nga Kastriot Skendaj Toronto | Port & Ship Expert
A bit of perspective here—from a navigation standpoint.
Ngushtica e Hormuzit nuk është një shqetësim i ri për botën detare. Ajo është e shënuar në çdo chart, e njohur nga çdo navigator dhe e kuptuar në praktikë si një strait used for international navigation—shumë përpara se kjo të formalizohej në UNCLOS.
Gjeografikisht, ajo ndodhet brenda territorial seas të Iranit dhe Omanit.
Por në praktikë, nga pikëpamja ligjore dhe operacionale, funksionon si një global transit route.
Nëse një anije është në drejtim për në Katar, Bahrein, Kuvajt, UAE apo Irak, nuk ka një rrugë tjetër detare. Rajone të tëra varen nga ky passage.
Prandaj, çështja nuk është thjesht “pronësia”.
Është predictability and continuity of transit.
Edhe shtetet që nuk e kanë ratifikuar UNCLOS-in—si Irani, SHBA, Turqia apo Izraeli—në praktikë ndjekin shumë nga parimet e tij kryesore. Kjo sepse këto rregulla janë bërë pjesë e customary international law, të ndërtuara me kalimin e kohës. Me mbi 80% të shteteve që e kanë ratifikuar, ky kuadër ka mbështetur global shipping stability për dekada.
Nëse këto ngushtica trajtohen si të kontrolluara plotësisht nga një shtet i vetëm, pasojat shkojnë përtej rajonit—prekin trade flows, energy security, insurance markets dhe mbi të gjitha maritime safety.
Për këtë arsye ekzistojnë mekanizmat ndërkombëtarë—negotiation, arbitration, legal processes—dhe jo veprimet e njëanshme.
Nga cannon-shot rule deri tek UNCLOS, e drejta detare ka ndjekur të njëjtën linjë: balancimin e sovranitetit me nevojën për safe and efficient navigation.
That balance is what keeps ships moving.
We move forward—not backward.
