“Bashkimi Evropian ka qëllime serioze për të zgjidhur vështirësitë pas Brexit mbi kufirin me Irlandën e Veriut”.
Kjo ka qenë deklarata e kryeministri irlandez Micheal Martin, të premten e 19 nëntorit për median britanike “BBC”.
Duke folur për këtë të fundit, ai tha se “gjendja e humorit” rreth negociatave BE-Mbretëri e Bashkuar ishte përmirësuar në javët e fundit.
Protokolli i Irlandës së Veriut në marrëveshjen e Brexit synon të shmangë zbatimin e kontrolleve kufitare në ishullin e Irlandës.
Ai e mban Irlandën e Veriut në tregun e vetëm të BE-së për mallra dhe lejon tregtinë me rrjedhë të lirë me BE-në.
Por protokolli krijon gjithashtu një kufi tregtar midis Irlandës së Veriut dhe Britanisë së Madhe. Kjo do të thotë se disa mallra si mishi dhe vezët i nënshtrohen kontrolleve kur hyjnë në Irlandën e Veriut nga Britania e Madhe.
Kjo ka zemëruar disa politikanë të Irlandës së Veriut, duke përfshirë udhëheqësin e DUP-së, Jeffrey Donaldson, i cili tha se protokolli po dëmtonte bizneset dhe po tregtinë.
Gjatë intervistës Martin pranoi se ndihej “i frustruar” që çështja kishte penguar “lulëzimin e plotë” të aleancës së dy palëve.
Martin paralajmëroi Mbretërinë e Bashkuar kundër veprimit të njëanshëm, duke thënë se kjo do të “minonte” marrëdhëniet.
Komentet e Taoiseach vijnë përpara një takimi midis ministrit të Mbretërisë së Bashkuar për Brexit, David Frost, dhe zëvendëspresidentit të Komisionit të BE-së, Maros Šefčovič, në Bruksel të premten, me qëllim zgjidhjen e problemeve që dalin nga protokolli.
Kryeministri irlandez këmbënguli se nuk kishte “një bollëk kontrollesh” në kufi dhe se Irlanda e Veriut përfitoi nga aksesi në tregjet evropiane dhe të Mbretërisë së Bashkuar.
Megjithatë, ai shtoi se BE-ja “sinqerisht” dëshironte të angazhohej me problemet, të cilat ai tha se mund të “zgjidheshin me vullnet të mirë nga të gjitha anët”.
Ndërkaq ai pranoi se “ka pasur periudha gjatë këtyre bisedimeve kur ato janë zvarritur me shumë pak ngjarje” por shtoi se, “tani ka pak angazhim, qëllim serioz”.
Ndër të tjera Martin tha se protokolli “nuk do të ishte kurrë i përsosur”, duke shtuar: “Është e rëndësishme që ne të mos lejojmë që perfekti të bëhet armik i së mirës”.
Në vijim ai i kërkoi kryeministrit anglez Boros Jotë besonte se oferta e Brukselit për kompromis ishte e vërtetë dhe i kërkoi atij të mos zgjasë shumë për të ecur drejt një marrëveshjeje duke thënë “mos e lini në prag të Krishtlindjeve këtë vit” – një referencë për marrëveshjen e Brexit të vitit të kaluar. për të cilën u ra dakord më 24 dhjetor.
Në fillim të këtij muaji, Ministri i Jashtëm i Irlandës Simon Coveney paralajmëroi se e gjithë marrëveshja pas Brexit midis Mbretërisë së Bashkaur dhe BE-së mund të shembet për shkak të Protokollit të Irlandës së Veriut.
Por, Martin sugjeroi se “gjendja e humorit” kishte ndryshuar që atëherë.
Por ai ende paralajmëroi Mbretërinë e Bashkuar që të mos veprojë “në mënyrë të njëanshme”, duke argumentuar se kjo mund të “minojë” marrëdhëniet e dy vendeve.
Qeveria e Mbretërisë së Bashkuar ka thënë se ka ende “boshllëqe të rëndësishme” midis dy palëve dhe sugjeroi se mund të shkaktojë nenin 16 të protokollit, nëse problemet mbi kufirin nuk mund të zgjidhen.
Artikulli i lejon secilës palë të pezullojë çdo pjesë të marrëveshjes së tërheqjes së Brexit që shkakton “vështirësi ekonomike, shoqërore ose mjedisore”.
Nëse Britania e Madhe do të nxiste nenin 16, BE-ja mund të përgjigjet duke vendosur tarifa mbi tregtinë midis dy palëve.
Cila është marrëveshja për Irlandën e Veriut?
Gjatë negociatave për Brexit, të gjitha palët ranë dakord se mbrojtja e marrëveshjes së paqes në Irlandën e Veriut (marrëveshja e së Premtes së Mirë) ishte një përparësi absolute.
Kjo nënkuptonte mbajtjen e kufirit tokësor midis Republikës së Irlandës (në BE) dhe Irlandës Veriore (në MB), shmangien e infrastrukturës së re si kamerat dhe postat kufitare. Kjo ishte e lehtë kur i gjithë ishulli i Irlandës ishte pjesë e BE-së.
Por, pas Brexit, një rregullim i ri ishte i nevojshëm, sepse BE-ja kërkon që disa mallra të kontrollohen në pikën e hyrjes në tregun e saj të vetëm.
Pra, BE dhe Britania e Madhe negociuan për Protokollin e Irlandës së Veriut, i cili hyri në fuqi më 1 janar 2021.
Pas Brexit, Irlanda e Veriut vazhdon të ndjekë shumë rregulla të BE-së, veçanërisht ato që rregullojnë tregtinë e mallrave, që do të thotë se kamionët mund të kalojnë kufirin tokësor pa u inspektuar.
Sidoqoftë, ekziston një kufi i ri “rregullator” midis Irlandës së Veriut dhe Mbretërisë së Bashkuar (Angli, Skoci dhe Uells), sepse kjo e fundit nuk po i ndjek më ato rregulla.
Çfarë është Brexit?
Brexit (do të thotë “dalja britanike”) i referohet procesit të largimit të Britanisë nga BE-ja dhe ndryshimit të marrëdhënies së saj me bllokun në tema, si siguria, tregtia dhe migrimi.
Britania zyrtarisht u largua nga BE-ja më 31 janar 2020.
Gjatë periudhës kalimtare, asgjë nuk ndryshoi për biznesin australian, por pas përfundimit të periudhës së tranzicionit pati disa ndryshime dhe ndërprerje të tregtisë.
Bizneset australiane po pretendojnë se eksportet e mishit tashmë po vuajnë si rezultat i Brexit.
