Disa “ekspertë” të vetëshpallur për gjumin e foshnjave po japin këshilla që mund t’i vendosin bebet në rrezik serioz dëmtimi apo edhe vdekjeje, kanë deklaruar profesionistë të shëndetësisë në një investigim të BBC.
Ne filmuam fshehurazi njërën prej tyre duke këshilluar reporteren tonë që ta vendoste një të porsalindur të flinte me bark, një praktikë e provuar se rrit ndjeshëm rrezikun e Sudden Infant Death Syndrome (vdekjes së papritur të foshnjave).
NHS këshillon që “gjithmonë ta vendosni foshnjën të flejë në shpinë” në hapësirën e saj të gjumit, si në krevat fëmijësh, për 12 muajt e parë, për të ulur rrezikun e SIDS. Dysheku duhet të jetë i fortë, i sheshtë dhe rezistent ndaj ujit.
Një “ekspert” tjetër rekomandoi vendosjen e peshqirëve në krevatin e foshnjës – një praktikë që The Lullaby Trust thotë se rrit gjithashtu rrezikun e SIDS dhe “vdekjeve aksidentale”.
Profesionistët e shëndetësisë që panë pamjet e fshehta thanë se ato i lanë të ndiheshin “të sëmurë” dhe “të tmerruar”.
Sipas tyre, konsulenca për gjumin e foshnjave është një industri në rritje dhe e parregulluar, e nxitur nga mungesa e mbështetjes pas lindjes për prindërit e rinj. Ndërsa pranojnë se shumë individë japin këshilla të sigurta dhe të vlefshme, ata paralajmërojnë për një “anë të errët”.
“Ekspertët” e gjumit të bebeve janë shumë të njohur në rrjetet sociale dhe anëtarë të ekipit të investigimit kanë pasur edhe përvoja personale me këtë sektor.
Dhjetëra prindër kanë ngritur shqetësime pranë BBC.
Shumë prej tyre përmendën dy gra për të cilat kishin paguar këshillim – Alison Scott-Wright dhe Lisa Clegg. Të dyja kanë ndjekës të shumtë në Instagram, mbështetje nga figura publike dhe libra të botuar.
Një nënë e re tha se këshillat e Scott-Wright ishin “vërtet mizore”.
Një tjetër, që kishte folur me Clegg për dy foshnjat e saj, tha se u pendua që kishte “vënë në rrezik bebet e vogla” duke ndjekur këshillat për vendosjen e materialeve të ndryshme në krevat.
Scott-Wright tha për BBC se këshillat e saj kanë “ndihmuar shumë foshnja, fëmijë dhe familje” dhe se ajo e merr “shumë seriozisht sigurinë e foshnjave”.
Clegg deklaroi se ka këshilluar me sukses mijëra prindër dhe se asnjëherë këshillat e saj nuk kanë qenë të rrezikshme.
BBC dërgoi një gazetare nën mbulim, duke rezervuar konsultime online me të dyja, duke u paraqitur si nëna e një foshnje 9-javëshe që zgjohej shpesh natën.
Kjo është mosha kur ndodhin shumica e rasteve të SIDS (nga një deri në gjashtë muaj).
E njohur më parë si “vdekje në krevat”, SIDS është vdekja e papritur dhe e pashpjegueshme gjatë gjumit e një foshnje të shëndetshme deri në 12 muaj.
Në vitin 2022, kishte 197 vdekje të pashpjegueshme të foshnjave nën një vjeç në Angli dhe Uells, 16 në Skoci dhe dy në Irlandën e Veriut.
Me mungesë rregullimi, çdokush mund ta quajë veten “ekspert gjumi”. Scott-Wright dhe Clegg punojnë gjithashtu si “infermiere materniteti” të vetëshpallura – një rol po ashtu i parregulluar.
Sekretari i Shëndetësisë Wes Streeting ka thënë se qeveria planifikon të mbyllë këtë boshllëk ligjor, duke kufizuar përdorimin e termit “infermiere” vetëm për personat e kualifikuar.
Kjo vjen pas hetimit për vdekjen e nipit 4-muajsh të trajnerit të futbollit Steve Bruce, ku u konstatua se foshnja kishte vdekur pasi ishte vendosur të flinte në një pozicion të pasigurt.
Streeting tha se “dezinformimi i rrezikshëm i paraqitur si këshillë profesionale po rrezikon jetën e foshnjave – dhe kjo duhet të ndalet”.
Familja kërkon rregullim më të fortë dhe trajnim të detyrueshëm për këdo që ofron shërbime të paguara për kujdesin e gjumit të foshnjave.
“Asnjë prind nuk duhet të dyshojë nëse personi që i beson kujdesin e fëmijës është vërtet i kualifikuar,” thanë ata.
“Ishim të dëshpëruar”
Një nënë e re, Emily, tregoi se kur foshnja e saj ishte katër muajshe, zgjohej çdo orë gjatë natës, duke e lënë atë “të rrënuar”.
Pas kërkimeve në Instagram, ajo kontaktoi Scott-Wright, e njohur si “Magic Sleep Fairy”.
Emily, që pagoi mbi 500 paund për një konsultë, tha se iu tha që djali i saj kishte probleme serioze me refluks dhe duhej trajtuar – pa u parë fare nga “ekspertja”.
Ajo u këshillua ta vendoste foshnjën të flinte me bark dhe të ndërpriste gjidhënien – këshilla që binin ndesh me udhëzimet mjekësore.
“Ndihej e frikshme që dikush po diagnostikonte fëmijën tim dhe më udhëzonte të bëja gjëra kundër rekomandimeve,” tha ajo.
Scott-Wright u përgjigj se nuk është mjeke dhe se roli i saj është “plotësues, jo zëvendësues i këshillës mjekësore”.
Gazetarja e BBC që u infiltrua mori gjithashtu sugjerime për diagnoza të ndryshme, si alergji ndaj qumështit të lopës, refluks apo probleme të tjera – pa parë asnjëherë foshnjën.
Mjekët që panë pamjet thanë se këto diagnoza nuk përputheshin me simptomat dhe se kishte pretendime të pasakta mjekësore.
Gjatë konsultës, Scott-Wright sugjeroi që foshnja të flinte me bark, duke e quajtur këtë “ndryshim loje”.
Ajo tha: “Nuk mund t’ju them ta bëni, por çdo foshnjë me të cilën punoj fle me bark. Nuk jam dakord me gjumin në shpinë.”
Sipas studimeve ndërkombëtare, gjumi me bark rrit ndjeshëm rrezikun e vdekjes së papritur të foshnjave.
Mjekja pediatre tha: “Kjo është gjëja më e rrezikshme që ajo ka thënë. Po flasim për rrezik real vdekjeje.”
Scott-Wright sugjeroi gjithashtu përdorimin e sensorëve të frymëmarrjes, duke pretenduar se kështu pozicioni nuk ka rëndësi – por ekspertët thonë se këta sensorë nuk e ulin rrezikun e SIDS.
Investigimi zbuloi edhe këshilla problematike nga Clegg, e cila sugjeroi përdorimin e peshqirëve dhe materialeve në krevat për të mbajtur foshnjën në pozicion.
Ekspertët thanë se këto praktika rrisin rrezikun e mbytjes dhe mbinxehjes.
Clegg u përgjigj se nuk ka dijeni për ankesa dhe se prindërit janë të lirë të zgjedhin cilat këshilla të ndjekin.
Ekspertët mjekësorë theksuan se mungesa e rregullimit dhe kualifikimeve për këta “ekspertë” është shqetësuese.
Drejtoresha e The Lullaby Trust, Jenny Ward, tha se nevojitet më shumë rregullim për të garantuar praktika të sigurta dhe të bazuara në prova.
Ajo shtoi se çdo këshillë që bie ndesh me udhëzimet duhet trajtuar “me shumë kujdes”.
Ndërkohë, djali i Emily-t është tashmë 9 muajsh dhe në gjendje të mirë.
“Kam një djalë të lumtur dhe të shëndetshëm që po zhvillohet normalisht,” tha ajo.
