Sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, ka zhvilluar bisedime me Kryeministrin e Indisë, Narendra Modi, në Delhi, si pjesë e një vizite katërditore në vend.
Rubio mbërriti fillimisht në qytetin lindor Kolkata (ish-Calcutta) të shtunën në mëngjes, përpara se të udhëtonte drejt kryeqytetit. Ai pritet gjithashtu të vizitojë Jaipur dhe Agra.
Gjatë takimit, ai i ka përcjellë një ftesë për vizitë në Shtëpinë e Bardhë Modit, sipas zyrtarëve amerikanë. Nga ana e tij, kryeministri indian tha se diskutimet u fokusuan në “çështje të paqes dhe sigurisë rajonale dhe globale”.
Vizita zhvillohet në një moment kur të dy vendet po përpiqen të riformësojnë marrëdhëniet e tyre ekonomike, si dhe në kushtet e një krize globale energjetike të shkaktuar nga lufta me Iranin, e cila ka ndikuar ndjeshëm Indinë.
Dërgesat e energjisë përmes Ngushticës së Hormuzit – një rrugë detare e ngushtë që është kthyer në pikë tensioni që nga sulmet e Izraelit dhe SHBA-së ndaj Iranit – pothuajse janë ndalur.
Irani ka përdorur mbylljen efektive të ngushticës, përmes së cilës kalon rreth 20% e naftës dhe gazit natyror në botë, si presion në negociatat e brishta me SHBA-në.
India, e cila importon më shumë se 80% të nevojave të saj energjetike, është prekur ndjeshëm. Rreth gjysma e importeve të saj të naftës bruto zakonisht kalon përmes kësaj ngushtice.
Rubio diskutoi situatën në Lindjen e Mesme me Modin, sipas zëdhënësit të tij, i cili tha se SHBA “nuk do të lejojë që Irani të mbajë peng tregun global të energjisë” dhe se energjia amerikane mund të ndihmojë në diversifikimin e furnizimeve të Indisë.
Para takimit, Rubio kishte sinjalizuar se SHBA ishte e gatshme t’i shesë Indisë “sa më shumë energji që ajo të blejë”.
Në Delhi ekziston interes për rritjen e importeve nga SHBA, edhe për të ulur deficitin tregtar që favorizon Indinë dhe që ka qenë burim pakënaqësie për presidentin amerikan Donald Trump.
Megjithatë, kjo nuk është një zgjidhje e lehtë, pasi transportimi i energjisë nga SHBA është më i shtrenjtë dhe kërkon më shumë kohë.
SHBA ka një deficit tregtar prej 58.2 miliardë dollarësh me Indinë në vitin 2025, një rritje prej 27.1% krahasuar me vitin 2024.
Analistët theksojnë se nuk është logjike që India të zëvendësojë plotësisht importet nga rajoni me energji amerikane.
Sipas ekspertëve, siguria energjetike mbetet tema kryesore e vizitës, pasi situata me Iranin nuk pritet të zgjidhet shpejt.
Ndërkohë, tensionet mes Delhi-t dhe Uashingtonit kanë vazhduar edhe për shkak të negociatave tregtare dhe pretendimeve kontradiktore për rolin e SHBA në konfliktin Indi-Pakistan vitin e kaluar. India ka mohuar vazhdimisht ndërhyrjen e një pale të tretë në këtë çështje.
Gjithashtu, në Delhi ka pakënaqësi për afrimin e SHBA me Pakistanin, veçanërisht për shkak të deklaratave të Presidentit Trump për kreun e ushtrisë pakistaneze.
Në të njëjtën kohë, marrëdhëniet tregtare SHBA–Indi kanë treguar shenja përmirësimi pas uljes së tarifave nga administrata Trump, nga 50% në 18%, dhe më pas në 10%.
India dhe SHBA po negociojnë një marrëveshje më të gjerë tregtare, ndërsa India ka nënshkruar gjithashtu marrëveshje të reja tregtare me disa vende dhe blloqe si Mbretëria e Bashkuar, BE, Australia dhe Omani.
Megjithatë, sektorë si bujqësia dhe qumështi pritet të mbeten të mbrojtur fort në çdo marrëveshje përfundimtare.
Vizita e Rubio-s gjithashtu përfshin takime të rëndësishme mbi bashkëpunimin në kuadër të grupit Quad (SHBA, Indi, Japoni dhe Australi), i cili shihet si një mekanizëm për balancimin e ndikimit të Kinës në Indo-Paqësor.
Në Delhi pritet të vlerësohet gjithashtu qëndrimi i SHBA për rolin e Indisë në krizën me Iranin dhe sigurinë e rrugëve detare strategjike si Ngushtica e Hormuzit.
