Kryeministri britanik, Sir Keir Starmer, pritet të premtojë veprime më të guximshme për të përballuar “sfidat e mëdha” të vendit, ndërsa përballet me presion në rritje nga deputetët e Partisë Laburiste që po vënë në dyshim udhëheqjen e tij.
Në një fjalim të rëndësishëm të planifikuar për të hënën, Starmer do të përpiqet të rifillojë mandatin e tij politik pas humbjeve të rënda në zgjedhje, të cilat kanë nxitur thirrje të reja për dorëheqjen e tij.
Një numër në rritje deputetësh laburistë kanë dalë publikisht gjatë fundjavës duke kërkuar largimin e tij. Ndërkohë, rivalja e mundshme për udhëheqjen, Angela Rayner, deklaroi se partia duhet të bëjë më shumë për të fituar mbështetjen e votuesve, të cilët janë goditur nga rënia e standardeve të jetesës.
Situata u tensionua më tej pasi deputetja Catherine West paralajmëroi se mund të nisë procedurat për të shkaktuar një garë për lidershipin, nëse fjalimi i Starmer nuk e bind.
Deputetja nga veriu i Londrës tha për BBC Radio 5 Live se do të tërhiqej nga përpjekja për sfidimin e tij vetëm nëse Starmer do të mbante një fjalim që “e frymëzon kombin” dhe ofron një plan bindës për rikthimin e besimit ndaj partisë.
Megjithëse West ka sqaruar se nuk synon vetë postin e kryeministrit, iniciativa e saj mund t’u hapë rrugën kandidatëve të tjerë potencialë si ish-zëvendëskryeministrja Angela Rayner dhe ministri i Shëndetësisë Wes Streeting. Edhe kryetari i bashkisë së Manchesterit të Madh, Andy Burnham, shihet si rival i mundshëm, por ai do të duhet fillimisht të rikthehet si deputet për të kandiduar.
Fjalimi i së hënës konsiderohet si një nga momentet më vendimtare të kryeministrisë së Starmer deri më tani, pas rezultateve katastrofike në zgjedhjet e fundit, të cilat e kanë bërë pozicionin e tij politik më të brishtë se kurrë.
Në qendër të mesazhit të tij pritet të jetë synimi për ta vendosur Britaninë “në zemër të Europës”, përmes lidhjeve më të ngushta me Bashkimin Europian. Starmer beson se një afrim i tillë mund të forcojë ekonominë, tregtinë dhe mbrojtjen e Mbretërisë së Bashkuar.
Gjithashtu, ai pritet të theksojë se programi legjislativ i qeverisë për vitin e ardhshëm, i cili do të prezantohet në Fjalimin e Mbretit të mërkurën, do të sjellë “shpresë, urgjencë dhe qartësi mbi interesat që qeveria përfaqëson”.
Sipas fragmenteve të publikuara nga Downing Street, Starmer do të deklarojë:
“Do të përballemi me sfidat e mëdha dhe do të bëjmë debatet e mëdha. Përballë problemeve të vendit, ndryshimet graduale nuk mjaftojnë.”
Ai do të shtojë se qeveria ka nevojë për një përgjigje më të fortë në fusha si ekonomia, mbrojtja, Europa dhe energjia, duke argumentuar se “këto nuk janë kohë të zakonshme”.
Rayner: Laburistët kanë “shansin e fundit”
Në një deklaratë të gjatë të dielën, Angela Rayner paralajmëroi se Partia Laburiste mund të jetë në “shansin e fundit” për të rindërtuar marrëdhënien me votuesit që po vuajnë nga kostoja e lartë e jetesës.
Ajo kërkoi masa të menjëhershme për uljen e kostove për familjet, mbështetje për bizneset lokale, rritje të pagës minimale dhe më shumë pronësi publike e komunitare në sektorë të ndryshëm.
Rayner gjithashtu mbështeti rikthimin e Andy Burnham në Parlament, duke argumentuar se partia kishte gabuar kur e pengoi të kandidonte në një zgjedhje të pjesshme në shkurt.
Humbjet zgjedhore tronditin Laburistët
Partia Laburiste humbi afro 1,500 këshilltarë lokalë në zgjedhjet në Angli, ndërsa partia Reform UK e Nigel Farage fitoi terren të konsiderueshëm. Edhe Partia e Gjelbër arriti të tërhiqte një pjesë të mbështetjes tradicionale të laburistëve në Londër dhe zona të tjera urbane.
Laburistët humbën gjithashtu pushtetin në Uells, ku kishin dominuar politikën për një shekull, ndërsa në Parlamentin Skocez fituan vetëm 17 nga 129 vende — rezultati i tyre më i dobët ndonjëherë në zgjedhjet për Holyrood.
Më shumë se 30 deputetë laburistë kanë kërkuar publikisht që Starmer të japë dorëheqjen ose të përcaktojë një afat për largimin e tij.
Megjithatë, rregullat e partisë e bëjnë të vështirë nisjen e një gare për lidershipin, pasi një kandidat duhet të sigurojë mbështetjen e të paktën 81 deputetëve laburistë — një e pesta e grupit parlamentar aktual.
Ndërkohë, mbështetësit e Andy Burnham shpresojnë që çdo garë të shtyhet derisa ai të ketë mundësinë të rikthehet në Parlament, megjithëse deri tani asnjë deputet nuk ka pranuar të lirojë vendin për të.
Situata komplikohet edhe më shumë për Angela Rayner, e cila dha dorëheqjen nga posti i zëvendëskryeministres shtatorin e kaluar, pasi doli në pah se kishte paguar më pak taksë prone për një apartament me vlerë 800 mijë paund në Hove. Ajo ende pret rezultatin e një hetimi nga HMRC, gjë që mund të pengojë çdo fushatë të menjëhershme për lidershipin.
