Shkencëtarët thonë se kanë identifikuar dinosaurin më të madh barngrënës me qafë të gjatë që ka jetuar ndonjëherë në Azinë Juglindore, dhe sipas një studimi të ri, këto mund të jenë mbetjet e fundit të kësaj specieje që do të gjenden ndonjëherë.
Thitiwoot (Perth) Sethapanichsakul, një student tajlandez doktorature në University College London, i cili është edhe autori kryesor i studimit, e quan dinosaurin “titani i fundit” i Tajlandës.
“Ne nuk do të gjejmë më fosile dinosaurësh në shkëmbinj më të rinj në Tajlandë, gjë që e bën këtë dinosaur një lloj gjiganti të fundit të këtij lloji që mund të zbulojmë në rajon,” tha Sethapanichsakul për ABC News.
Emri shkencor i dinosaurit është Nagatitan chaiyaphumensis.
Emri vjen nga Naga, një qenie mitologjike në formë gjarpri që gjendet në folklorin e Azisë Juglindore, ndërsa “titan” i referohet njërit prej 12 gjigantëve të mitologjisë greke. “Chaiyaphum” është emri i provincës tajlandeze ku u zbuluan fosilet origjinale.
Banorët lokalë të provincës Chaiyaphum në verilindje të Tajlandës ishin të parët që zbuluan fosilet e dinosaurit në vitin 2016. Të futura në një formacion shkëmbor pranë një pellgu, Departamenti i Burimeve Minerale i rajonit nxori 10 kocka, përfshirë një kockë të këmbës së përparme që vlerësohet të ketë qenë pothuajse 1.8 metra e gjatë.
“Në fakt, kur e pashë për herë të parë ekzemplarin, kocka e këmbës së përparme ishte më e lartë se unë, gjë që ishte mjaft befasuese,” tha Sethapanichsakul.
Ekipet e gërmimit vazhduan kërkimet deri në vitin 2020, kur fondet u shterën. Pas marrjes së një granti nga National Geographic Society në vitin 2023, Sethapanichsakul bashkëpunoi me një ekip studiuesish për të përfunduar studimin.
Nga mbetjet, shkencëtarët zbuluan se kishin gjetur diçka më të madhe se çdo specie dinosauri e dokumentuar më parë në Azinë Juglindore — një dinosaur gjigant që vlerësohet të ketë peshuar rreth 27 tonë kur endej në Tokë.
Kjo është më shumë se dyfishi i peshës së gjitarit më të madh tokësor që jeton sot, elefantit afrikan.
“Ky dinosaur është shumë unik për ne, veçanërisht në Azinë Juglindore, për shkak të madhësisë së tij,” shpjegoi Sethapanichsakul. “Ai është gjigant krahasuar me atë që njohim aktualisht.”
Shkencëtarët thonë se Nagatitan chaiyaphumensis ka jetuar rreth 100–120 milionë vjet më parë, gjatë periudhës së Kretakut. Tajlanda parahistorike ka qenë shtëpia e disa prej dinosaurëve më të larmishëm në Azi.
“Do të doja ta mendoja si fillimin e një periudhe të re të madhe zbulimesh dinosaurësh në Azinë Juglindore,” tha Sethapanichsakul.
Sipas tij, ky zbulim është më shumë se vetëm shpallja e një dinosauri të ri; ai krijon një mundësi për të ringjallur interesin për paleontologjinë në Tajlandë, një fushë që nisi të zhvillohej atje vetëm në vitin 1986.
“Ne kemi studiuar dinosaurët në Tajlandë vetëm prej rreth 40 vitesh,” tha ai. “Bota i njeh dinosaurët prej më shumë se 200 vitesh në krahasim.”
“Po përpiqemi t’i bëjmë njerëzit, sidomos në zonat rurale, të kuptojnë vlerën e paleontologjisë,” shtoi ai. “Dhe shpallja e një dinosauri krejt të ri ndihmon shumë për t’i bërë njerëzit më të interesuar dhe të entuziazmuar.”
