhur në dhjetor, të cilët u identifikuan përmes të dhënave të aeroportit si Giora Eiland, ish-kreu i Këshillit të Sigurisë Kombëtare të Izraelit, dhe Dan Zorella, ish-oficer i inteligjencës ushtarake izraelite.
Eiland, një gjeneral në pension, është këshilltar i Black Cube, një kompani izraelite e njohur për mbikëqyrje dhe operacione të fshehta për klientë të ndryshëm, përfshirë raste të profilit të lartë ndërkombëtar. Zorella është themeluesi i kësaj kompanie. Black Cube nuk iu përgjigj kërkesave për koment, ndërsa edhe Ministria e Jashtme e Izraelit refuzoi të komentojë. Qeveria sllovene nuk ka bërë të ditur se kush dyshohet se e ka porositur këtë operacion, por thekson se kontrata “ka origjinë brenda Sllovenisë”.
Lideri i opozitës, Janez Janša, fillimisht deklaroi se nuk ishte në dijeni për Black Cube, por më vonë pranoi se kishte takuar Eiland, ndonëse nuk kujtohej kur. Ai i dërgoi një deklaratë një mediaje ku thuhej:
Priten regjistrime të tjera në ditët në vijim.
Partia e tij më pas deklaroi se “duhet të ngrihet një monument në qendër të Lubjanës për kompaninë Black Cube”.
Partia në pushtet e ktheu fushatën në një referendum për Black Cube dhe për industrinë e “spiunëve me pagesë” që ajo përfaqëson. Qeveritë europiane u rreshtuan në mbështetje të Sllovenisë, duke dënuar ndërhyrjen e huaj. Presidenti francez Emmanuel Macron deklaroi se Sllovenia “ka qenë viktimë e ndërhyrjes së qartë, dezinformimit dhe veprimeve nga vende të treta”, pas ankesës së kryeministrit Robert Golob para liderëve europianë.
Partia Freedom ka mbajtur qëndrime kritike ndaj Izraelit dhe në vitin 2024 njohu shtetin palestinez, duke ndikuar në precedent në Europë. Ndërkohë, opozita është zotuar të tërheqë njohjen e Palestinës dhe të zhvendosë ambasadën e Izraelit në Jeruzalem. Ajo gjithashtu synon të afrohet me kryeministrin nacionalist të Hungarisë, Viktor Orbán, dhe përmes tij edhe me administratën Trump, e cila ka shprehur mbështetje për të djathtën ekstreme në Europë.
Orbán, një aleat i Trump, ka bllokuar përdorimin e rreth 100 miliardë dollarëve të fondeve të ngrira ruse në Europë për të financuar mbrojtjen dhe rindërtimin e Ukrainës. Ai pritet të takohet me zëvendëspresidentin JD Vance përpara zgjedhjeve të ardhshme në Hungari, të cilat parashikohen të jenë të ngushta.
Fitorja e tij në vitin 2018 u mbështet, sipas raportimeve, nga një fushatë e Black Cube që regjistroi fshehurazi figura të opozitës dhe publikoi audioregjistrime në media pro-qeveritare.
Autoritetet sllovene, në bashkëpunim me partnerë europianë, kanë identifikuar operativë të dyshuar të Black Cube që dyshohet se morën pjesë në këtë operacion. Sipas tyre, këta persona përdorën maskime dhe u prezantuan si investitorë që kërkonin të ndërtonin qendra të dhënash, duke kontaktuar figura publike të lidhura me qeverinë dhe duke i ftuar në hotele luksoze në Vjenë, Londër dhe Zagreb nga dhjetori deri në shkurt.
Më vonë, video të shkurtra nga këto takime u publikuan në një faqe interneti që u aktivizua këtë muaj.
Ato duket se tregonin figura publike duke diskutuar për ndikim të paligjshëm dhe sjellje të tjera të dyshimta, gjë që opozita e cilësoi si “prova të korrupsionit të përmasave të papara”. Agjencia franceze Viginum, e cila monitoron ndërhyrjet e huaja, ndihmoi në analizimin e pamjeve të kamerave të sigurisë, sipas burimeve të njohura me situatën.
Black Cube u bë i njohur ndërkombëtarisht në vitin 2017, kur një punonjës u paraqit si aktiviste për të drejtat e grave për të regjistruar fshehurazi një aktore në emër të producentit Harvey Weinstein, si pjesë e përpjekjeve për të ndalur akuzat për ngacmim seksual. Kompania ka përdorur metoda të ngjashme me ato të botës së spiunazhit, duke kufizuar informacionin brenda ekipeve të vogla, dhe disa anëtarë të saj kanë qenë të lidhur me ish-kreun e Mossadit.
Ajo është lidhur gjithashtu me përpjekje për të mbledhur materiale kundër Alexei Navalny-t dhe me një rast për të frikësuar kreun e anticorrupsionit në Rumani. Në vitin 2018 në Hungari, individë dhe organizata të lidhura me biznesmenin George Soros u kontaktuan nga agjentë me identitete të rreme dhe u regjistruan fshehurazi, ndërsa materialet u manipuluan për të krijuar një narrativë të rreme politike.
Në Slloveni, operacioni i dyshuar i Black Cube ka përfshirë rreth gjashtë persona.
Një rast filloi me një rekrutues të pavarur që mori një mesazh në LinkedIn, ku klientë nga Londra shprehnin interes për të financuar qendra të dhënash në Ballkan. Personi në fjalë deklaroi se nuk ishte në dijeni për ndonjë lidhje me Black Cube dhe u shpreh i shqetësuar, duke thënë se do të ndërpriste çdo bashkëpunim.
Një ish-ministre drejtësie, që mori një nga kontaktet dhe është e afërt me qeverinë aktuale, tregoi se fillimisht ishte skeptike, por përgjigjet profesionale e bindën për një kohë.
Ajo pranoi një takim online me një fond investimesh të quajtur Stockard Capital dhe më pas një takim fizik në një hotel luksoz në Vjenë, edhe pse mendonte se ata nuk kishin njohuri të mjaftueshme për qendrat e të dhënave. / The Wall Street Journal
