Një juri në Los Angeles i ka dhënë një fitore të paprecedentë një gruaje të re që paditi Meta-n dhe YouTube-in për varësinë e saj nga mediat sociale që në fëmijëri.
Anëtarët e jurisë zbuluan se Meta, e cila zotëron Instagram, Facebook dhe WhatsApp, dhe Google, pronar i YouTube, ndërtuan qëllimisht platforma të mediave sociale që krijonin varësi, të cilat dëmtuan shëndetin mendor të 20-vjeçares.
Gruaja, e njohur si Kaley, u dënua me 6 milionë dollarë (4.5 milionë paund) dëmshpërblim, një rezultat që ka të ngjarë të ketë pasoja për qindra raste të ngjashme që tani po shqyrtohen në gjykatat amerikane.
Meta dhe Google thanë veçmas se nuk ishin dakord me vendimin dhe të dy do të apelonin. Meta tha: “Shëndeti mendor i adoleshentëve është thellësisht kompleks dhe nuk mund të lidhet me një aplikacion të vetëm.
“Ne do të vazhdojmë të mbrohemi me forcë pasi çdo rast është i ndryshëm, dhe mbetemi të sigurt në të dhënat tona të mbrojtjes së adoleshentëve në internet.”
Një zëdhënës i Google tha: “Ky rast keqkupton YouTube-in, i cili është një platformë transmetimi e ndërtuar me përgjegjësi, jo një faqe mediash sociale.”
Anëtarët e jurisë vendosën që Kaley duhet të marrë 3 milionë dollarë dëmshpërblim dhe 3 milionë dollarë shtesë dëmshpërblim ndëshkues, sepse ata përcaktuan se Meta dhe Google “vepruan me keqdashje, shtypje ose mashtrim” në mënyrën se si kompanitë operonin platformat e tyre.
Meta pritet të marrë përsipër 70% të dëmshpërblimit të Kaley-t, ndërsa Google 30% të mbetur.
Prindërit e fëmijëve të tjerë, të cilët nuk janë pjesë e padisë së Kaley, por pretendojnë se edhe ata janë dëmtuar nga mediat sociale, ishin jashtë gjykatës të mërkurën, siç kishin qenë shumë ditë gjatë gjithë gjyqit pesë-javor.
Kur u dha vendimi, prindër si Amy Neville u panë duke festuar dhe duke përqafuar prindër dhe mbështetës të tjerë që kishin pritur një vendim.
Vendimi i Los Anxhelosit erdhi një ditë pasi një juri në New Mexico e gjeti Meta-n përgjegjëse për mënyrën se si platformat e saj rrezikonin fëmijët dhe i ekspozonin ata ndaj materialeve seksuale eksplicite dhe kontaktit me grabitqarët seksualë.
Mike Proulx, një drejtor kërkimesh për Forrester, tha se vendimet e njëpasnjëshme nënvizojnë një “pikë thyerjeje” midis kompanive të mediave sociale dhe publikut.
Në muajt e fundit, vende si Australia kanë vendosur kufizime për fëmijët që të ndalojnë ose kufizojnë përdorimin e mediave sociale. Mbretëria e Bashkuar po drejton aktualisht një program pilot për të parë se si mund të funksionojë një ndalim i mediave sociale për personat nën moshën 16 vjeç.
“Ndjenjat negative ndaj mediave sociale janë grumbulluar prej vitesh dhe tani më në fund kanë marrë hov”, tha Proulx.
Gjatë paraqitjes së tij para jurisënë shkurt, Mark Zuckerberg, kryetari dhe drejtori ekzekutiv i Meta-s, u mbështet në politikën e gjatë të kompanisë së tij për të mos lejuar përdoruesit nën moshën 13 vjeç në asnjë nga platformat e saj.
Kur iu paraqitën kërkime të brendshme dhe dokumente që tregonin se Meta dinte që fëmijët e vegjël, në fakt, po përdornin platformat e saj, Zuckerberg tha se “gjithmonë dëshironte” për përparim më të shpejtë në identifikimin e përdoruesve nën 13 vjeç. Ai këmbënguli se kompania kishte arritur “vendin e duhur me kalimin e kohës”.
Ndërsa Google, si pronar i faqes së shpërndarjes së videove YouTube, ishte gjithashtu i pandehur në këtë çështje, pjesa më e madhe e procedurave gjyqësore u përqendrua në Instagram dhe Meta.
Snap dhe TikTok ishin gjithashtu fillimisht të pandehur, por të dyja kompanitë arritën marrëveshje të pazbuluara me Kaley para gjyqit.
Sa i përket avokatëve të Kaley, ata argumentuan se Meta dhe YouTube kishin ndërtuar “makineri varësie” dhe dështuan në përgjegjësinë e tyre për të parandaluar fëmijët të hynin në platformat e tyre.
Kaley tha se filloi të përdorte Instagramin në moshën nëntë vjeç dhe YouTube në moshën gjashtë vjeç, dhe nuk hasi asnjë përpjekje për ta bllokuar për shkak të moshës së saj.
“Ndalova së komunikuari me familjen sepse e kaloja gjithë kohën time në mediat sociale”, tha Kaley gjatë dëshmisë së saj.
Kaley tha se ishte 10 vjeçe kur filloi të kishte ndjenja ankthi dhe depresioni, çrregullime për të cilat do të diagnostikohej vite më vonë nga një terapist.
Ajo gjithashtu filloi të fiksohej pas pamjes së saj fizike dhe filloi të përdorte filtra në Instagram që do të ndryshonin pamjen e saj – duke e bërë hundën e saj më të vogël dhe sytë më të mëdhenj – pothuajse që në momentin që filloi ta përdorte platformën si fëmijë.
Që atëherë, Kaley është diagnostikuar me dismorfi trupore, një gjendje që i bën njerëzit të shqetësohen tepër për pamjen e tyre fizike dhe i pengon ata ta shohin veten ashtu siç e shohin të tjerët.
Avokatët e saj argumentuan se veçoritë e Instagram-it, si lëvizja pa fund, ishin krijuar për të krijuar varësi.
Objektivat e rritjes së Metës kishin për qëllim nxitjen e të rinjve për të përdorur platformat e saj, thanë avokatët e Kaley-t.
Duke përdorur dëshmi nga ekspertë dhe ish-drejtues të Meta-s, ata argumentuan se kompania donte përdorues të rinj sepse ata kishin më shumë gjasa të qëndronin në platformat e saj për periudha më të gjata kohore.
Kur avokatët e Kaley i thanë Adam Mosserit, kreut të Instagram-it, se dita e saj më e gjatë e përdorimit të platformës shtrihej në 16 orë, ai mohoi se kjo ishte provë e një varësie.
Në vend të kësaj, ai e quajti një adoleshente që kalonte shumicën e orëve të ditës në Instagram “problematike”.
Avokatët e Kaley thanë të mërkurën se vendimi i jurisë “dërgon një mesazh të pagabueshëm se asnjë kompani nuk është mbi përgjegjësinë kur bëhet fjalë për fëmijët tanë”.
Një tjetër çështje kundër Metës dhe platformave të tjera të mediave sociale për dëmet e dyshuara ndaj fëmijëve është gati të fillojë në qershor në gjykatën federale të Kalifornisë.
