Gjyqet me juri në Angli dhe Uells për krime që mbartin një dënim të mundshëm prej më pak se tre vjetësh do të anulohen, njoftoi sekretari i drejtësisë.
Reformat në sistemin e drejtësisë përfshijnë krijimin e “gjykatave të shpejta” sipas planit të qeverisë për të trajtuar vonesat e paprecedentë në sistemin gjyqësor.
Veprat penale të rënda, duke përfshirë vrasjen, grabitjen dhe përdhunimin, do të vazhdojnë të shkojnë para një jurie, dhe magjistratët vullnetarë të komunitetit, të cilët merren me shumicën e të gjitha çështjeve penale, do të marrin përsipër edhe më shumë punë.
David Lammy tha se reformat ishin “të guximshme” por “të nevojshme”, por Konservatorët i kanë përshkruar planet si “fillimin e fundit të gjyqeve me juri”.
Gjyqtarit në pension të Gjykatës së Apelit, Sir Brian Leveson, iu kërkua nga Lord Kancelari të dilte me një sërë propozimesh për të zvogëluar ngarkesën e çështjeve të prapambetura , në një proces që filloi në dhjetor 2024.
Këto propozime përfshinin gjyqe pa juri dhe më shumë zgjidhje jashtë gjykatës, si paralajmërimet.
Në korrik, Sir Brian tha se reformat “themelore” ishin të nevojshme për të “zvogëluar rrezikun e kolapsit total të sistemit”.
Një version i mëparshëm i planit, i zbuluar në BBC dhe Times javën e kaluar dhe i bazuar në propozimet e Sir Brian, ishte t’i jepej fund gjykimit me juri për shumicën e krimeve që tërheqin dënime deri në pesë vjet burgim.
Por, duke njoftuar reformat në Dhomën e Komunave të martën, David Lammy është tërhequr nga reformat më radikale.
Lammy tha se sistemi i ri do t’i trajtonte çështjet një të pestën herë më shpejt sesa gjykimet me juri.
Ai shtoi se kjo ishte e nevojshme, pasi parashikimet aktuale parashikojnë që ngarkesa e çështjeve në Gjykatën e Kurorës të arrijë në 100,000 deri në vitin 2028, nga numri aktual i çështjeve të prapambetura prej pothuajse 78,000.
Kjo do të thotë që aktualisht një i dyshuar që akuzohet për një vepër penale sot mund të mos dalë në gjyq deri në vitin 2030.
Gjashtë nga 10 viktima të përdhunimit thuhet se po tërhiqen nga ndjekjet penale për shkak të vonesave.
E drejta e një të pandehuri për një gjykim me juri do të kufizohej për t’i parandaluar ata të “manipulojnë sistemin”, tha gjithashtu Lammy.
Reformat në procesin e jurisë do t’u heqin të pandehurve të drejtën për të kërkuar një gjykim me juri, ku një çështje mund të trajtohet ose nga magjistratët ose nga një formë e re e gjykatës së kurorës vetëm me gjyqtarë.
Të pandehurit që përballen me akuza për mashtrim dhe krime të ndërlikuara financiare nuk do të gjykohen më me juri – një rekomandim i bërë qeverisë në fillim të këtij viti nga një gjyqtar i lartë në pension.
Çdo vit në Angli dhe Uells ka rreth 1.3 milionë ndjekje penale dhe 10% e këtyre rasteve shkojnë para një gjykate kurorë. Nga këto, tre nga 10 rezultojnë në gjyqe.
Reformat duket se nënkuptojnë që më shumë se dy nga 10 persona do të dalin ende para një jurie.
Kritikët e kufizimeve në gjykim me juri – përfshirë pothuajse të gjithë avokatët – thonë se kjo nuk do të ketë ndonjë ndikim në grumbullimin e çështjeve të prapambetura sepse problemi i vërtetë kanë qenë shkurtimet për Ministrinë e Drejtësisë.
Provat tregojnë gjithashtu se pakicat etnike besojnë se ato marrin një dëgjim më të drejtë me juri – në vend që të dëgjohen vetëm nga magjistratët.
Sekretari i drejtësisë në hije, Robert Jenrick, e akuzoi Lammy-n për “shkatërrimin e institucionit që dikur e lavdëronte”.
Lammy ka thënë më parë se shkurtimi i jurive do të ishte një gabim, por i tha BBC-së përpara njoftimit se “faktet kishin ndryshuar” dhe qeveria duhej të sillte reforma për të zgjidhur çështjet e prapambetura.
Jenrick i tha Dhomës së Komunave: “Pse mendon ky sekretar drejtësie se ka mandat për të shpërbërë shekuj me gjyqe me juri pa e përmendur fare këtë në manifestin e partisë së tij?”
Lammy, në përgjigje, tha se ndryshimet ishin të nevojshme sepse qeveria e mëparshme kishte shkurtuar ditët e seancave gjyqësore dhe magjistratët tashmë merren me shumicën dërrmuese të gjyqeve në Mbretërinë e Bashkuar.
Abigail Ashford, një avokate me Stokoe Partnership, e cila përfaqëson klientët në gjykatën e kurorës, tha se reformat rrezikonin besimin në drejtësi.
“Gjyqet vetëm me gjyqtarë rrezikojnë të thellojnë pabarazitë ekzistuese dhe të gërryejnë besimin midis komuniteteve që tashmë ndihen të margjinalizuara”, tha ajo.
“Në raste komplekse ose të ndjeshme, largimi i komunitetit nga vlerësimi i besueshmërisë dhe drejtësisë dëmton besimin në një mënyrë që nuk mund të kompensohet duke përqendruar vendimet në duart e një gjyqtari të vetëm.”
