BE-ja ra dakord të hënën të sanksionojë kolonët izraelitë për dhunën e tyre kundër palestinezëve në Bregun Perëndimor, një veprim i mundësuar nga mbështetja e qeverisë së ardhshme të Hungarisë.
“Sot, arritëm një marrëveshje politike për të sanksionuar kolonët dhe entitetet ekstremiste izraelite”, u tha Kaja Kallas, diplomatja më e lartë e BE-së gazetarëve pas një takimi të ministrave të punëve të jashtme në Bruksel.
“Ne po dalim nga bllokimi politik që ekzistonte për një kohë të gjatë. Dhuna dhe ekstremizmi kanë pasoja”, shtoi ajo.
Kallas shkroi në një postim në X se masat, të cilat përfshijnë ngrirjen e aseteve dhe ndalimet e udhëtimit, do të synojnë gjithashtu anëtarët e Hamasit, të cilin BE e përcakton si një organizatë terroriste, një kusht i kërkuar nga disa vende për të mbështetur sanksionet.
Sanksionet vijnë në mes të asaj që zëdhënësi i OKB-së për të Drejtat e Njeriut, Thameen Al-Kheetan, e përshkroi së fundmi si “zgjerim të paligjshëm të vendbanimeve” të Izraelit dhe “aneksimin e pjesëve të mëdha të Bregut Perëndimor të pushtuar”. Ato vijnë gjithashtu pas dy muajsh dhune të vazhdueshme kundër palestinezëve në territor.
BE-ja ka vendosur tashmë sanksione ndaj kolonëve të dhunshëm. Në vitin 2024, blloku sanksionoi pesë individë dhe tre subjekte “përgjegjëse për abuzime serioze dhe sistematike të të drejtave të njeriut kundër palestinezëve në Bregun Perëndimor”, sipas Këshillit. Ata përfshinin Moshe Sharvit në Luginën e Jordanit, “ngacmimet fizike dhe verbale të të cilit kundër këtyre komuniteteve janë përshkallëzuar që nga tetori i vitit 2023”.
Por shtytja e ripërtërirë e BE-së për sanksione shtesë ishte bllokuar më parë nga ish-kryeministri hungarez Viktor Orban, i cili kërkoi të ruante lidhjet e vendit të tij me Izraelin. Megjithatë, Peter Magyar, i cili u betua si kryeministër i Hungarisë të shtunën e kaluar, ka lënë të kuptohet se do të mbështeste paketat e sanksioneve të mbështetura gjerësisht.
Sipas ligjit ndërkombëtar, të gjitha vendbanimet konsiderohen të paligjshme, me Gjykatën Ndërkombëtare të Drejtësisë që e përshkruan “praninë e vazhdueshme të Shtetit të Izraelit në Territorin e Pushtuar Palestinez” si “të paligjshme”.
Izraeli kohët e fundit ka prezantuar masa që synojnë forcimin e kontrollit të tij mbi territorin në fusha që përfshijnë ligjin e pronës, planifikimin dhe licencimin. Këto lëvizje duket se bien ndesh me marrëveshjet kryesore që u nënshkruan në kuadër të procesit të paqes së Oslos në vitin 1993.
Përveç sanksioneve kundër kolonëve të dhunshëm, BE-ja po shqyrton mundësi të tjera për t’iu përgjigjur Izraelit, duke përfshirë një ndalim tregtar për produktet me origjinë nga vendbanimet ose tarifa të larta të Bashkimit Evropian për importet që synojnë ta bëjnë një tregti të tillë penguese.
Megjithatë, shumë nga këto masa do të jenë të vështira për t’u miratuar, pasi do të duhej ose marrëveshje unanime ose një shumicë e kualifikuar midis shteteve anëtare të BE-së.
Sanksionimi i kolonëve të dhunshëm përfaqëson vetëm një hap gradual krahasuar me thirrjet e fundit nga disa vende evropiane për të ndërprerë lidhjet ekonomike me Izraelin për shkak të krimeve të dyshuara të luftës në Liban dhe Palestinë.
Vende të tilla si Spanja, Irlanda dhe Sllovenia i kanë kërkuar bllokut të pezullojë marrëveshjen e asociimit me Izraelin ose të vendosë sanksione ndaj ministrave të kabinetit të ekstremit të djathtë, Itamar Ben-Gvir dhe Bezalel Smotrich.
Por këto masa do të kërkonin gjithashtu unanimitet ose një shumicë të kualifikuar – mbështetje që disa vende, përfshirë Gjermaninë dhe Italinë, mbeten të gatshme ta ofrojnë.
Të hënën, ministri i jashtëm i Izraelit, Gideon Sa’ar, reagoi ndaj miratimit të sanksioneve nga BE-ja, duke e quajtur atë “arbitrare” sanksionimin e qytetarëve dhe subjekteve izraelite “për shkak të pikëpamjeve të tyre politike dhe pa asnjë bazë”.
“Izraeli ka qëndruar, qëndron dhe do të vazhdojë të qëndrojë për të drejtën e hebrenjve për të jetuar në zemër të atdheut tonë. Asnjë popull tjetër në botë nuk ka një të drejtë të dokumentuar dhe të hershme mbi tokën e tyre në mënyrën që populli hebre ka mbi Tokën e Izraelit”, shkroi Sa’ar.
