Shtetet e Bashkuara kanë nisur një seri sulmesh “të fuqishme” ndaj Iranit si përgjigje ndaj sulmeve kundër tre anijeve tregtare në Ngushticën e Hormuzit.
Komanda Qendrore e SHBA-së (Centcom) tha të martën se kishte filluar operacionin ushtarak, “për t’i imponuar kosto të rënda Iranit për shënjestrimin dhe sulmimin e anijeve tregtare me ekuipazhe të përbëra nga persona të pafajshëm në një rrugë ujore ndërkombëtare”.
Cisternat u dëmtuan brenda një periudhe 24-orëshe të hënën dhe të martën, sipas Operacionit të Tregtisë Detare të Mbretërisë së Bashkuar (UKMTO).
Më herët të martën, një zyrtar amerikan tha se Irani do të përballej me pasoja dhe i quajti sulmet “krejtësisht të papranueshme”.
Departamenti amerikan i Thesarit gjithashtu anuloi një përjashtim nga sanksionet që përkohësisht kishte lejuar heqjen e disa kufizimeve ndaj naftës iraniane.
Irani nuk ka marrë përgjegjësinë për sulmet ndaj cisternave.
Katari dhe Arabia Saudite gjithashtu i dënuan sulmet, duke thënë secili se një cisternë nga vendi i tyre ishte goditur ndërsa kalonte nëpër ose pranë Ngushticës së Hormuzit.
Centcom tha në një deklaratë të publikuar në platformën X se sulmet amerikane ishin “në përgjigje të sulmeve iraniane”.
“Iranit i ishte demonstruar një agresion i pajustifikuar, i rrezikshëm dhe një shkelje e qartë e armëpushimit”, thuhej në deklaratë.
Zyrtari amerikan, i cili foli në kushte anonimiteti përpara njoftimit të Centcom-it, këmbënguli se negociatorët amerikanë do të vazhdonin të punonin “me mirëbesim” drejt një marrëveshjeje përfundimtare me Iranin.
Licenca e tërhequr nga SHBA-ja, e cila autorizonte Iranin të shiste naftë dhe produkte të naftës, ishte pjesë e një memorandumi mirëkuptimi të nënshkruar nga Uashingtoni dhe Teherani muajin e kaluar.
Një njoftim i publikuar në faqen e internetit të Thesarit amerikan të martën tha se do të lejohej një periudhë tranzitore deri më 17 korrik për transaksionet që ishin lejuar më parë nga përjashtimi.
Zëdhënësi i ministrisë së jashtme të Katarit, Majed Al Ansari, tha se vendi e konsideronte Iranin “plotësisht përgjegjës” për atë që dukej si një sulm i drejtpërdrejtë ndaj një anijeje të quajtur Al-Rekayyat, ndërsa ajo kalonte pranë Ngushticës.
Katari i kërkoi Iranit “të ndalojë menjëherë të gjitha veprimet që cenojnë sigurinë rajonale” dhe “të mos rrezikojë furnizimet globale me energji dhe burimet e vendeve të rajonit për interesa të ngushta”, shtoi ai në një postim në X.
Në një postim tjetër në rrjetet sociale, ministria e jashtme e Arabisë Saudite tha se Irani kishte goditur cisternën saudite Wadyan ndërsa ajo po kalonte nëpër Ngushticë.
Ajo shtoi se sulmet ishin “një sulm ndaj sigurisë së lundrimit ndërkombëtar dhe furnizimeve globale me energji”.
Zëdhënësi i ministrisë së jashtme iraniane, Esmail Baghaei, deri tani ka komentuar vetëm akuzat e Katarit, duke i përshkruar ato si “në kundërshtim me parimin e fqinjësisë së mirë”.
Në një deklaratë të publikuar në Telegram, ai shtoi se anijet tregtare që përdorin rrugë të cilat nuk janë koordinuar me Iranin ose që ndërhyjnë në sistemet e gjurmimit të anijeve përballen me rrezikun e përplasjeve dhe pengojnë përpjekjet e Iranit për të “lehtësuar kalimin e sigurt” në Ngushticë.
UKMTO tha se një cisternë që po kalonte nëpër Ngushticë kishte raportuar një zjarr pasi një objekt i panjohur kishte goditur dhomën e motorit të saj të hënën.
Në dy incidente të veçanta të martën, një cisternë raportoi se ishte goditur ndërsa po dilte nga Ngushtica, por arriti të vazhdonte drejt portit të saj të ardhshëm, ndërsa një tjetër cisternë raportoi dëmtime të lehta strukturore pasi ishte goditur, tha organizata.
