Qendrat e votimit janë hapur në Ugandë, megjithëse votimi është ndërprerë nga vonesat e përhapura logjistike në të gjithë vendin për shkak të ndërprerjes së internetit.
Në orën 08:00 sipas kohës lokale (05:00 GMT), BBC vërejti se votimi ende nuk kishte filluar në pesë qendra votimi në kryeqytet, Kampala, një orë pasi qendrat e votimit ishin planifikuar të hapeshin.
Vonesat janë fajësuar për dështimet e kompleteve të identifikimit biometrik, të cilat disa i kanë lidhur me ndërprerjen e rrjetit.
Presidenti Yoweri Museveni, 81 vjeç, i cili ka sunduar vendin për gati katër dekada, po kërkon një mandat të shtatë ndërsa përballet me një sfidë nga një yll karizmatik i muzikës pop.
Sondazhet janë në thelb një garë me dy kandidatë midis Musevenit dhe këngëtarit të shndërruar në politikan, Bobi Wine, por duke qenë se presidenti ka fituar gjashtë zgjedhjet e mëparshme, analistët thonë se ai ka të ngjarë ta zgjasë më tej kohën e tij në pushtet.
Wine, 43 vjeç, ka premtuar të luftojë korrupsionin dhe të imponojë reforma rrënjësore, ndërsa Museveni argumenton se ai është garantuesi i vetëm i stabilitetit dhe progresit në vend.
Periudha e fushatës është dëmtuar nga ndërprerja e aktiviteteve të opozitës – forcat e sigurisë janë akuzuar për sulm dhe ndalim të mbështetësve të Wine.
Zëdhënësi i policisë, Kituuma Rusoke, i ka hedhur poshtë këto ankesa, duke akuzuar mbështetësit e opozitës, veçanërisht ata që i përkasin partisë Platforma e Unitetit Kombëtar (NUP) të Wine, se po shkaktojnë trazira.
Qasja në internet ishte pezulluar përpara ditës së votimit, me Komisionin e Komunikimit të Ugandës që tha se një ndërprerje ishte e nevojshme për të parandaluar dezinformimin, mashtrimin dhe nxitjen e dhunës – një veprim i dënuar nga zyra e OKB-së për të drejtat e njeriut si “thellësisht shqetësues”.
NUP-i e ka hedhur poshtë këtë shpjegim, duke akuzuar rregullatorin se po përpiqet të ndalojë opozitën nga mobilizimi dhe ndarja e provave për mashtrim zgjedhor.
Ish-udhëheqësi i një ushtrie guerile, Museveni ka përfituar nga dy ndryshime kushtetuese – duke hequr kufijtë e moshës dhe të mandatit – që i kanë lejuar atij të vazhdojë të kandidojë për poste.
Wine, emri i vërtetë i të cilit është Robert Kyagulanyi, humbi ndaj presidentit në zgjedhjet e vitit 2021. Sipas komisionit zgjedhor, ai fitoi 35% të votave krahasuar me 59% të Musevenit, megjithëse Wine i hodhi poshtë rezultatet, duke pretenduar mashtrim.
Përveç Musevenit dhe Wine, gjashtë kandidatë të tjerë presidencialë janë në fletët e votimit të këtij viti.
Votuesit do të zgjedhin gjithashtu një parlament të ri, me 353 vende në dispozicion.
Për shumë prej atyre që votojnë të enjten, ekonomia është çështja kryesore.
Shumica e popullsisë është nën 30 vjeç dhe megjithëse të ardhurat mesatare janë në rritje të vazhdueshme, nuk ka vende pune të mjaftueshme për të gjithë të rinjtë që kërkojnë punë.
Ekzistojnë gjithashtu shqetësime në lidhje me infrastrukturën e dobët dhe pabarazitë në aksesin në arsim dhe kujdes shëndetësor cilësor.
Gjatë periudhës së fushatës, mbështetësit e opozitës janë përballur me ngacmime në rritje, përfshirë arrestime për akuza të motivuara politikisht, sipas Kombeve të Bashkuara dhe Amnesty International.
Tubimet e Wine, ndryshe nga ato të Musevenit, janë ndërprerë nga forcat e sigurisë.
Amnesty e ka përshkruar përdorimin e gazit lotsjellës, sprejit me piper, rrahjeve dhe akteve të tjera të dhunshme si “një fushatë brutale shtypjeje” përpara votimit.
Përveç kësaj, kreu i organit zgjedhor të Ugandës i tha BBC-së se ka marrë kërcënime që e paralajmërojnë të mos shpallë rezultate të caktuara .
“Disa njerëz thonë se nëse nuk e shpallni filanin president, do ta shihni vetë. Unë u them atyre se nuk merrem me dhurimin e votave”, tha Simon Byabakama, duke u zotuar se vetëm votuesit do të vendosin se kush do t’i fitojë zgjedhjet.
Zgjedhjet e vitit 2012 u karakterizuan gjithashtu nga dhuna – dhjetëra njerëz u vranë në protesta dhe forcat e sigurisë ishin përgjegjëse për të paktën disa nga këto vdekje, zbuloi një hetim i BBC-së.
Që nga e shtuna, siguria është shtuar në Kampala, kryeqytetin e Ugandës.
Oficerët kanë marshuar në formacion dhe kanë kryer patrullime, ndërsa automjete të blinduara janë stacionuar në vende të ndryshme.
Disa banorë të Kampalës kanë udhëtuar në zona rurale, duke thënë se besojnë se atje është më e sigurt gjatë periudhës së zgjedhjeve.
“Meqenëse zgjedhjet në Ugandë janë shpesh të dhunshme, vendosa ta riregjistroj qendrën time të votimit në fshatin tim të lindjes”, tha një burrë për BBC-në. Ai dëshiroi të mbetej anonim.
“Jam i lumtur që mora atë vendim, sepse siç mund ta shihni tani, ka një prani të madhe dhe kërcënuese të forcave të sigurisë në qytet. Pra, ndërsa do të votoj ende në fshatin tim, po qëndroj larg kësaj frike nga siguria.”
Qendrat e votimit do të mbyllen në orën 16:00 sipas orës lokale (13:00 GMT) të enjten, megjithëse kushdo që është në radhë në këtë kohë do të lejohet të votojë.
Rezultati i votimit presidencial do të shpallet në të njëjtën kohë të shtunën, tha komisioni zgjedhor.
