Irani thotë se një propozim i SHBA-së për t’i dhënë fund luftës është “ende duke u shqyrtuar”, pas raportimeve se të dyja palët mund të jenë pranë një marrëveshjeje.
Agjencia amerikane e lajmeve Axios raportoi të mërkurën se Shtëpia e Bardhë beson se mund të jetë duke u afruar drejt një memorandumi mirëkuptimi prej 14 pikash me Iranin.
Një anëtar i lartë i parlamentit të Iranit e hodhi poshtë atë si një “listë dëshirash”, ndërsa një zëdhënës i ministrisë së jashtme tha se Teherani do të ndajë pikëpamjet e tij për një propozim të SHBA-së me ndërmjetësit pakistanezë.
Ministri i jashtëm i Pakistanit tha se vendi i tij po “përpiqej ta shndërronte këtë armëpushim në një përfundim të përhershëm të kësaj lufte”. Presidenti Donald Trump tha se SHBA-të kanë pasur “bisedime shumë të mira me Iranin në 24 orët e fundit” dhe se një marrëveshje është e mundur.
Në raportin e saj, Axios e përshkruan memorandumin si një memo me një faqe dhe 14 pika, e cila mund të vendosë një kornizë për negociata më të detajuara bërthamore.
Ndër dispozitat që rendit janë pezullimi i pasurimit bërthamor iranian, heqja e sanksioneve dhe rivendosja e tranzitit të lirë përmes Ngushticës së Hormuzit.
Ai citon dy zyrtarë amerikanë dhe dy burime të tjera – të gjithë të paidentifikuar – të cilët i përshkruan si të informuar mbi çështjet. Këto burime raportohet të kenë thënë se shumë nga kushtet e përcaktuara në memorandum do të varen nga arritja e një marrëveshjeje përfundimtare.
Agjencia e lajmeve Reuters raportoi se dy burime të informuara mbi ndërmjetësimin midis SHBA-së dhe Iranit kishin konfirmuar informacionin e raportuar fillimisht nga Axios, por propozimi nuk është paraqitur publikisht.
“Propozimi amerikan është ende duke u shqyrtuar nga Irani dhe pas përfundimit, ai do ta informojë palën pakistaneze për mendimin e tij”, tha zëdhënësi i ministrisë së jashtme iraniane, Ismail Baghaei, për Agjencinë e Lajmeve të Studentëve Iranianë (ISNA).
Duke iu përgjigjur raportit të Axios, Ebrahim Rezaei, zëdhënësi i komisionit të sigurisë kombëtare dhe politikës së jashtme të Parlamentit iranian, shkroi në X: “Amerikanët nuk do të fitojnë asgjë në një luftë që po humbasin, gjë që nuk e kanë fituar në negociata ballë për ballë”.
Ai tha gjithashtu se Irani “e ka gishtin te këmbëza dhe është gati” dhe paralajmëroi se nëse SHBA-të nuk “dorëzohen dhe nuk japin lëshimet e nevojshme”, Irani do të “jepte një përgjigje të ashpër dhe që shkakton keqardhje”.
Trump ka kërcënuar gjithashtu me dhunë të përtërirë, duke shkruar në platformën e tij Truth Social se nëse Irani nuk bie dakord për një marrëveshje “bombardimet fillojnë dhe, për fat të keq, do të jenë në një nivel dhe intensitet shumë më të lartë se më parë”.
Ai tha gjithashtu se Operacioni Epic Fury – ofensiva fillestare SHBA-Izrael në Iran – do të përfundonte “duke supozuar se Irani pranon të japë atë për të cilën është rënë dakord”. Kjo ndodhi pasi Sekretari i Shtetit i SHBA-së, Marco Rubio, tha se operacioni kishte mbaruar pasi kishte arritur objektivat e tij.
Trump tha gjithashtu, jo për herë të parë, se Irani ka rënë dakord të mos ketë kurrë një armë bërthamore “ndër të tjera” – një pretendim që nuk është konfirmuar nga Teherani. Programi bërthamor i Iranit ka qenë një nga pikat kryesore të mosmarrëveshjes midis dy palëve.
“Ata [Irani] duan të bëjnë një marrëveshje. Kemi pasur bisedime shumë të mira gjatë 24 orëve të fundit dhe është shumë e mundur që të bëjmë një marrëveshje atje”, tha Trump, duke shtuar: “Mendoj se fituam”.
Ai njoftoi të martën se po e pezullonte Projektin Liri , vetëm disa ditë pasi e njoftoi. Operacioni kishte për qëllim të ndihmonte në rivendosjen e rrjedhës së naftës dhe kthimin përfundimtar të ekonomisë globale në normalitet duke i nxjerrë anijet e bllokuara nga Gjiri përmes Ngushticës së Hormuzit.
Irani ende nuk ka reaguar publikisht ndaj pauzës, por Korpusi i Gardës Revolucionare Iraniane (IRGC) aludoi në rihapjen e ngushticës nëse do të ketë një “fund të kërcënimeve të agresorëve”.
Rruga ujore vendimtare, përmes së cilës zakonisht kalon 20% e naftës dhe gazit natyror të lëngshëm në botë, është bllokuar në mënyrë efektive nga Irani që kur SHBA-të dhe Izraeli filluan ta sulmonin atë në fund të shkurtit.
Në fillim të prillit, SHBA-të dhe Irani njoftuan një armëpushim sipas të cilit Irani i dha fund sulmeve me dronë dhe raketa ndaj vendeve të Gjirit, përfshirë Emiratet e Bashkuara Arabe, por pak anije kanë qenë në gjendje të kalojnë nëpër ngushticë që atëherë.
SHBA-të gjithashtu vendosën bllokadën e tyre në portet iraniane, duke thënë se kanë ndaluar dhjetëra anije. Komanda Qendrore e SHBA-së tha të mërkurën se kishte qëlluar dhe kishte çaktivizuar një anije cisternë me flamur iranian në Gjirin e Omanit që po përpiqej të thyente bllokadën.
Kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu tha të mërkurën se kishte “koordinim të plotë” midis tij dhe Trumpit mbi Iranin.
“Nuk ka surpriza. Ne ndajmë qëllime të përbashkëta dhe objektivi më i rëndësishëm është heqja e të gjithë materialit të pasuruar nga Irani dhe çmontimi i aftësive të Iranit për pasurim”, tha ai.
Komentet e tij erdhën pasi nisi sulmin e parë në kryeqytetin libanez, Bejrut , që kur u arrit një armëpushim në prill.
Netanyahu shkroi në mediat sociale se forcat kishin shënjestruar një komandant të lartë të Hezbollahut “përgjegjës për të shtënat në vendbanimet izraelite dhe dëmtimin e ushtarëve të IDF-së [Forcave Mbrojtëse të Izraelit]”.
Hezbollahu, një milici dhe parti politike e mbështetur nga Irani, filloi të sulmonte Izraelin në fillim të marsit në hakmarrje për sulmet e tij ndaj Iranit.
Pavarësisht marrëveshjes së armëpushimit, Izraeli dhe Hezbollahu kanë vazhduar sulmet e tyre, duke akuzuar njëri-tjetrin për shkelje të saj.
Shumica e sulmeve ajrore të Izraelit kanë goditur Libanin jugor, ndërsa Hezbollahu ka kryer sulme ndaj trupave izraelite në Liban dhe Izraelin verior me raketa dhe dronë.
